شماری از باشنده‌گان شهر قندهار می‌گویند که برای دریافت مجوز ساخت‌وساز خانه‌های‌شان، ناگزیرند ماه‌ها در شهرداری طالبان سرگردان شوند. آنان می‌افزایند که روند طولانی طی مراحل اداری و درخواست رشوه، ساخت‌وساز را در این ولایت با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. به گفته آنان، برای تکمیل مراحل اداری ماه‌ها سرگردان می‌مانند و ناگزیرند برای پیشبرد کارهای‌شان پول بپردازند. این باشنده‌گان می‌افزایند که شهرداری طالبان به‌جای فراهم‌سازی تسهیلات، موانع متعددی در برابر امور ساختمانی ایجاد کرده و مردم را مجبور ساخته است برای دریافت یک مجوز، ماه‌ها انتظار بکشند. هم‌زمان، نبود نظارت بر گذاشتن مواد ساختمانی در سرک‌ها و کوچه‌ها، رفت‌وآمد باشنده‌گان را دشوار ساخته و نگرانی‌هایی را درباره ایمنی کودکان و کیفیت خدمات شهری در این شهر برانگیخته است.
شهرداری طالبان ماه گذشته، راهنمای ۱۰ مرحله‌ای دریافت مجوز ساخت‌وساز را با عنوان «امر خشتی» منتشر کرده بود. در این راهنما، توضیحات مختصری درباره هر یک از این ۱۰ مرحله ارایه شده است.
با این حال، باشنده‌گان شهر قندهار می‌گویند که دریافت مجوز ساخت‌وساز در عمل با تاخیرهای طولانی، موانع اداری و مشکلات فراوان همراه است. به گفته آنان، این مجوز تنها سه ماه اعتبار دارد و اگر کارهای ساختمانی در این مدت تکمیل نشود، باید برای تمدید آن دوباره اقدام کنند؛ موضوعی که روند ساخت‌وساز را دشوارتر می‌سازد.
حاجی نجیب‌الله، یکی از باشنده‌گان شهر قندهار، می‌گوید که تنها برای مراجعه به ریاست زراعت طالبان و دریافت نظر این اداره در روند اخذ مجوز ساخت خانه‌اش، دو ماه وقت صرف کرده است.
این باشنده قندهار می‌گوید: «طالبان در شاروالی به من می‌گویند که تمام روند دریافت مجوز یک ماه زمان می‌گیرد؛ اما من تنها برای گرفتن نظر ریاست زراعت، دو ماه وقت صرف کردم. تنها پارک هزینه موتر برایم یک‌هزار و ۴۰۰ تمام شد. حالا خودتان فکر کنید که این‌ها مانع‌اند یا تسهیلات؟»
گل‌محمد (مستعار)، یکی از باشنده‌گان ناحیه هفتم شهر قندهار، می‌گوید که در روند دریافت مجوز ساخت‌وساز، به بهانه‌های مختلف از مردم رشوه نیز درخواست می‌شود. او تاکید می‌کند که برای دریافت نظر درباره زمینش، به ریاست زراعت طالبان معرفی شده است؛ اما پس از گذشت سه هفته، یکی از اعضای طالبان در این اداره، نظر آن اداره را در بدل ۱۴ هزار افغانی رشوه برایش نوشته است.
این باشنده قندهار می‌افزاید: «اگر این پول را نمی‌پرداختم، از من قباله شرعی ۴۰ساله همان زمین را مطالبه می‌کردند. اگر پول ندهی، حتا یک درصد کار هم پیش نمی‌رود.»
برخی دیگر از باشنده‌گان قندهار از پیچیده‌بودن روند دریافت مجوز ساخت‌وساز ابراز نگرانی می‌کنند و می‌گویند که این روند برای افرادی که سواد کافی ندارند و با امور اداری آشنا نیستند، مشکل بزرگ‌تری ایجاد کرده است.
جمعه‌گل، یکی از باشنده‌گان ناحیه نهم شهر قندهار، می‌گوید با وجود آن‌که تا اندازه‌ای سواد دارد و با امور اداری نیز آشنا است، در روند دریافت مجوز ساخت‌وساز چنان خسته شده که اکنون از آغاز این روند پشیمان است.
این باشنده قندهار می‌گوید: «من که تا اندازه‌ای سواد دارم و دست‌کم نام ادارات را می‌شناسم، باز هم برای دریافت مجوز ساخت‌وساز بسیار خسته شده‌ام.کسانی که سواد کافی ندارند، چه خواهند کرد؟ چگونه ممکن است یک نفر در مدت یک ماه مجوز ساخت‌وساز بگیرد، در حالی که هر مرحله آن پر از مانع است؟»
جمعه‌گل می‌افزاید که برخی مسوولان طالبان در شهرداری قندهار، از طریق واسطه‌ها و در بدل پول، کارهای مردم را پیش می‌برند. به گفته او، مردم در این بخش به‌جای دریافت تسهیلات، با هزینه‌های سنگین و مراحل طولانی اداری روبه‌رو هستند.
باشنده‌گان شهر قندهار، شهرداری طالبان را به ایجاد موانع اداری، رشوه‌گیری و بی‌توجهی متهم می‌کنند.. آنان می‌گویند که حتا برای گرفتن امضای یک مقام محلی طالبان نیز ناگزیرند چند هفته انتظار بکشند.
امین، یکی دیگر از باشنده‌گان شهر قندهار، می‌گوید که اکنون سومین ماه است برای دریافت مجوز ساخت‌وساز تلاش می‌کند، اما تا کنون تنها پنج مرحله اداری را تکمیل کرده است.
این باشنده قندهار می‌افزاید: «شهرداری باید تمام مراحل را در یک محل انجام دهد. در سه ماه، کارهایم تازه به مرحله پنجم رسیده است. آن‌قدر خسته‌ام کردند که اکنون اسناد مربوط به مراحل باقی‌مانده را به برادرم سپرده‌ام تا تکمیل کند. او نیز از سه هفته به این‌سو منتظر امضای یکی از رییس‌ها است. یک روز می‌گویند ملا صاحب در جلسه است، روز دیگر می‌گویند به ساحه رفته و گاهی هم بهانه دیگری می‌آورند. این واقعاً سرگردانی بزرگی است؛ نه کاری پیش می‌رود و نه خدمتی ارایه می‌شود.»
این شکایت‌ها در حالی مطرح می‌شود که سال گذشته، دفتر ریاست‌الوزرای طالبان مکتوب رسمی‌ای منتشر کرده بود که براساس آن، شرایط مشخصی برای آغاز کارهای ساختمانی در شهرهای بزرگ کشور، از جمله قندهار، تعیین شده بود.
گذاشتن مواد ساختمانی در کوچه‌ها و سرک‌ها
افزون بر مشکلات دریافت مجوز ساخت‌وساز، باشنده‌گان قندهار از گذاشتن مواد ساختمانی در سرک‌ها و کوچه‌ها نیز شکایت دارند. به گفته آنان، قرار دادن خشت، سیخ گول، گادر، سمنت، ریگ و دیگر مواد ساختمانی در مسیرهای عمومی، رفت‌وآمد مردم را دشوار ساخته و کودکان را نیز در معرض خطر قرار داده است.
عبدالصبور، یکی از باشنده‌گان ناحیه هفتم شهر قندهار، می‌گوید که با افزایش فعالیت‌های ساختمانی، افراد زیادی مواد ساختمانی خود را در سرک‌ها و کوچه‌ها گذاشته‌اند و این موضوع مشکلات متعددی برای باشنده‌گان محل ایجاد کرده است.
این باشنده قندهار می‌افزاید: «شهر، بسیاری از مردم مواد ساختمانی خود را در سرک و کوچه گذاشته‌اند. رفت‌وآمد ما دشوار شده، کودکان ما در معرض خطر قرار دارند و راه‌ها بسته می‌شوند. مسوولان امور ساختمانی تنها به کار خودشان توجه می‌کنند و به زنده‌گی همسایه‌ها هیچ اهمیتی نمی‌دهند.»
در کنار گذاشتن نامناسب مواد ساختمانی، شماری از باشنده‌گان شهر، راننده‌گان موترهای باربری این مواد را نیز به دلیل بی‌احتیاطی به ایجاد مشکلات در رفت‌وآمد متهم می‌کنند. به گفته آنان، این راننده‌گان گاهی با سرعت زیاد در سرک‌ها و کوچه‌های تنگ حرکت می‌کنند و هنگام تخلیه مواد ساختمانی، به باز نگه‌داشتن مسیر رفت‌وآمد توجه نمی‌کنند.
باشنده‌گان شهر قندهار در حالی از مشکلات مربوط به امور ساختمانی و خدمات شهری شکایت دارند که بازگشت مهاجران به کشور و سکونت مردم مناطق دوردست در شهرهای بزرگ، نیاز به مسکن و خدمات شهری را افزایش داده است.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) نیز درباره گسترش سکونت‌گاه‌های غیررسمی در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. براساس ارزیابی‌های این نهاد، فراهم‌سازی خدمات شهری در این مناطق با مشکلاتی روبه‌رو است و نبود سرمایه‌گذاری کافی، یکی از موانع مهم در برابر توسعه امکانات و خدمات شهری در شهرهای افغانستان به شمار می‌رود.
