همزمان با افزایش تولید و گسترش دسترسی به تابلیت‌های نشه‌آور در افغانستان، شماری از جوانان می‌گویند که بیکاری و مشکلات اقتصادی آنان را به مصرف تابلیت کا و زیکپ کشانده است. به گفته آنان، برای فرار از غم، فشارهای روحی و شرایط دشوار زنده‌گی، به استفاده از این مواد روی آورده‌اند. در همین حال، داکتران هشدار می‌دهند که تابلیت کا و زیکپ از جمله مواد به‌شدت اعتیادآور هستند و فرد پس از چند بار مصرف ممکن است به وابسته‌گی دایمی گرفتار شود.
رشاد (مستعار) یکی از جوانان می‌گوید که بهدلیل رفت‌وآمد با دوستان معتاد و نداشتن مصروفیت، به مصرف تابلیت کا و زیکپ روی آورده و اکنون به این ماده اعتیاد پیدا کرده است. او می‌گوید: «به خاطر دوستی با افراد نادرست، بیکاری و نداشتن مصروفیت معتاد شدم. همچنان از دست روزگار غمگین بودم و می‌خواستم ذهنم از مشکلات دور شود و برای چند لحظه احساس خوشحالی کنم.» به گفته او، چهار سال می‌شود که از این مواد استفاده می‌کند.
این جوان می‌افزاید: «گاهی هر روز، گاهی چند بار در هفته و بعضی وقت‌ها یک یا دو روز در میان از آن استفاده می‌کنم. وقتی مصرف می‌کنم، احساس خوشحالی دارم و به چیزی فکر نمی‌کنم. سرم گیج می‌شود، بدنم بی‌حس می‌شود و زیاد می‌خندم.» او می‌گوید که یک قرص را در آب یا نوشابه حل کرده و سپس آن را می‌نوشد.
رشاد می‌گوید: «اگر پول داشته باشم، هر روز مصرف می‌کنم، اما اگر پول نداشته باشم، یک یا دو روز بعد یا هفته‌ای یک‌بار استفاده می‌کنم. بعضی وقت‌ها دوستان پولدارم آن را می‌خرند و من هم همراه آنان مصرف می‌کنم.» به گفته رشاد، انواع مختلف این قرص‌ها در بازار وجود دارد و نمونه‌های اصلی و تقلبی آن با قیمت‌های متفاوت به فروش می‌رسد.
این جوان می‌افزاید: «قیمت این قرص‌ها از ۱۵۰ افغانی آغاز می‌شود و تا ۷۰۰، دو هزار و حتا پنج هزار افغانی می‌رسد. نوع اصلی آن قیمت بالاتری دارد. فروشنده‌گان مشخصی در هر منطقه وجود دارند که با حمایت افراد بانفوذ، این مواد را در اختیار مشتریان مورد اعتماد خود قرار می‌دهند.»
امید (مستعار) جوان دیگری می‌گوید: «داستان از زمانی شروع شد که نوجوان بودم. سرشار از شور و مستی جوانی بودم. اعتیاد من از یک نخ سیگرت آغاز شد و به‌تدریج ادامه پیدا کرد. مشکلات زنده‌گی یکی پس از دیگری بیشتر شد و به جایی رسیدم که دیگر مقابله با آن‌ها برایم دشوار شده بود.» به گفته او، دوستانش که خود به مصرف تابلیت کا آلوده بودند، او را نیز به مصرف این مواد تشویق کردند.
امید می‌افزاید: «حالا نزدیک به پنج سال می‌شود که گاه‌گاهی از این مواد استفاده می‌کنم. آن را از ساقی تهیه می‌کنم و بسته به شرایط، ماهانه دو تا چهار بار یا هفته‌ای یک بار مصرف دارم.» او می‌گوید که میزان مصرفش ثابت نیست و در برخی ماه‌ها کم‌تر و در برخی ماه‌ها بیشتر از این مواد استفاده می‌کند.
احمد (مستعار)، یکی از راننده‌گان مسیر چهارراهی شهید تا کوته‌سنگی، می‌گوید که برای مقابله برای شرایط بد اقتصادی به مصرف تابلیت روی آورده است. او می‌گوید: «من راننده هستم و باید روزانه ۱۰ بار رفت‌وآمد کنم تا هم مصرف تیل موتر و هم درآمد خانواده‌ام تامین شود. اگر تابلیت استفاده نکنم، توان انجام این کار را ندارم.»
احمد می‌گوید که از زیان‌های این مواد آگاه است، اما شرایط دشوار زنده‌گی او را به این سمت کشانده است. او می‌افزاید: «ضررهایش را می‌دانم، اما چاره‌ای ندارم. مکتب خواندم، دانشگاه رفتم و خیلی دنبال کار گشتم، اما کاری پیدا نکردم. مجبور شدم کلینر موتر شوم و حالا راننده هستم. فقر و تنگدستی، آدم را به صدها کار نامناسب می‌کشاند.» به گفته او، مسوولیت تامین خانواده و فشارهای اقتصادی، بسیاری را به سمت مصرف این مواد سوق داده است.
این باشنده کابل می‌گوید: «وقتی فرزندت نان بخواهد و خانواده‌ات از تو انتظار یک زنده‌گی بهتر داشته باشند، مجبور می‌شوی برای دوام آوردن و پیدا کردن توان مقابله با مشکلات، راهی پیدا کنی.»
احمد ادعا می‌کند که مصرف تابلیت کا در میان شماری از راننده‌گان وسایط مسافربری رایج است.
او می‌افزاید: «تنها من نیستم؛ بسیاری از راننده‌گانی، از این مواد استفاده می‌کنند.»
جاوید (مستعار)، یکی از داکتران در یکی از شفاخانه دولتی، می‌گوید که مصرف تابلیت کا و زیکپ در سال‌های اخیر به یک معضل جدی صحی و اجتماعی تبدیل شده است.
این داکتر می‌گوید: «این مواد معمولاً به شکل قرص‌های غیرقانونی و با ترکیبات نامشخص در بازار عرضه می‌شوند و به همین دلیل خطرات ناشی از مصرف آن‌ها غیرقابل پیش‌بینی و بسیار جدی است.» به گفته او، از نظر جسمی، مصرف این مواد می‌تواند سبب افزایش ضربان قلب، بی‌خوابی شدید، کاهش اشتها، کاهش وزن، ضعف عمومی بدن، لرزش، سردرد و در موارد شدید، مشکلات قلبی و حتا بیهوشی شود.
جاوید می‌افزاید: «از نظر روانی نیز، مصرف‌کننده‌گان ممکن است دچار اضطراب، افسرده‌گی، پرخاشگری، بی‌قراری، توهم، اختلال حافظه و تغییرات شدید رفتاری شوند.» به گفته این داکتر، تابلیت کا و زیکپ مواد به‌شدت اعتیادآور هستند. او می‌گوید: «فرد بدون مصرف این مواد، احساس ناراحتی شدید، بی‌خوابی و اضطراب می‌کند و برای بازگشت به حالت عادی، دوباره به مصرف روی می‌آورد. این روند، چرخه‌ای از وابسته‌گی شدید و طولانی‌مدت را ایجاد می‌کند.»
جاوید تاکید می‌کند که درمان وابسته‌گی به این مواد امکان‌پذیر است، اما به زمان، صبر و حمایت نیاز دارد. او می‌افزاید: «بهترین شیوه درمان، مراجعه به مراکز ترک اعتیاد، سم‌زدایی زیر نظر داکتر، دریافت مشاوره‌های روان‌شناختی، حمایت خانواده و تغییر محیط زنده‌گی است. ترک ناگهانی و بدون نظارت پزشک می‌تواند خطرناک باشد و علایم شدید ترک را به همراه داشته باشد.»
این داکتر می‌افزاید که افزایش مصرف تابلیت کا و زیکپ در میان جوانان، عوامل متعددی دارد؛ از جمله بیکاری، فقر، مشکلات روحی، فشارهای اجتماعی، کنجکاوی، دسترسی آسان و کمبود آگاهی از خطرات این مواد. او می‌گوید: «بسیاری از جوانان بدون آگاهی از پیامدهای این مواد، به مصرف آن روی می‌آورند، اما خیلی زود با وابسته‌گی و مشکلات جدی صحی و روانی روبه‌رو می‌شوند.»
این در حالی است که شماری از باشنده‌گان کابل چندی پیش در مصاحبه با رو زنامه ۸صبح از خرید و فروش تابلیت‌های نشه‌آور به‌شدت ابراز نگرانی کرده بودند. آنان گفته بودند که فقر، بیکاری، نبود فرصت‌های شغلی و آینده مبهم، سبب شده است که بسیاری از جوانان و نوجوانان در این شهر برای تسکین کوتاه‌مدت به این مواد روی بیاورند.
