شماری از باشنده‌گان شهر کابل از استفاده گسترده خریطه‌های پلاستیکی در این شهر شکایت دارند. آنان می‌گویند که به‌دلیل پیامدهای منفی این کیسه‌ها بر محیط‌زیست، باید تولید و واردات آن در افغانستان متوقف یا به‌طور جدی محدود شود. به گفته این باشنده‌گان، استفاده گسترده از خریطه‌ها و دیگر وسایل پلاستیکی به‌دلیل ارزان‌بودن و دسترسی آسان، به یک معضل جدی محیط‌زیستی در کشور تبدیل شده است. آنان می‌افزایند که این وسایل پس از مصرف، بدون مدیریت مناسب دور انداخته می‌شوند و باعث آلوده‌گی خاک و منابع آبی شده و حتا به حیات وحش آسیب می‌رسانند.
برخی از باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح تأکید می‌کنند که نبود سیستم منظم بازیافت، پایین‌بودن سطح آگاهی مردم نسبت به پیامدهای منفی پلاستیک و اجرای ضعیف قوانین محدودکننده، از عوامل اصلی تشدید این بحران است. به باور آنان، آموزش همه‌گانی و ترویج استفاده از گزینه‌های سازگار با محیط زیست، مانند خریطه‌های کاغذی و پارچه‌ای، یک ضرورت فوری است تا از گسترش این بحران جلوگیری شود.
احمد، یکی از باشنده‌گان منطقه قلعه‌نجارا در کابل، می‌گوید که خریطه‌های پلاستیکی زنده‌گی مردم در این شهر را احاطه کرده و باید هرچه زودتر برای کاهش استفاده از آن‌ها اقدام شود. او می‌افزاید که هرچند جایگزینی خریطه‌های پلاستیکی در افغانستان زمان‌بر است، اما ناممکن نیست.
این باشنده کابل می‌گوید: «خریطه‌های پلاستیکی همه‌جا دیده می‌شود، چون اکنون فابریکه‌های تولید آن در داخل افغانستان نیز فعال است. حتا در نانوایی‌ها از خریطه‌های پلاستیکی استفاده می‌شود، با این‌که همه می‌دانند چقدر ضرر دارد و نان را هم خراب می‌کند. من خودم از ضرر پلاستیک آگاه هستم و وقتی به بازار می‌روم، خریطه تکه‌یی با خود می‌برم؛ اما مردم کمتر از خریطه‌های تکه‌یی یا کاغذی استفاده می‌کنند. بیشتر همه‌چیز پلاستیکی شده و امیدوارکننده به نظر نمی‌رسد که به‌زودی بدیل مناسبی جای آن را بگیرد.»
مجیب، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که مردم باید به‌منظور حفظ سلامت خود و محیط زیست، از خریطه‌ها و وسایل پلاستیکی استفاده نکنند. او تلاش‌ها برای کاهش مصرف پلاستیک را ضعیف می‌داند و از مردم می‌خواهد به‌جای خریطه‌های پلاستیکی از خریطه‌های پارچه‌ای استفاده کنند.
این باشنده کابل می‌افزاید: «پلاستیک یکی از موادی است که عمر بسیار طولانی در طبیعت دارد و از بین نمی‌رود. امروزه بیشتر خریدوفروش‌ها وابسته به پلاستیک شده است. وسایل خشک شاید آسیب کم‌تری داشته باشند، اما برای ترکاری و گوشت بسیار مضر هستند. این معضل نیاز به توجه جدی دارد و باید خریطه‌های تکه‌یی و کاغذی جایگزین آن شوند.»
کابل به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شهرهای افغانستان، با چالش جدی زباله‌های رهاشده در طبیعت روبه‌روست. شهروندان بخشی از زباله‌ها را در طبیعت رها می‌کنند و بخشی را در بخاری‌ها می‌سوزانند تا خانه‌ها را گرم کنند؛ وضعیتی که پیامدهای جدی محیط‌زیستی به همراه دارد.
سکینه، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که هرچند خریطه‌های پلاستیکی سهولت‌هایی در زنده‌گی شهری ایجاد کرده‌اند، اما کوچه‌ها، جوی‌ها و مارکیت‌های شهر هنوز مملو از زباله‌های پلاستیکی است. به گفته او، این وضعیت نه‌تنها نشان‌دهنده مصرف بی‌رویه پلاستیک، بلکه بازتابی از چالش‌های پیچیده محیط‌زیستی شهری است.
این باشنده کابل می‌افزاید: «استفاده از خریطه‌های پلاستیکی کار را آسان می‌کند، اما وقتی کهنه یا سوراخ می‌شود، یا آن را می‌سوزانند، دودش محیط زیست را آلوده می‌کند، یا در طبیعت رها می‌شود.»
حسین، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که بیشتر مردم از زیان‌های پلاستیک آگاهی ندارند و به‌دلیل ارزان‌بودن از آن استفاده می‌کنند. او می‌افزاید: «اگر بدیل ارزان‌تر وجود داشته باشد، چرا استفاده نکنیم؟ من همیشه وقتی به بازار می‌روم، خریطه تکه‌یی با خود می‌برم، اما بیشتر مردم به این موضوع اهمیت نمی‌دهند. رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باید آگاهی‌دهی کنند.»
در همین حال، شماری از کارشناسان محیط زیست خواهان کنترل جدی بر واردات و تولید پلاستیک هستند و پیشنهاد وضع مالیات سبز برای کاهش مصرف آن را مطرح می‌کنند.
کاظم همایون، کارشناس محیط زیست، می‌گوید که در قرن ۲۱، هیچ کشوری قادر به قطع کامل واردات پلاستیک نبوده است؛ زیرا بسیاری از وسایل زنده‌گی روزمره از پلاستیک ساخته شده‌اند. به گفته او، حذف کامل پلاستیک ممکن نیست، اما با سیاست‌های اقتصاد پایدار و اعمال مالیات سبز می‌توان مصرف آن را کاهش داد.
آقای همایون می‌افزاید: «خریطه‌های پلاستیکی تهدید جدی برای محیط زیست، به‌ویژه آب‌زی‌ها هستند؛ زیرا از یک محیط به محیط دیگر منتقل می‌شوند و یک خطر سیار محسوب می‌شوند. اگر کشوری بتواند از سیاست مالیات سبز استفاده کند، می‌تواند واردات و تولید پلاستیک را کاهش دهد، به‌ویژه در کشوری مانند افغانستان که نه توان بازیافت داریم و نه استفاده دوباره.»
سید محمد سلیمان‌خیل، کارشناس محیط زیست، می‌گوید که پلاستیک افزون بر از بین بردن زیبایی بصری محیط، باعث آلوده‌گی آب، خاک و هوا می‌شود. او می‌افزاید: «برای داشتن محیط زیست سالم، باید کنترل جدی بر واردات و تولید پلاستیک اعمال شود، مالیات آن افزایش یابد و مواد خام اولیه محدود شود. وقتی قیمت خریطه‌های پلاستیکی بالا برود، مردم به‌طور طبیعی استفاده از آن را کاهش می‌دهند.»
کارشناسان می‌گویند که پلاستیک‌ها بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ سال در طبیعت باقی می‌مانند و به ریزپلاستیک‌ها تبدیل می‌شوند. این ریزپلاستیک‌ها می‌توانند مواد شیمیایی خطرناک وارد خاک کنند و از طریق زنجیره غذایی، تهدیدی جدی برای سلامت انسان و محیط زیست باشند.
استفاده از پلاستیک در افغانستان در حالی رو به افزایش است که هیچ برنامه منظم برای بازیافت آن وجود ندارد. بیشتر پلاستیک‌ها همراه با سایر زباله‌ها دفن می‌شوند و بخشی نیز در طبیعت رها می‌گردد.
براساس آمارها، روزانه بیش از ۴۶۵۰ تن زباله در کابل تولید می‌شود که بخش قابل‌توجهی از آن پلاستیک است. هرچند آمار دقیق پلاستیک‌ها مشخص نیست، برآوردهای میدانی نشان می‌دهد پلاستیک‌های یک‌بارمصرف، از جمله خریطه‌ها، بطری‌ها، ظروف غذایی و گل‌های مصنوعی، سهم عمده‌ای دارند.
نبود تأسیسات بازیافت، سوزاندن غیرعلمی، دفن غیرمعیار و رهاسازی زباله‌ها، این مواد را به «سم بی‌صدا» تبدیل کرده که به‌صورت مستقیم آب، خاک، غذا و هوا را آلوده می‌کند.
سازمان ملل متحد نیز اعلام کرده بود که سالانه بیش از ۴۰۰ میلیون تن پلاستیک در جهان تولید می‌شود؛ رقمی که تهدید جدی برای محیط زیست و سلامت انسان به شمار می‌رود.
