قطع انترنت فایبر نوری توسط طالبان با موج گستردهای از واکنشهای شهروندان، نهادهای مدنی و سازمانهای حقوق بشری روبهرو شده است. در تمام این واکنشها، بر لزوم رفع فوری این محدودیت و پیامدهای زیانبار آن در عرصههای مختلف تاکید شده و این اقدام طالبان بهعنوان شکلی از سرکوب سیستماتیک و محرومسازی مردم از حقوق انسانی، اقتصادی و اجتماعیشان توصیف گردیده است. افزون بر این، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری در بیانیهای مشترک، این دستور طالبان را نقض جدی حقوق بشر خواندهاند. این نهادها تاکید کردهاند که طالبان با چنین اقداماتی میکوشد تا «جنایات، سرکوبها و تبعیض سیستماتیک» خود را از چشم مردم و جامعه جهانی پنهان کند.
روز گذشته، بیش از ۱۰۰ نهاد مدنی، جنبش اعتراضی و سازمان حقوق بشری در بیانیهای مشترک، این دستور طالبان را محکوم کرده و آن را نقض صریح اصول بنیادین حقوق بشر، از جمله ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی و ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر دانستهاند.
در بیانیه این نهادها آمده است که طالبان با محرومساختن میلیونها شهروند از دسترسی به انترنت، نهتنها مانع گردش آزاد اطلاعات شدهاند، بلکه با این اقدام میکوشند جنایات، سرکوبها و تبعیضهای سیستماتیک خود را از دید افکار عمومی پنهان نگه دارند. بهباور این نهادها، قطع انترنت از سوی طالبان، از منظر دیپلماتیک نیز نقض آشکار تعهدات آنها در قبال جامعه جهانی بهشمار میرود.
این نهادها از جامعه جهانی، بهویژه سازمان ملل متحد، شورای حقوق بشر، اتحادیه اروپا، سازمان همکاری اسلامی و تمامی دولتها خواستهاند که قطع انترنت در افغانستان را بهعنوان اقدامی ضدبشری و مصداقی از نقض سیستماتیک حقوق بشر، بهطور فوری مورد بررسی قرار دهند. آنها همچنین خواستار آن شدهاند که طالبان، بهدلیل محرومکردن مردم از حقوق اساسیشان، از منظر حقوقی و دیپلماتیک مورد بازخواست قرار گرفته و با اعمال تحریمهای لازم مواجه شوند.
زنان و دختران معترض نیز در بیانیههایی جداگانه، این اقدام طالبان را بهشدت محکوم کردهاند. آنها تاکید کردهاند که طالبان با قطع انترنت در افغانستان بار دیگر نشان دادند که از حقیقت، آزادی بیان و آگاهی مردم هراس دارند. به گفته آنان، طالبان میکوشند با بریدن شاهرگ ارتباطی جامعه، کشور را به زندانی خاموش تبدیل کنند تا صدای اعتراض و رنج مردم به جهان نرسد.
جنبش خودجوش زنان معترض افغانستان با نشر بیانیهای اعلام کرده است که انترنت، یک حق بنیادین بشری و نیاز حیاتی برای جامعه مدرن بهشمار میرود. به باور این جنبش، قطع انترنت بهمعنای خاموشکردن صدای مردم، پنهانسازی جنایات و تلاشی مذبوحانه از سوی طالبان برای سرکوب حقیقت است. این جنبش از سازمان ملل متحد، نهادهای بینالمللی، مدافعان آزادی بیان و تمامی وجدانهای بیدار جهان خواسته است که در برابر این سیاست سرکوبگرانه طالبان سکوت نکنند. بهگفته آنان، بیتفاوتی جامعه جهانی در برابر چنین جنایاتی، بهمعنای همدستی با طالبان و تایید سرکوب مردم افغانستان خواهد بود.
جنبش زنان مقتدر افغانستان در واکنش به قطع انترنت فایبر نوری اعلام کردهاند که طالبان بار دیگر با این اقدام، مردم افغانستان بهویژه زنان را از ابتداییترین حقوق بشری محروم ساختهاند. به گفته آنان، این تصمیم بخشی از پروژه گسترده طالبان برای خاموشکردن صدای زنان و جلوگیری از افشای جنایاتشان در برابر مردم است.
این جنبش از جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و مدافعان آزادی بیان خواسته است تا در برابر این اقدام طالبان واکنش نشان دهند و با اعمال فشارهای دیپلماتیک، برای لغو این تصمیم تلاش کنند. آنان همچنین از تمامی نیروهای آزادیخواه و رسانههای مستقل خواستهاند تا صدای زنان افغانستان را در برابر این سانسور سیستماتیک بازتاب دهند و اجازه ندهند طالبان کشور را به زندان خاموشی تبدیل کنند.
همچنان برخی از جنبشهای اعتراضی از ایلان ماسک، مالک شرکت اکس، خواستهاند تا امکان دسترسی مردم افغانستان به انترنت استارلینک را فراهم کند.
جنبش فانوس آزادی زنان افغانستان با محکومکردن قطع انترنت فایبر نوری از سوی طالبان، خواستار فعالسازی فوری و بیقید و شرط خدمات انترنتی در سراسر افغانستان شده است. این جنبش از جامعه جهانی و سازمانهای حقوق بشری خواسته است که در این زمینه با مردم افغانستان همصدا شوند. آنان تاکید کردهاند که طالبان، حقوق اساسی مردم افغانستان را قربانی سیاستهای سرکوبگرانه خود کردهاند و زنان، در برابر این اقدامات ناعادلانه، برای آزادی، عدالت و برابری مبارزه میکنند.
جنبش آزادهگان در تبعید با نشر بیانیهای اعلام کرده که قطع انترنت از سوی طالبان، منجر به محرومیت گسترده زنان و دختران از آموزش شده و زمینه را برای سرکوب بیشتر خبرنگاران و فعالان مدنی فراهم کرده است. این جنبش تاکید کرده که طالبان باید در برابر اعمال خود پاسخگو باشند و جامعه جهانی در قبال این وضعیت مسوول است. آنان خواستار آن شدهاند که با اعمال فشار سیاسی و حقوقی، از تداوم این رفتارهای غیرانسانی طالبان جلوگیری شود.
همزمان، فعالان حوزه آموزش با اشاره به محرومیت مستمر دختران و زنان از حق تحصیل گفتهاند که قطع اینترنت نهتنها سرکوب آزادی بیان است، بلکه تنها روزنه امید زنان برای دسترسی به آموزش را نیز مسدود میکند.
ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل از دولتها خواست فورا فشار حداکثری بر طالبان وارد کنند تا منع انترنت پرسرعت را لغو کند. خانم یوسفزی گفته که قطع انترنت توسط طالبان، آخرین تلاش این گروه برای قطع دسترسی زنان و دختران افغانستان به جهان است.
موسسه بینالمللی وند که بهطور رایگان طراحی را به دختران افغانستان آموزش میدهد، اعلام کرده است که حدود ۸۰ درصد دانشجویان این موسسه، شهروند افغانستان هستند. به گفته این نهاد، قطع انترنت پرسرعت، فرصت آموزش تخصصی طراحی برای دهها دختر افغانستان در این آموزشگاه بینالمللی را در معرض خطر قرار داده است.
طالبان روز دوشنبه، ۲۴ سنبله، هفته گذشته دستور قطع انترنت فایبر نوری را در بلخ صادر کردند و مدعی شدند که این اقدام بهمنظور «جلوگیری از منکرات» صورت گرفته است. سپس این محدودیت به ولایتهای قندهار، ارزگان، هلمند، نیمروز، تخار، بدخشان و سایر مناطق گسترش یافته است. با قطع انترنت پرسرعت، هزاران دانشآموز و دانشجو از شرکت در صنفهای آنلاین محروم شدهاند و همچنین اختلالات جدی در نظام بانکی و بازار ارزهای دیجیتال به وجود آمده است.






