طالبان در سه سال گذشته به صورت دوام‌دار نظامیان پیشین و غیرنظامیان را در افغانستان بازداشت و بسیاری‌ها را تیرباران کرده‌اند. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که در کم‌تر از یک ماه گذشته طالبان ۲۰۰ تن را در ۱۴ ولایت ولایت بازداشت کرده‌اند. این گروه، افزون بر شکنجه و سرکوب شدید شهروندان، ۸ تن دیگر را به‌شمول چهار نظامی پیشین در جریان یک ماه گذشته تیرباران کرده است. منابع مختلف به روزنامه ۸صبح تایید کرده‌اند که افراد بازداشت شده، افزون بر توهین و تحقیر، مورد شکنجه نیز قرار گرفته‌اند. به‌دلیل وضع سانسور شدید رسانه‌ای و اعمال محدودیت‌های گسترده طالبان، این آمار تنها از داده‌های جمع‌آوری شده از سوی ۸صبح تهیه شده، احتمال می‌رود تعداد بازداشتی‌ها و کشته‌شده‌گان به‌دست جنگ‌جویان این گروه، بیشتر از ارقامی باشد که رسانه‌ای شده است.
طالبان به‌رغم تعهدات‌شان مبنی بر عفو عمومی، به صورت گسترده دست به انتقام‌جویی از نظامیان پیشین و غیرنظامیان در کشور زده‌اند. ده‌ها تن از نظامیان پیشین می‌گویند که در کنار این که به‌گونه پنهانی زنده‌گی می‌کنند، بیکاری و فقر زنده‌گی آنان را نیز تهدید می‌کند. همچنان غیرنظامیان به اتهام‌های متعددی مورد انتقام‌جویی شدید طالبان در مناطق مختلف کشور قرار دارند.
اطلاعات این گزارش براساس خبرهای منتشر شده ۸صبح، از ۱۴ سرطان تا ۷ اسد گردآوری شده که پیش از این نشر شده است. یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که در کم‌تر از یک ماه گذشته ۲۰۰ تن در ۱۴ ولایت بازداشت و به‌جای نامعلومی انتقال داده شده‌اند. براساس یافته‌های گزارش، ۵۲ تن در بادغیس به اتهام کشت تریاک بازداشت شده‌اند، اما از رهایی آنان جزییاتی منتشر نشده است. افزون بر این، ۵۰ تن دیگر در ولایت هرات از سوی طالبان به‌دلیل شکستن «شول پسته بادغیس» بازداشت شده‌اند.
با این حال، ۸ غیرنظامی در ولسوالی ارزگان خاص به اتهام شریک ساختن اطلاعات از کشته شدن یک روحانی شیعه توسط طالبان در این ولسوالی، بازداشت شده‌اند و نیز ده‌ها غیرنظامی دیگر به اتهام‌های متعدد بازداشت و از سرنوشت آنان اطلاعی در دست نیست.
همچنان ۷ تن از نظامیان پیشین و مقام‌های محلی حکومت قبلی به‌شمول رییس شورای ولایتی تخار در این مدت از سوی طالبان بازداشت شده‌اند. منابع گفته‌اند که رییس پیشین شورای ولایتی تخار در زندان طالبان به‌شدت مورد لت‌وکوب قرار گرفته و تا کنون سه بار به شفاخانه منتقل شده است، اما اعضای خانواده‌اش اجازه نیافته‌اند که او را ملاقات کنند.
در همین حال، منابع در ولایت پکتیکا مدعی هستند که طالبان دست‌کم ۴۰ جوان را از مرکز و ولسوالی‌های این ولایت پس از بازرسی گوشی‌های همراه‌شان بازداشت کرده‌اند. به گفته منابع، این افراد به‌دلیل داشتن آهنگ‌های میهنی و عکس‌های از پرچم سه رنگ افغانستان، بازداشت و به‌جای نا معلومی انتقال داده شده‌اند.
از سوی دیگر، طالبان در این مدت افراد دارای معلولیت را نیز بازداشت و زندانی کرده‌اند. منابع در مزار شریف، مرکز ولایت بلخ، گزارش دادند که محمد اکرم حسین‌زاده، مسوول موسسه ملی حمایت از افراد دارای معلولیت در این ولایت از سوی طالبان بازداشت شده است.
منابع به روزنامه ۸صبح تایید کرده‌اند که آقای حسین‌زاده ۴۵ روز پیش ناپدید و ارتباط او با خانواده‌اش قطع شده است. براساس معلومات منابع، خانواده او پس از شش هفته تلاش، دریافته‌اند که وی در بند استخبارات طالبان است.
حسین‌زاده از ناحیه پا دچار معلولیت است و بیشتر از دو دهه با نهادهای دفاع از حقوق معلولان همکاری کرده و در سه سال گذشته مسوولیت مدیریت موسسه ملی حمایت از افراد دارای معلولیت و ورثه شهدا در بلخ را بر عهده داشته است.
یافته‌های گزارش نشان می‌دهد که افراد بازداشت شده در ولایت‌های کابل، تخار، بدخشان، نیمروز، ارزگان، ننگرهار، خوست، بادغیس، هرات، کنر، پکتیکا، بلخ، پنجشیر و قندهار از سوی طالبان زندانی شده‌اند. بازداشت‌شده‌گان توسط طالبان در این مدت شامل خبرنگاران، تولیدکننده‌گان برنامه‌های تلویزیونی، نماینده‌گان پیشین شورای ولایتی، کارمندان ارشد حکومت قبلی و سایر افراد عادی جامعه می‌شوند.
طالبان در این مدت، زمانی چهار نظامی پیشین را در ولایت‌های خوست، پکتیا و سرپل تیرباران کرده‌اند که یک تن آنان محافظ پیشین مارشال عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاست جمهوری حکومت سابق، بوده است.
همزمان یک منبع فهرست ۳۴ تن از نظامیان پیشین از ولایت تخار را با روزنامه ۸صبح شریک ساخته که نشان می‌دهد این نظامیان پیشین تنها در سال جاری خورشیدی از سوی طالبان بازداشت و به‌جای نامعلومی انتقال داده شده‌اند.
در همین حال، منابع از قندهار گزارش داده‌اند که جسد سنگسار شده یک زن در ولسوالی دند این ولایت پیدا شده است. در یک مورد دیگر، یک دختر جوان در ولسوالی پنجاب ولایت بامیان پس از آن‌که از سوی جنگ‌جویان طالبان ربوده و سپس زندانی شد، بعد از رهایی از چنگ این گروه خودکشی کرده است.
از سوی دیگر، «جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان» با انتشار بیانیه‌ای خواستار رهایی فوری سیدرحیم سعیدی، کارگردان و سینماگر و محمد انور پناهی، استاد دانشگاه، از بند طالبان شده است. در بیانیه این زنان آمده که این دو تن بدون هیچ جرمی زندانی شده‌اند. به گفته آنان، تداوم این وضعیت وحشت‌ناک نگران‌کننده است و افغانستان به زندانی برای شهروندانش بدل شده است.
این در حالی است که شهروندان کشور می‌گویند که آنان در بی‌پناهی رها شده‌اند و هیچ نهادی وجود ندارد که از حقوق آنان در برابر تعرضات و تخلفات طالبان دفاع کند. به گفته آنان، مردم در کنار فقر و گرسنه‌گی، ستم و تحقیر شدن را همه روزه به بهای جان خود تحمل می‌کنند.
خان محمد، یکی از شهروندان کشور، می‌گوید: «مردم بسیار بی‌دفاع و تنها هستند، همه رفتند و میلیون‌ها آدم را با دست خالی و شکم گرسنه، در زیر تیغ یک گروه تروریستی رها کرده‌اند. مردم چه کنند؟ چاره‌ای جز تحمل رنج و حقارت ندارند. کسانی که از بیرون گپ می‌زنند وضعیت را ندیده‌اند.»
این در حالی است که براساس گزارش‌های معتبر نهادهای حقوق بشری، طالبان به طور مکرر و گسترده دست به نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان زده‌اند. چندی قبل دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش ۳۰ صفحه‌ای خود از نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان سخن گفت. این گزارش از سوی بخش حقوق بشر یوناما تحت نام «نظارت اخلاقی توسط مقامات برحال و اثرات آن بر حقوق بشر» نشر شده است. در گزارش آمده که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، حریم خصوصی زنان و مردان را نقض کرده و یک هزار و ۳۳ بار به مجازات خودسرانه اقدام کرده است. در گزارش یوناما، ۲۰۵ مورد سوءرفتار با زنان و ۸۱۸ مورد بدرفتاری با مردان ثبت شده است.
