شماری از باشنده‌گان کابل می‌گویند که در روزهای اخیر بهای کچالو و بادنجان رومی در بازارهای شهر به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. آنان می‌افزایند که کچالو و بادنجان رومی از پرمصرف‌ترین مواد خوراکی در خانه‌های‌شان هستند و افزایش بهای آن در روزهای رمضان فشار اقتصادی بیش‌تری بر آنان وارد کرده است. به گفته باشنده‌گان کابل، پس از افزایش بهای مواد خوراکی مانند برنج و گوشت، آنان در سفره‌های افطار بیشتر از سبزیجات استفاده می‌کردند؛ اما اکنون با بالا رفتن بهای توان این دو، توان تهیه همان را نیز به‌طور مناسب ندارند. به باور این باشنده‌گان، برخی فروشنده‌گان کاهش عرضه و واردات این محصولات از کشورهای همسایه را بهانه قرار داده و از ناچاری مردم سوءاستفاده می‌کنند.
برخی از این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که با وجود این‌که افغانستان کشوری زراعتی است، قیمت محصولات زراعتی در هر فصل افزایش می‌یابد و تا کنون راهکار موثری برای کنترل بازار اتخاذ نشده است.
ساجده، یکی از باشنده‌گان کابل که برای خرید سبزی به بازار آمده است، می‌گوید بهای کچالو و بادنجان رومی در روزهای اخیر به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته است. او می‌افزاید که در سال جاری، به‌دلیل بسته بودن راه‌های تجارتی با پاکستان و همزمان با تنش‌ها و درگیری‌ها در منطقه، بازار افغانستان آسیب دیده و خانواده‌های کم‌درآمد روزهای ماه رمضان را به دشواری سپری می‌کنند. به گفته او، بادنجان رومی از اقلام پرمصرفی است که در بیشتر غذاها استفاده می‌شود و افزایش بهای آن نگرانی‌های تازه‌ای برای مردم ایجاد کرده است.
این باشنده کابل می‌گوید: «امسال به سختی توانسته‌ایم رمضان را تا این‌جای ماه سپری کنیم. قیمت همه چیز بالا رفته است؛ برنج، حبوبات، روغن، مکرونی و آرد. در یکی دو هفته اخیر، بهای کچالو و بادنجان رومی نیز افزایش یافته است. بادنجان رومی در بیشتر غذاها استفاده می‌شود و کچالو هم یکی از خوراک‌های اصلی مردم است که با آن می‌توان غذاهای مختلف آماده کرد. حالا که قیمت آن‌ها نیز بالا رفته، وضعیت واقعاً نگران‌کننده است.»
حسن، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، نیز افزایش بهای کچالو و بادنجان رومی را نگران‌کننده می‌داند. او می‌گوید که بالا رفتن قیمت این سبزی‌ها سبب شده برخی خانواده‌ها نتوانند مانند گذشته آن‌ها را خریداری کنند.
این باشنده کابل می‌افزاید: «قیمت کچالو از سیر ۱۵۰ افغانی به حدود سیر ۴۰۰ افغانی رسیده و بادنجان رومی که قبلاً کیلویی ۹۰ افغانی بود، اکنون تا سیر ۶۳۰ افغانی فروخته می‌شود و توان خرید مردم به آن نمی‌رسد. یک روز برای افطار رفتم برگر بخرم. قیمت هر برگر در کابل ۵۰ افغانی است، اما دیدم که فروشنده چپس بسیار کم گذاشته است. وقتی پرسیدم، گفت کچالو سیر ۴۰۰ افغانی شده و بسیار گران است. توان مردم، به‌ویژه در ماه رمضان، کم است و انتظار می‌رود قیمت‌ها کاهش یابد تا همه بتوانند خرید کنند، اما برعکس، روزبه‌روز گران‌تر می‌شود.»
این باشنده کابل از طالبان می‌خواهد که بر بهای سبزی‌ها و اقلامی که از پاکستان و ایران وارد می‌شوند، کنترل داشته باشند تا خانواده‌های کم‌درآمد نیز بتوانند مایحتاج خود را تهیه کنند. او ادامه می‌دهد: «لیمو در کابل به‌سختی پیدا می‌شود و اگر هم باشد، کیلویی ۲۵۰ تا ۳۰۰ افغانی فروخته می‌شود و گفته می‌شود بیشتر آن از راه قاچاق وارد می‌شود. کار و بار نیست و مردم پول کافی ندارند. در چنین شرایطی، گذراندن زنده‌گی در افغانستان بسیار دشوار شده است.»
صابر، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که به‌دلیل افزایش بهای بادنجان رومی، ناچار شده مقدار کم‌تری از این سبزی را خریداری کند. او از مسوولان می‌خواهد که برای کاهش قیمت مواد خوراکی و ایجاد تسهیلات برای مردم اقدام جدی روی دست گیرند.
صابر می‌گوید: «من مقدار کمی بادنجان رومی خریدم. برای افطار نخود پخته بودیم، اما چون بادنجان رومی کم داشت، اصلاً مزه‌دار نشده بود. کچالو هم بسیار قیمت شده است. من خودم یک سیر کچالو را ۲۹۰ افغانی خریدم، در حالی که قبلاً حدود ۹۰ افغانی بود و بعد به ۱۶۰ افغانی رسید و حالا حتا تا ۳۲۰ افغانی هم فروخته می‌شود. امیدواریم که در هفته‌های آینده راه‌ها باز شود و قیمت‌ها کاهش یابد. کاهو که قبلاً پنج افغانی فروخته می‌شد، حالا به ۳۰ افغانی رسیده است. لیمو هم که پیش‌تر حدود ۵۰ افغانی بود، اکنون تا ۲۰۰ افغانی افزایش یافته است. مردم در ماه رمضان برای تهیه شربت به لیمو نیاز دارند، اما با این قیمت‌ها خرید آن برای بسیاری دشوار شده است.»
صدیق، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که افزایش بهای مواد خوراکی، به‌ویژه ترکاری‌هایی مانند بادنجان رومی و کچالو، بیش از پیش بر قدرت خرید او تأثیر گذاشته است. او می‌افزاید که با وجود تلاش برای تأمین هزینه‌های خانواده و کار در چند جا، باز هم نمی‌تواند از پس مخارج زنده‌گی برآید.
این باشنده کابل می‌گوید: «امسال تقریباً همه مواد خوراکی روند افزایشی داشته‌اند. مردم در گذشته بیشتر از برنج استفاده می‌کردند، اما وقتی قیمت یک بوجی برنج به حدود ۴۵۰۰ افغانی رسید، بسیاری به استفاده از ترکاری‌ها روی آوردند. حالا کچالو و بادنجان رومی هم گران شده است. روغن و آرد تا حدی قیمت مناسب‌تری دارند، اما مواد خوراکی که از ایران و پاکستان وارد می‌شود، بسیار افزایش قیمت داشته است.»
در همین حال، شماری از بازرگانانی که کالا از ایران وارد می‌کنند، دلیل افزایش بهای کچالو و بادنجان رومی را افزایش تقاضا و کاهش عرضه می‌دانند. آنان می‌افزایند که ایران پس از جنگ، اجازه صادرات برخی فرآورده‌های کشاورزی را نمی‌دهد و همین موضوع بر بهای برخی کالاها در افغانستان تأثیر گذاشته است.
گدا محمد کوهدامنی، یکی از بازرگانان میوه و سبزی، می‌گوید که ایران پس از تشدید درگیری‌ها با اسراییل و امریکا اجازه صادرات بسیاری از فرآورده‌های کشاورزی خود را نمی‌دهد و در حال حاضر تنها صادرات محصولات گلخانه‌ای از این کشور ادامه دارد. او می‌افزاید که اگر در افغانستان سردخانه‌های معیاری ایجاد شود و زمینه‌های بهتر کشاورزی برای کشاورزان فراهم شود، نیاز کشور به واردات فرآورده‌های کشاورزی از بیرون کاهش خواهد یافت.
این بازرگان می‌گوید: «فعلاً خودم روزانه سه تا چهار تیلر بادنجان رومی وارد می‌کنم. نرخ‌ها به‌دلیل افزایش تقاضا بالا رفته است. راه‌های تجارتی با پاکستان بسته است و در ایران نیز پس از جنگ وضعیت خوب نیست. آن‌ها بسیاری از اقلام کشاورزی را محدود کرده‌اند و تنها اجازه صادرات بادنجان رومی گلخانه‌ای را می‌دهند و بادنجان زمینی اجازه صادرات ندارد. قیمت هر کیلو در ایران حدود ۱۰۰ هزار تومان است که برای ما واردکننده‌ها حدود ۷۵ تا ۸۰ افغانی تمام می‌شود و در بازار افغانستان هر کیلو آن به ۹۵ تا ۱۰۰ افغانی فروخته می‌شود.»
آقای کوهدامنی می‌افزاید: «کچالو نیز هر سال به مقدار زیاد از پاکستان وارد می‌شد؛ اما امسال قیمت آن افزایش یافته است. اگر سردخانه‌های معیاری در افغانستان ساخته شود و بذر اصلاح‌شده در اختیار کشاورزان قرار گیرد و از آنان حمایت شود، می‌توانیم در فصل زمستان به اندازه کافی کچالو در سردخانه‌ها ذخیره داشته باشیم. بادنجان رومی نیز محصول فصلی است و برای تولید آن باید در ولایت‌های گرمسیر کشور گلخانه‌ها ایجاد شود، زیرا در سردخانه بیش از ۱۰ تا ۱۵ روز قابل نگهداری نیست.»
همزمان با این، جورجیت گانیون، سرپرست دفتر هیأت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما)، گفته که بحران‌های منطقه‌ای تأثیر منفی بر وضعیت اقتصادی و تجاری افغانستان گذاشته است. او افزوده که راه‌های تجاری سنتی افغانستان مختل شده و بی‌ثباتی در مسیرهای تأمین کالا باعث افزایش قیمت کالاهای اساسی شده است. از دید او، این مساله فشار بیش‌تری بر اقتصادی که پیش‌تر شکننده بوده وارد می‌کند.
پیش از این، ایران اعلام کرده بود که صادرات فرآورده‌های غذایی و کشاورزی خود را تا اطلاع ثانوی به هدف اولویت‌دهی به تأمین کالاهای اساسی و ضروری برای شهروندان ایران و با توجه به شرایط کنونی این کشور ممنوع کرده است.
افغانستان یکی از کشورهایی است که بخش عمده نیازهای اساسی خود را از کشورهای منطقه وارد می‌کند و تولیدات داخلی آن پاسخگوی نیازهای مردم این کشور نیست. ایران، پس از توقف تجارت میان طالبان و پاکستان در سال جاری، یکی از مسیرهای اصلی تجارت افغانستان محسوب می‌شود.
