شماری از خبرنگاران در افغانستان از افزایش محدودیت‌ها و تهدیدها در برابر فعالیت‌های حرفه‌ای‌شان ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که سانسور، بازداشت، تهدید و نبود نهاد مستقل برای حمایت از خبرنگاران و رسیده‌گی به شکایت‌های آنان، فضای کار رسانه‌ای را بیش از پیش دشوار ساخته است. به گفته این خبرنگاران، طالبان با اعمال سانسور و ایجاد فضای ترس و تهدید، دامنه فعالیت رسانه‌ها را محدود کرده‌اند. آنان تاکید می‌کنند که چنین برخوردهایی نه‌تنها آزادی فعالیت رسانه‌ای را نقض می‌کند، بلکه حقوق اساسی خبرنگاران را نیز زیر پا می‌گذارد.
شهناز (مستعار)، خبرنگار، از وضعیت دشوار خبرنگاران در افغانستان تحت تسلط طالبان شکایت دارد. به گفته او، خبرنگاران با مشکلات جدی، از جمله سانسور، بازداشت و تهدید روبه‌رو هستند.
این خبرنگار می‌گوید: «خبرنگاران در افغانستان با چالش‌های متعددی، از جمله سانسور، تهدید و بازداشت، محدودیت دسترسی به اطلاعات، فشارهای امنیتی و اقتصادی و نبود مرجع مستقل برای رسیده‌گی به شکایت‌های‌شان مواجه هستند. زنان خبرنگار اما با محدودیت‌ها و فشارهای شدیدتری روبه‌رو هستند. خبرنگاران در افغانستان از حق بیان آزادانه حقیقت محرومند و ناگزیر هستند مطابق خواست و دستور طالبان سخن بگویند و گزارش تهیه کنند.»
ناصر (مستعار)، خبرنگار، می‌گوید که خبرنگاران در افغانستان با مشکلات و چالش‌های متعددی، به‌ویژه مشکلات اقتصادی، محدودیت دسترسی به اطلاعات و نبود مرجعی برای حمایت و دفاع از حقوق خبرنگاران، روبه‌رو هستند.
این خبرنگار می‌گوید: «حمایت و همکاری نهادهای بین‌المللی می‌تواند نقش موثری در حل مشکلات خبرنگاران در افغانستان، به‌ویژه دفاع از حقوق آنان و رسیده‌گی به مشکلات اقتصادی‌شان، داشته باشد. این نهادها می‌توانند با همکاری دولت‌ها، زمینه ایجاد سازوکارهای حمایتی و فراهم‌سازی فضای مناسب‌تر برای رشد و توسعه خبرنگاری را فراهم کنند.»
عایشه (مستعار)، خبرنگار، می‌گوید که خبرنگاران در برخی مناطق برای تهیه گزارش با محدودیت‌های اداری و نبود هماهنگی میان نهادهای امنیتی طالبان روبه‌رو هستند. به گفته او، خبرنگاران برای پوشش رویدادها و تهیه گزارش، ناگزیرند از هر حوزه امنیتی این گروه به‌صورت جداگانه مجوز کتبی دریافت کنند یا پیش از آن با آنان هماهنگی داشته باشند؛ موضوعی که روند فعالیت رسانه‌ای را دشوار می‌سازد.
این خبرنگار می‌گوید: «هرچند ممکن است در برخی موارد تهدیدهایی نیز متوجه خبرنگاران باشد، اما به باور من، چالش عمده در حال حاضر نبود هماهنگی میان نهادهای امنیتی طالبان و خبرنگاران است. مهم‌تر از همه، مساله نبود قانون و چارچوب مشخص برای فعالیت خبرنگاران است.»
احمد (مستعار)، یکی دیگر از خبرنگاران، می‌گوید که طالبان با گرفتن مایک از خبرنگاران، اعمال سانسور و ایجاد فضای ترس و تهدید، محدودیت‌های گسترده‌ای بر فعالیت‌های رسانه‌ای وضع کرده‌اند؛ وضعیتی که به گفته او، نقض آشکار حقوق و آزادی‌های خبرنگاران است.
این خبرنگار می‌گوید: «خبرنگاران در افغانستان هر لحظه با خطر بازداشت، تهدید و محرومیت از ادامه فعالیت‌های حرفه‌ای خود روبه‌رو هستند. به‌دلیل ترس از بازجویی و برخورد طالبان، نمی‌توانیم بسیاری از رویدادها و خبرها را پوشش دهیم. مایک سلاح خبرنگار است؛ وقتی این ابزار از او گرفته می‌شود، دیگر چه چیزی برای خبرنگار باقی می‌ماند؟»
امید (مستعار)، فعال رسانه‌ای، می‌گوید که خبرنگاران در سایه حاکمیت طالبان با چالش‌های جدی اقتصادی روبه‌رو هستند. به گفته او، پس از تسلط طالبان و اعمال محدودیت بر فعالیت نهادهای خصوصی، به‌ویژه رسانه‌ها، وضعیت اقتصادی خبرنگاران روزبه‌روز دشوارتر شده است. در این میان، شمار زیادی از خبرنگاران زن خانه‌نشین شده‌اند و تعداد اندکی که هنوز در رسانه‌ها فعالیت دارند، ناگزیرند با نگرانی‌ها و محدودیت‌های گوناگون به کار خود ادامه دهند.
این فعال رسانه‌ای می‌گوید: «شمار زیادی از خبرنگاران مرد نیز در پی تعطیلی یا توقف اجباری فعالیت شماری از رسانه‌های خصوصی، بیکار و خانه‌نشین شده‌اند. از سوی دیگر، خبرنگارانی که هنوز در رسانه‌ها مشغول به کار هستند، در برابر دریافت حقوق ماهوار بسیار ناچیز فعالیت می‌کنند. از یک‌سو، منابع مالی رسانه‌هایی که پیش‌تر به کمک‌های خارجی وابسته بودند، قطع شده و از سوی دیگر، برخی رسانه‌هایی که وضعیت مالی بهتری دارند، با استفاده از شرایط دشوار و ناچاری خبرنگاران، آنان را در برابر دستمزدهای بسیار اندک استخدام می‌کنند.»
این در حالی است که سازمان گزارش‌گران بدون مرز، هبت‌الله آخوندزاده، رهبر طالبان، را در فهرست سالانه «دشمنان آزادی رسانه‌ها» در کنار ۳۲ فرد و نهاد دیگر قرار داده است.
این نهاد به‌مناسبت روز جهانی پایان دادن به مصونیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران، فهرست نام ۳۳ فرد و نهاد به‌عنوان «دشمنان آزادی رسانه‌ها» را منتشر کرده است.
گزارش‌گران بدون این فهرست را در پنج بخش سیاسی، امنیتی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی دسته‌بندی کرده و رهبر طالبان را در بخش سیاسی این فهرست قرار داده است.
رباب فاطمه، رییس دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، نیز به مناسبت روز جهانی پایان‌دادن به معافیت از مجازات جرایم علیه خبرنگاران، خواستار تامین امنیت خبرنگاران شده است. فاطمه افزوده است امنیت خبرنگارانی که زنده‌گی خود را وقف حقیقت‌جویی کرده‌اند، باید در افغانستان و سراسر جهان در اولویت قرار گیرد.
