رهبر طالبان با افزایش فشار بر کارکنان دولتی، دستور کاهش معاش همه کارمندان تحت کنترل این گروه را صادر کرده است. هبتالله آخوندزاده با صدور حکمی، معاش و امتیازات کارمندان دولتی را در سال مالی ۱۴۰۴ کاهش داده است. با این حال، کارکنان دولتی از افزایش فشارهای طالبان شکایت دارند و میگویند کاهش معاش و تنقیص بستها به هدف اخراج گروهی کارمندانی صورت میگیرد که در دوره دولت پیشین استخدام شده بودند، تا راه برای استخدام افراد وابسته به طالبان باز شود. همزمان گفته میشود طالبان پس از قطع کمکهای هفتهوار ایالات متحده که زیر نام کمکهای بشردوستانه ارسال میشد، با بحران شدید بودجه روبهرو شدهاند. این گروه معاش کارمندان دولتی را با تاخیر یک ماهه پرداخت میکند. در کنار این مشکلات، بازنشستهگان نیز در چهار سال گذشته حقوق خود را دریافت نکردهاند.
براساس یک مکتوب متحدالمال وزارت مالیه طالبان که نسخهای از آن بهدست روزنامه ۸صبح رسیده است، وزارت مالیه این گروه اعلام کرده که براساس حکم شماره (۵۳۷۷/۷۱۷) هبتالله آخوندزاده، نورم جدید معاش و امتیازات به وزارتخانهها و ادارات تحت کنترل این گروه ابلاغ شده است. در این مکتوب از وزارتخانهها و سایر ادارات خواسته شده تا معاش و امتیازات کارکنان رسمی و قراردادی خود را مطابق نورم جدید تنظیم کنند.
در دستور جدید رهبر طالبان که از سوی وزارت مالیه این گروه به سایر نهادهای دولتی تحت کنترل طالبان ارسال شده است، میزان معاش کارمندان بهصورت مجموعی کاهش یافته است. براساس این دستور، معاش قدم اول بست اول ۲۱ هزار و ۷۰۰ افغانی، بست دوم ۱۴ هزار و ۶۰۰ افغانی، بست سوم ۱۲ هزار افغانی، بست چهارم ۹ هزار و ۵۰۰ افغانی، بست پنجم ۷ هزار و ۸۰۰ افغانی، بست ششم ۶ هزار و ۴۲۰ افغانی، بست هفتم ۵ هزار و ۵۴۰ افغانی و بست هشتم ۴ هزار و ۹۶۰ افغانی تعیین شده است.
براساس این کارشیوه، برای بستهای مافوق رتبه، معاش ۳۷ هزار و ۸۰۰ افغانی با ضریب ۱.۴ و برای بستهای فوق رتبه، معاش ۲۹ هزار و ۷۰۰ افغانی با ضریب ۱.۱ تعیین شده است. در حالی که پیشتر معاش این بستها به ترتیب ۴۸ هزار و ۸۰۰ افغانی با ضریب ۱.۶ و ۳۹ هزار و ۶۵۰ افغانی با ضریب ۱.۳ تعیین شده بود.
در نورم جدید معاشات و امتیازات، برای کارمندان بست مافوق و فوق رتبه در سفارتخانهها و نمایندهگیهای سیاسی طالبان، مبلغ ۸۰۰ دالر و برای کارمندان بستهای اول تا دهم، بین ۷۰۴ تا ۳۵۵ دالر معاش تعیین شده است.
مطابق نورم جدید معاشات و امتیازات طالبان، «ماکول» روزانه کارمندان دولتی در مرکز کشور ۴۰ افغانی و در ولایتها ۳۰ افغانی تعیین شده است و امتیاز «شبباشان» ۷۰ افغانی در نظر گرفته شده است. طالبان همچنین برای کرایه موتر تنها به کارکنان در مرکز کشور ۶۰ افغانی امتیاز اختصاص دادهاند و از کارمندان ولایتها در این نورم جدید یاد نشده است. براساس این سند، امتیاز مدارک تحصیلی برای کارمندان نیز کاهش یافته است. طبق این نورم، برای سند دکترا ۱۲۰۰ افغانی، ماستری ۱۱۰۰ افغانی و لیسانس ۴۵۰ افغانی تعیین شده است. در نورم قبلی، امتیاز سند دکترا سه هزار افغانی، ماستری دو هزار افغانی و لیسانس هزار افغانی تعیین شده بود.
درماندهگی کارکنان دولتی و بیتفاوتی طالبان
فرح، آموزگاری که در یکی از مکتبهای دخترانه در پایینتر از صنف ششم تدریس میکند، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگوید با دیدن نورم جدید طالبان نگران شده است. او میافزاید: «خیلی نگران شدم، چون خودم معلم هستم و نانآور خانواده. با این معاش کمی که دارم، نمیتوانم مخارج را تامین کنم. کاهش معاش واقعاً فشار روانی و استرس معلمان را افزایش داده است.»
این آموزگار میگوید که بسیاری از معلمان همین حالا بهسختی روزگار میگذرانند و با کاهش معاش، وضعیتشان بسیار دشوارتر خواهد شد. او میافزاید: «یک معلم زمانی میتواند درست تدریس کند که ذهن آرام داشته باشد، اما با این وضع، فکر نمیکنم کسی بتواند درست درس بدهد.»
نیک محمد، کارمند یکی از ادارههای دولتی تحت کنترل طالبان، میگوید که از آدرس رهبر طالبان جز یأس و ناامیدی چیزی نشنیده است. او که در بست پنج کار میکند، میافزاید: «با معاش بخورونمیر قبلی هم بهسختی زندهگی میگذراندم، حالا با کاهش آن نمیدانم نفقه خانوادهام را چگونه تامین کنم.» نیک محمد میگوید: «هر روز یک خبر بد؛ کاهش معاش مامورین یک فشار جدی است. به نظر میرسد طالبان میخواهند با این فشارها کارمندان دوره جمهوریت را تصفیه کنند و ملاها را جایگزین سازند.»
پیش از این، رهبر طالبان دستور کاهش هزاران بست کاری در نهادهای دولتی را صادر کرده بود. براساس این دستور، روند تنقیص بستها ابتدا در وزارت معارف آغاز شده و قرار است به زودی در سایر ادارههای دولتی تحت کنترل این گروه نیز اجرایی شود.
همچنان ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، تایید کرده که این گروه تشکیلات خود را در بخشهای نظامی و ملکی کاهش داده است. او این اقدام را «طبیعی» خوانده و گفته که تنقیص تشکیلات به هدف بهبود روند کاری و جلوگیری از بروکراسی انجام شده است.
با تعلیق کمکهای امریکا، بحران اقتصادی در افغانستان تشدید شده و رژیم طالبان با کمبود شدید بودجه مواجه شده است. رهبر طالبان برای کاهش هزینههای رژیم این گروه، به کاهش معاشات، تشکیلات و تنقیص کارمندان دولتی روی آورده است.
قابل ذکر است که هزاران بازنشسته در افغانستان طی نزدیک به چهار سال گذشته حقوق خود را دریافت نکردهاند و با مشکلات اقتصادی جدی مواجه هستند. این افراد دو روز پیش با برپایی تجمعاتی در مقابل ریاست خزانه تقاعد، خواستار پرداخت حقوق خود شدند.
