باشنده‌گان شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، با نگرانی شدید از افزایش بی‌سابقه کرایه خانه‌ها می‌گویند که فشار اقتصادی ناشی از فقر و بیکاری روزافزون توانایی مردم برای تامین مسکن را به‌شدت کاهش داده است. آنان می‌گویند که کرایه خانه‌های معمولی از ۱۰ هزار افغانی بالاتر رفته و همزمان مالکان دو ماه پیش‌پرداخت و یک ماه هم پول ضمانت از کرایه‌نشین‌ها دریافت می‌کنند که بسیاری از مردم توانایی پرداخت آن را ندارند. همزمان، بررسی اعلانات راهنماهای معاملات در شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که این روند در تمامی مناطق شهر مزارشریف افزایش یافته است. به گفته باشنده‌گان، هیچ‌گونه نظارتی بر افزایش بی‌رویه کرایه‌ها وجود ندارد.
شماری از باشنده‌گان شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، از افزایش کرایه خانه در این شهر به‌شدت ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که با توجه به گسترش روزافزون فقر و بیکاری، افزایش کرایه خانه فشارهای بیش‌تری بر مردم وارد کرده است.
احمد (مستعار)، یکی از باشنده‌گان شهر مزارشریف، می‌گوید که کرایه خانه در این شهر به‌گونه بی‌پیشینه افزایش یافته است. به گفته او، کرایه یک حویلی دو اتاقه از ۹ هزار تا ۱۲ هزار افغانی رسیده که مردم توانایی پرداخت آن را ندارند. به گفته او، کرایه خانه در بلاک‌هایی که دو اتاق داشته باشند، بین ۱۰ تا ۱۳ هزار افغانی رسیده است. او تاکید می‌کند که کرایه‌ها نسبت به سال گذشته بین پنج تا شش هزار افغانی افزایش یافته است.
باشنده دیگر مزارشریف نیز می‌گوید که خانه‌هایی با کرایه بین شش تا هفت هزار افغانی، نیاز شدید به ترمیم دارند و مالک خانه، هزینه ترمیم و رنگ‌آمیزی را نیز به دوش کرایه‌نشین می‌اندازد. به گفته او، کرایه خانه‌ها در مناطق مختلف، از جمله «کارته بخدی، کارته صلح، دشت‌شور، کوچه هاشم برات، کارته آریانا و منطقه چوک محب» متفاوت است، اما در همه این مناطق کرایه‌ها به‌شدت افزایش یافته است.
این باشنده بلخ همچنین می‌افزاید که در کنار افزایش کرایه خانه، مالکان اکنون دو ماه کرایه را به‌صورت پیش‌پرداخت نیز دریافت می‌کنند که با توجه به وضعیت فقر و بیکاری، بسیاری از مردم از گرفتن خانه کرایی عاجز مانده‌اند. به گفته او، هیچ‌گونه نظارتی بر افزایش کرایه‌های خانه وجود ندارد.
باشنده‌گان شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، تاکید می‌کنند که وضعیت اقتصادی مردم خراب است و نمی‌توانند کرایه‌های دالری یا بیش از ۱۰ هزار افغانی در ماه را پرداخت کنند، در حالی که خود در ماه حتا پنج هزار افغانی درآمد ندارند. به گفته آنان، حتا فردی که در بهترین پست دولتی کار کند و حدود ۱۵ هزار افغانی معاش دریافت کند، نمی‌تواند همزمان مصارف خانواده و کرایه خانه را تامین کند.
باشنده‌گان بلخ می‌گویند که بازگشت مهاجرین از کشورهای همسایه و عدم اجازه ساخت‌وساز توسط طالبان باعث افزایش کرایه خانه‌ها در شهر مزارشریف شده است. آنان خواستار رسیده‌گی به این وضعیت و رعایت انصاف از سوی مالکان خانه‌ها و بلاک‌ها شده‌اند.
یک باشنده دیگر شهر مزارشریف می‌گوید که اکثریت پروژه‌های ساخت‌وساز توسط کمیسیون تصفیه زمین‌های دولتی طالبان متوقف شده و در حال بررسی است. او تاکید می‌کند که بیش از چهار سال است که این بررسی‌ها به پایان نرسیده است.
این باشنده شهر مزارشریف می‌گوید: «با برگشت گسترده مهاجرین از ایران و پاکستان، واقعاً کمبود خانه به‌وجود آمده و پیدا کردن خانه تقریباً غیرممکن شده است. خانه‌ای که روزی کرایه‌اش دو هزار افغانی بود، حالا حتا با چهار هزار افغانی هم پیدا نمی‌شود. به همین ترتیب، قیمت واحدها و بلاک‌ها افزایش یافته است. حدود ۷۰ درصد شهرک‌ها اجازه ساخت‌وساز ندارند. کمیسیون تصفیه زمین‌های دولتی طالبان می‌گوید که ساحه تحت بررسی است و این بررسی بیش از چهار سال ادامه دارد؛ به جز افرادی که واسطه دارند یا ممکن است با پرداخت پول اجازه بگیرند، در کل کمبود خانه یک مشکل حاد و جدی در مزارشریف است.»
همچنان بررسی اجمالی شبکه‌های اجتماعی و اعلانات راهنماهای معاملات نشان می‌دهد که کرایه خانه‌های اعلام شده بیش از ۱۰ هزار افغانی است. در یکی از این اعلانات آمده است که یک بلاک کرایی سه‌اتاقه در کارته بخدی، نزدیک صلیب سرخ سابق، به کرایه ماهانه ۱۲ هزار افغانی با دو ماه پیش‌پرداخت و معادل کرایه یک ماه به‌عنوان ضمانت داده می‌شود.
در اطلاعیه دیگری آمده است که یک خانه چهار‌اتاقه در منطقه پهلوی مارکت آریا با کرایه ماهانه ۲۵۰ دالر امریکایی داده می‌شود. همزمان، چندین راهنمای دیگر نیز چنین اعلاناتی را در شبکه‌های اجتماعی به‌صورت گسترده منتشر کرده‌اند که اکثریت آن‌ها کرایه‌ها را بیش از ۱۰ هزار افغانی و ۲۰۰ دالر امریکایی اعلام کرده‌اند.
باشنده‌گان بلخ همچنین از افزایش بهای مواد خوراکی ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که بیکاری و فقر زنده‌گی مردم را تهدید می‌کند، اما طالبان هیچ توجهی به اشتغال‌زایی ندارند و تنها به فکر حیف‌ومیل و اختلاس هستند و برای افرادی که عضو طالبان نیستند، جان‌شان هیچ اهمیتی برای این گروه ندارد.
باشنده‌گان شهر مزارشریف در حالی از افزایش کرایه خانه‌ها شکایت دارند که مردم کابل، کندز و هرات نیز نسبت به افزایش کرایه‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته آنان، افزایش روزافزون کرایه‌های خانه بحران مسکن در کشور را شدیدتر کرده و ادامه این وضعیت می‌تواند موج مهاجرت‌ها و آواره‌گی‌های داخلی را افزایش دهد.
