شماری از دکان‌داران مارکیت احمدی در کابل از نادیده‌گرفته‌شدن حقوق سرقفلی‌شان از سوی صاحب مارکیت شکایت دارند. آنان می‌گویند که صاحب مارکیت، ساختمان را برای بازسازی به یک شرکت واگذار کرده و به آنان گفته است که پس از بازسازی، حق سرقفلی‌شان اعتبار نخواهد داشت. دکان‌داران می‌افزایند که در اسناد خرید سرقفلی دکان‌های‌شان، درباره از بین‌رفتن این حق پس از بازسازی مارکیت چیزی ذکر نشده است. به گفته آنان، صاحب مارکیت پیشنهاد دکان‌داران برای پرداخت هزینه‌های بازسازی را نیز نپذیرفته است. سرقفلی در معاملات تجارتی، حقی است که یک شخص در بدل پرداخت پول، برای استفاده از یک دکان و فعالیت تجارتی در آن به دست می‌آورد.
این دکان‌داران در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که شکایت‌شان را به نهادهای مربوط زیر اداره طالبان مطرح کرده‌اند، اما به این شکایت چنان‌که انتظار داشتند، رسیده‌گی نشده است. به گفته دکان‌داران، قضیه آنان هنوز در دادگاه طالبان در جریان است؛ با این حال، پیش از صدور فیصله نهایی، دکان‌های‌شان تخلیه شده و روند بازسازی مارکیت آغاز شده است. آنان تاکید می‌کنند که صاحب مارکیت باید یا پول سرقفلی‌شان را بازپرداخت کند یا پس از بازسازی، دکان‌ها را دوباره در اختیار آنان قرار دهد.
سرقفلی در معاملات تجارتی، حقی است که یک شخص در بدل پرداخت پول، برای استفاده از یک دکان و فعالیت تجارتی در آن به دست می‌آورد. در این معامله، خریدار لزوماً مالک ساختمان یا زمین نمی‌شود، بلکه حقوق او براساس توافق و اسناد مربوط تعیین می‌شود. انتقال سرقفلی به شخص دیگر و وضعیت آن در صورت تخریب یا بازسازی ساختمان نیز به شرایط قرارداد و قوانین قابل تطبیق بسته‌گی دارد.
شکیب، (مستعار) یکی از دکان‌داران مارکیت احمدی در کابل، از نادیده‌گرفته‌شدن حقوق سرقفلی دکانش از سوی صاحب مارکیت ابراز نگرانی می‌کند. او می‌گوید که چندین سال پیش سرقفلی دکانش را خریداری کرده و این دکان تنها منبع درآمد او است؛ اما صاحب مارکیت بدون روشن‌شدن وضعیت حقوقی سرقفلی، روند تخریب دکان‌ها را آغاز کرده است. شکیب می‌افزاید که با وجود پیشنهاد پرداخت هزینه بازسازی دکانش، صاحب مارکیت آن را نپذیرفته است. او تاکید می‌کند که نمی‌خواهد سرمایه‌ای را که با خرید سرقفلی به دست آورده، از دست بدهد.
این دکان‌دار می‌گوید: «ما سرقفلی دکان خود را چندین سال پیش به مبلغ ۱۹ لک افغانی خریداری کردیم. این مارکیت پس از آتش‌سوزی در سال ۱۴۰۱ بازسازی نشد و از آن زمان به این‌سو، ما با صاحب مارکیت بر سر سرنوشت سرقفلی‌های‌مان جنجال داشتیم. امسال این موضوع جدی‌تر شد و صاحب مارکیت گفت که سرقفلی دیگر اعتبار ندارد و با تخریب مارکیت، حق ما نیز از بین می‌رود. اکنون دکان‌ها تخلیه شده و روند تخریب آغاز شده است، در حالی که هنوز وضعیت حقوقی سرقفلی ما روشن نشده است.»
شکیب همچنان می‌گوید که او و شماری از دکان‌داران دیگر شکایت‌شان را به دادگاه تحت کنترل طالبان برده‌اند؛ اما پیش از رسیده‌گی نهایی به شکایت‌شان، روند تخریب مارکیت آغاز شده است.
این دکان‌دار می‌گوید: «ما شکایت خود را به دادگاه بردیم، اما پیش از آن‌که وضعیت حقوقی سرقفلی‌های‌مان روشن شود، حکم دیگری صادر شد و روند تخریب مارکیت آغاز گردید. خواست ما این است که پس از بازسازی، دکان‌های‌مان دوباره در اختیار ما قرار گیرد یا پول سرقفلی‌مان بازپرداخت شود.»
شیرآغا (مستعار)، یکی دیگر از دکان‌داران مارکیت احمدی در کابل، می‌گوید که پدرش ۳۵ سال پیش سرقفلی دکان را خریداری کرده و او نیز در ۱۰ سال گذشته در همان دکان کار کرده است. او می‌افزاید که با وجود داشتن سند خرید سرقفلی، دکانش تخلیه شده و اکنون نگران از دست‌دادن تنها منبع درآمد خانواده‌اش است. به گفته او، دکان‌دارن برای حل این مشکل به شورای علما و اداره‌های تحت کنترل طالبان مراجعه کرده، اما به خواست‌شان رسیده‌گی نشده است.
این جوان می‌گوید: «در سندی که هنگام خرید سرقفلی به ما داده شده، نوشته شده است که پس از بازسازی مارکیت نیز دکان در اختیار ما خواهد بود؛ اما اکنون برخلاف این سند عمل می‌شود. موضوع را به محکمه برده‌ایم و جلسه‌ای نیز برگزار شده است، اما پیش از صدور فیصله نهایی، دکان‌های ما تخلیه شده‌اند. در مجموع، ۶۵ دکان با این مشکل روبه‌رو است و این دکان‌ها تنها منبع درآمد ما بوده‌اند.»
شیرآغا می‌گوید که صاحب مارکیت نه پول سرقفلی آنان را بازپرداخت کرده و نه پذیرفته است که پس از بازسازی، دکان‌ها دوباره در اختیارشان قرار گیرد. به گفته او، پیشنهادهای دکان‌داران برای حل این مشکل نیز پذیرفته نشده است.
شیرآغا می‌افزاید: «موضوع را به اداره‌های طالبان مطرح کردیم. پس از آن، وکیل را که صاحب مارکیت تعیین کرده بود؛ بازداشت شد، اما با پرداخت رشوت به طالبان آزاد شد. هر کاری که کردیم، کسی صدای ما را نشنید. از روزنامه ۸صبح می‌خواهیم که صدای ما باشد و مشکل ما را به گوش مردم برساند. ما در همین مارکیت بر سر این موضوع با صاحب مارکیت جنجال داشتیم. اکنون حاجی زلمی، صاحب مارکیت، به خارج از کشور رفته و وکیلش امور مارکیت را پیش می‌برد. ما می‌خواهیم به حق خود برسیم و حقوق سرقفلی ما نادیده گرفته نشود.»
مارکیت‌های احمدی و اباسین زدران در منطقه کوته‌سنگی کابل، در سال ۱۴۰۱ دچار آتش‌سوزی شدند. آتش نخست در مارکیت احمدی آغاز شد و سپس به مارکیت اباسین زدران گسترش یافت. پس از این رویداد، مارکیت احمدی برای چندین سال بازسازی نشد؛ اما اکنون روند تخریب و بازسازی آن آغاز شده است. این در حالی است که به گفته دکان‌داران، سرنوشت حقوق سرقفلی ۶۵ دکان این مارکیت هنوز روشن نشده است.
