شماری از باشنده‌گان شهر کابل که در خانه‌های کرایی زنده‌گی می‌کنند، از افزایش روزافزون کرایه‌خانه‌ها و کمبود مسکن در پایتخت ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که این افزایش، فشار اقتصادی بر خانواده‌هایی را که پیش از این نیز با بیکاری و مشکلات معیشتی روبه‌رو بودند، بیشتر کرده است. آنان می‌افزایند که کرایه ماهانه خانه‌هایی که پیش‌تر میان هفت تا هشت هزار افغانی بود، اکنون به ۱۲ تا ۱۵ هزار افغانی رسیده و یافتن خانه مناسب برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار شده است. به گفته آنان، خانه‌هایی که کرایه کم‌تری دارند، یا از امکانات ابتدایی زنده‌گی برخوردار نیستند و یا نمناک و غیرقابل سکونت‌اند.
این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که کمبود مسکن در شهر کابل باعث شده است کرایه‌نشینی روزبه‌روز دشوارتر شود. آنان می‌افزایند که برخی صاحب‌خانه‌ها بدون در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی مردم، کرایه‌ها را به‌گونه دلخواه افزایش می‌دهند و هیچ نهاد مشخصی برای نظارت بر این روند وجود ندارد. به گفته آنان، شماری از صاحب‌خانه‌ها حتا با تهدید به تخلیه، کرایه‌نشینان را مجبور به پرداخت مبالغ بیشتر می‌کنند. از دید آنان بسیاری از خانواده‌ها به‌دلیل نداشتن گزینه دیگر، ناچارند با وجود مشکلات اقتصادی، افزایش کرایه‌ها را بپذیرند.
ستاره، یکی از باشنده‌گان شهر کابل که در خانه کرایی زنده‌گی می‌کند، از افزایش روزافزون کرایه‌خانه‌ها شکایت دارد. او می‌گوید که پیدا کردن خانه مناسب در کنار افزایش کرایه‌ها، به یک مشکل جدی برای باشنده‌گان پایتخت تبدیل شده است. به گفته او، نبود نظارت بر بازار مسکن سبب شده که مالکان بدون هیچ محدودیتی قیمت‌ها را افزایش دهند و کرایه‌نشینان نیز به دلیل نداشتن گزینه‌های جایگزین، ناچار به پذیرش این شرایط شوند.
ستاره می‌گوید: «پس از آمدن طالبان و اخراج گسترده مهاجران، وضعیت خیلی دشوارتر شده است. حالا خانه‌هایی که نمناک‌اند و حتا تشناب و آشپزخانه درست ندارند، با قیمت‌های بسیار بلند به کرایه داده می‌شوند. وقتی بهای خانه‌ها را می‌پرسی، آدم حیران می‌ماند که در چنین شرایطی چه باید بکند. خودم در دو سال اخیر همیشه دنبال خانه بوده‌ام؛ یا آب ندارد، یا امکانات لازم ندارد، و اگر کمی امکانات داشته باشد، کرایه‌اش کم‌تر از هشت هزار افغانی نیست. خانه‌هایی هم که خیلی دور از سرک هستند، بین سه تا پنج هزار افغانی کرایه دارند.»
سکینه، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که نزدیک به دو ماه است برای یافتن خانه، به دفترهای رهنمای معاملات سر می‌زند، اما تا کنون موفق به پیدا کردن خانه‌ای مناسب نشده است. او می‌افزاید که پیدا کردن خانه مناسب در کابل، به‌ویژه برای کسانی که تازه می‌خواهند زنده‌گی مشترک را آغاز کنند، به یک چالش جدی تبدیل شده است.
سکینه می‌گوید: «قرار بود در ماه جوزا عروسی کنیم و من و نامزدم در این مدت بسیار دنبال خانه گشتیم. از دوستان پرس‌وجو کردیم و به رهنمای معاملات هم مراجعه کردیم، اما واقعاً پیدا کردن خانه در کابل خیلی سخت شده است. حالا خانه‌ای که دو اتاق و یک دهلیز کوچک داشته باشد، ۱۰ هزار افغانی کرایه دارد، سه اتاق ۱۵ هزار و چهار اتاق تا ۲۰ هزار افغانی است و هیچ تخفیفی هم نمی‌دهند. به گرو گرفتن خانه هم توان مردم نمی‌رسد، چون پول گرو بین ۳۵ تا ۴۰ هزار دالر است.» به گفته او، صاحبان‌خانه‌ها در کابل در صورتی که کرایه‌نشین به طالبان شکایت کند، به بهانه اینکه اقارب‌شان از ایران و پاکستان بازمی‌گردند، کرایه‌نشین را از خانه بیرون می‌کنند و این شکایت‌ها هیچ تاثیری در کاهش کرایه‌ها ندارد.
این باشنده کابل می‌افزاید: «این روزها در میان مردم شایعه شده است که برخی کسانی که درباره افزایش کرایه‌خانه‌ها به طالبان شکایت کرده‌اند، از سوی صاحب‌خانه‌ها جواب داده شده‌اند. صاحب‌خانه‌ها می‌گویند که شما بروید، چون از ایران یا پاکستان اقارب ما می‌آیند و خانه را کرایه می‌کنند.»
شفیع، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که اگر افزایش کرایه‌خانه‌ها بدون نظارت باقی بماند، کرایه‌نشینی در کابل با گذشت هر روز دشوارتر خواهد شد. او می‌افزاید که در شرایطی که بیکاری و مشکلات اقتصادی افزایش یافته، بسیاری از خانواده‌ها توان پرداخت کرایه‌های بلند را ندارند، اما به دلیل کمبود مسکن، ناچار به پذیرش خواست مالکان می‌شوند.
این باشنده کابل می‌گوید: «افزایش کرایه‌خانه‌ها به اوج خود رسیده است، زیرا بازگشت گسترده مهاجران و افزایش شمار بی‌خانمان‌ها، تقاضا برای خانه‌های کرایی و گروی را بالا برده است. این وضعیت زمینه را برای مالکان خانه فراهم کرده تا قیمت‌ها را افزایش دهند. در بسیاری موارد، مالکان کرایه‌ها را آن‌قدر بالا می‌برند که کرایه نشین یا مجبور به پرداخت آن می‌شود یا ناچار به تخلیه خانه می‌گردد، زیرا تقاضا برای خانه زیاد است و کرایه‌نشین به‌سرعت جایگزین می‌شود.»
در همین حال، برخی دیگری از باشنده‌گان کابل می‌گویند که افزایش کرایه خانه‌ها سبب این شده که مردم به حومه‌های شهر کابل و یا به ولایت‌های شان باز گردند.
سیر، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که این روزها به‌دلیل افزایش تقاضا برای مسکن، حتا خانه‌هایی که قابل سکونت نیستند نیز با کرایه‌های بلند به مردم داده می‌شوند. او می‌افزاید که افزایش بی‌پیشینه کرایه‌ها، کمبود خانه و بی‌توجهی مالکان به وضعیت اقتصادی مردم، شرایط را برای کرایه‌نشینان بسیار دشوار ساخته است. به گفته او، برخی صاحب‌خانه‌ها افزون بر کرایه‌های بلند، چندین ماه کرایه را نیز پیش‌پرداخت می‌گیرند.
سیر می‌گوید: «پیدا کردن خانه این روزها در کابل خیلی سخت شده است. حتا خانه‌هایی که قبلاً گدام یا محل نگهداری حیوانات بودند، حالا تا ۱۰ هزار افغانی کرایه داده می‌شوند و پنج تا شش ماه کرایه را هم پیشکی می‌گیرند. بچه‌عمه‌ام را صاحب‌خانه‌اش جواب داده بود. خیلی پریشان بود و می‌گفت هیچ خانه‌ای پیدا نمی‌شود. یک خانه پیدا کرده بود که بسیار خراب و گِلی بود، اما ماهانه شش هزار افغانی کرایه داشت و شش ماه کرایه را نیز پیشکی می‌خواستند. او در دو روز هرقدر خانه جست‌وجو کرد، چیزی پیدا نکرد و دوباره به ولسوالی سرخ‌رود که قریه‌شان در آن‌جا است، بازگشت.»
صمد، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که پس از افزایش بازگشت مهاجران و بالا رفتن تقاضا برای مسکن، قیمت کرایه‌خانه‌ها در پایتخت تقریباً دو برابر شده است. او می‌افزاید که این وضعیت به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد را با مشکلات جدی مواجه کرده و بسیاری از آنان را به زنده‌گی در مناطق حاشیه‌ای و شرایط دشوار سوق داده است.
صمد می‌گوید: «چون تقاضا برای کرایه و گروی دو برابر شده است. خانه‌ای که قبلاً پنج هزار افغانی بود حالا به ده هزار افغانی رسیده و حتا خانه‌های پنج تا شش هزار افغانی هم به سختی پیدا می‌شود. در بخش گروی نیز قیمت‌ها بالا رفته و سیستم‌های جدیدی وضع شده که فشار بیشتری بر کرایه‌نشینان وارد کرده است. امیدوارم با افزایش ساخت‌وساز، قیمت‌ها کاهش یابد تا مردم بتوانند از خانه‌های مناسب استفاده کنند.»
باشنده‌گان شهر کابل در حالی از افزیش کرایه خانه‌ها شکایت می‌کنند که پیش از این، وزارت عدلیه طالبان در اعلامیه‌ای به رهنمایان معاملات و مالکان خانه‌ها هشدار داده بود که از افزایش خودسرانه کرایه‌ها خودداری کنند و در صورت تخطی با پیگرد قانونی روبه‌رو خواهند شد؛ اما به نظر می‌رسد این هشدارها تأثیر قابل توجهی بر کاهش کرایه‌ها نداشته و روند افزایش بهای مسکن همچنان ادامه دارد.
همزمان، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که بخش بزرگی از مهاجران بازگشت‌کننده در شهرها، به‌ویژه کابل، ساکن می‌شوند؛ امری که به رشد سریع شهرنشینی و افزایش فشار بر خدمات و زیرساخت‌های شهری انجامیده است.
