کابل در سال‌های اخیر با موجی از کم‌آبی روبه‌رو بوده و بسیاری از خانواده‌ها برای دسترسی به آب آشامیدنی با چالش مواجه‌اند. کاهش بارنده‌گی و ذوب زودهنگام برف‌ها فشار بر منابع آب را افزایش داده و زنده‌گی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، شماری از کارشناسان محیط زیست می‌گویند برف‌باری‌های اخیر می‌تواند فرصتی تازه برای تقویت منابع آب در کابل فراهم کند. به باور آنان، جمع‌آوری و ذخیره‌سازی برف در مناطق دارای قابلیت جذب، راهی موثر برای تقویت منابع آبی است. این کارشناسان می‌افزایند که ذخیره‌سازی برف، حتا در سطح خانه‌گی، می‌تواند بخشی از بحران کم‌آبی را کاهش داده و امنیت آب و غذایی خانواده‌ها، به‌ویژه در مناطق روستایی، تقویت کند.
برخی از کارشناسان در گفت‌وگو با روزنامه۸صبح تأکید می‌کنند که بسیاری از برف‌ها به‌دلیل نبود روش‌های مناسب ذخیره‌سازی پیش از استفاده ذوب می‌شوند و بخش زیادی از این منبع طبیعی هدر می‌رود. به گفته آنان، اگر رسانه‌ها کمپاین‌ها و کارزارهای آموزشی درباره روش‌های ذخیره‌سازی برف به راه بیندازند، مردم می‌توانند با اقدامات ساده خانه‌گی نقش موثری در جمع‌آوری و استفاده از این منبع آب ایفا کنند. از دید آنان، این کار همچنین می‌تواند فشار بر منابع آب زیرزمینی را کاهش داده و به پایداری تأمین آب برای کشاورزی و مصارف روزمره کمک کند.
سید شاه گهرپور، یکی از کارشناسان محیط زیست، می‌گوید بارش‌های اخیر در کابل فرصتی برای ذخیره‌سازی برف فراهم کرده است. او تأکید می‌کند که روش ذخیره‌سازی برف در کشورهای دیگر برای مدیریت منابع آب موثر بوده و می‌تواند در کابل نیز نتیجه‌بخش باشد. به گفته او، کوه‌های پغمان، شکر دره، استالیف، کوه قرغه و بخش‌هایی از هندوکش در حومه کابل معمولاً پوشش برفی دارند، اما افزایش دمای زمین و استفاده نادرست از منابع طبیعی این پوشش برفی را در معرض خطر قرار داده است.
گهرپور توضیح می‌دهد: «بخش زیادی از این برف‌ها به‌دلیل نبود روش‌های مناسب ذخیره‌سازی، در چند ساعت ذوب شده و وارد جریان‌های سطحی یا فاضلاب می‌شوند و مقدار کمی از آن به منابع آب زیرزمینی نفوذ می‌کند.» او معتقد است که آموزش و مشارکت مردم در ذخیره‌سازی برف می‌تواند یکی از راهکارهای موثر برای مقابله با کم‌آبی در کابل و سایر مناطق افغانستان باشد.
در همین حال، شماری از باشنده‌گان کابل درباره ذخیره‌سازی برف دیدگاه متفاوتی دارند. برخی می‌گویند که به اهمیت این روش پی برده‌اند و از جوی‌ها و مخازن کوچک خانه‌گی برای جمع‌آوری آب برف استفاده می‌کنند تا در فصل گرم سال از آن بهره‌مند شوند. اما برخی دیگر معتقدند که بارش‌های اخیر در کابل به اندازه‌ای نیست که بتواند نقش موثری در کاهش خشک‌سالی و تأمین منابع آب ایفا کند.
شریف، یکی از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که چاه آب او با عمق ۸۰ متر خشکیده بود و پس از بارش برف، اقدام به جمع‌آوری برف و ذخیره آن در چاه کرده است. او می‌افزاید: «تقریباً هر روز برف را از کوچه و پس‌کوچه‌ها جمع‌آوری می‌کنم و در این چاه می‌ریزم تا سهمی در کاهش خشک‌سالی آینده داشته باشم. در گذشته در کابل تعداد خانه‌ها کم‌تر بود، جمعیت کم بود و کوچه‌ها خامه بودند. هر خانه یک چاه برف عمیق داشت و برف‌ها را در آن جمع می‌کردند تا بیشتر جذب زمین شود.»
قدیر، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که ذخیره‌سازی برف را در کابل مشاهده نکرده است، اما در گذشته در روستای خود شاهد این روش بوده است. او می‌افزاید: «در قریه ما در پنجشیر، موسسه‌ای از سوی ناروی در دامنه کوه‌ها کانال‌هایی به عمق حدود ۶۰ سانتی‌متر تا یک متر حفر کرده بود و برف را در آن ذخیره می‌کردند. این ذخیره‌سازی در تابستان گذشته بسیار موثر بود و چاه‌هایی که خشک شده بودند دوباره پر از آب شدند. متأسفانه چنین چیزی تا کنون در کابل اجرا نشده است.»
شعیب و صدیق، دو تن از باشنده‌گان کابل، می‌گویند که عدم آگاهی مردم در زمینه ذخیره‌سازی آب به یکی از مشکلات جدی تبدیل شده است. آنان می‌افزایند که شمار کمی از مردم برف را زیر درختان یا در مخازن کوچک ذخیره می‌کنند، در حالی که بسیاری دیگر آن را در کوچه‌ها می‌ریزند و همین موضوع چالش‌های جدیدی ایجاد می‌کند.
شعیب می‌گوید: «در کابل خیلی‌ها برف را فقط برای پوشش گیاهان خود نگه می‌دارند، اما بیشتر مردم آن را در کوچه و سرک می‌ریزند. منابع اصلی آب زیرزمینی همین آب‌های برف و باران هستند که اگر به درستی مدیریت شوند، می‌توانند مشکل آب آشامیدنی را کاهش دهند. متأسفانه در افغانستان آگاهی کافی وجود ندارد و زیرساخت‌ها هم فراهم نیست، در حالی که ما به‌شدت با کمبود آب روبه‌رو هستیم. بهترین راه همین استفاده درست از برف است.»
صدیق نیز می‌افزاید: «در این کشور روش‌های قدیمی ذخیره آب تقریباً از بین رفته است. مردم باید آموزش ببینند، چون در حال حاضر بیشتر آب برف در سرک ریخته می‌شود، جوی‌ها بسته و پر از گل و زباله شده‌اند و حتا کانال‌ها یا جوی‌ها هم سطح‌شان با سمنت پوشانده شده است، بنابراین آب نمی‌تواند نفوذ کند.»
ابراهیم، یکی دیگر از باشنده‌گان کابل، می‌گوید که هرچند با خشک‌سالی حاکم بر شهر آگاه است، اما از نظر او این برف‌ها نقش چندانی در کاهش خشک‌سالی ندارند. او می‌افزاید: «خیلی‌ها برف را نگه می‌دارند، اما ما هرچه برف بود را از خانه دور کردیم.»
پیش از این، کاربران شبکه‌های اجتماعی عکس‌ها و ویدیوهایی از خود منتشر کرده‌اند که در آن‌ها مشغول جمع‌آوری برف یا ریختن آن در چاه‌ها و مناطق قابل ذخیره هستند. این فعالیت‌ها بخشی از کمپاین‌های آگاهی عمومی درباره اهمیت ذخیره‌سازی برف برای مقابله با خشک‌سالی در کابل و سایر مناطق افغانستان است.
در این کمپاین، ویدیوهای طنزآمیز نیز توجه کاربران را جلب کرده‌اند. در یکی از این ویدیوها، دو همسایه که پیش‌تر به‌دلیل برف با یکدیگر درگیر لفظی شده بودند، اکنون با امید جمع‌آوری برف آشتی می‌کنند.
محمد صادق که ارزش واقعی برف را دریافته، با دست خالی همسایه‌اش سلیمان را همراهی می‌کند. این ویدیو، اهمیت برف را به شکل طنزآمیز نشان می‌دهد و معنای ضرب‌المثل «برف بام خود را بر بام دیگران نینداز» را به نوعی وارونه می‌سازد.
پیش از این، سازمان غیردولتی «مرسی کورپس» اعلام کرده بود که سطح آب منابع زیرزمینی کابل در دهه گذشته، به‌دلیل شهرنشینی سریع و بحران آب‌وهوایی، تا ۳۰ متر کاهش یافته است. بر بنیاد این گزارش، تقریباً نیمی از چاه‌های شهر کابل که منبع اصلی آب آشامیدنی باشنده‌گان پایتخت به‌شمار می‌روند، خشک شده‌اند.
طبق این گزارش، استخراج آب در حال حاضر سالانه ۴۴ میلیون متر مکعب بیشتر از میزان تغذیه طبیعی آب‌های زیرزمینی است.
جاپان تایمز نیز در در گزارشی زیر نام «کابل در نبرد با کمبود آب در حال شکست خوردن است» نوشته بود که وضعیت در پایتخت افغانستان به وضوح بدتر می‌شود. این گزارش با ذکر اطلاعات و دیدگاه برخی کارشناسان گفته که اگر اقدامی برای آب‌های زیرزمینی کابل صورت نگیرد، تا سال ۲۰۳۰ در کابل هیچ آب زیرزمینی نخواهد ماند.
گزارش افزوده که رشد جمعیت از برنامه‌ریزی شهری پیشی گرفته و تغییرات اقلیمی باعث کاهش بارنده‌گی شده که به شدت روی آب‌های زیرزمین کابل اثر گذشته‌اند.
