کندز یکی از ولایت‌های زراعتی و حاصل‌خیز در شمال‌شرق افغانستان است. دهقانان در این ولایت همواره از بی‌توجهی به میکانیزه شدن زراعت و جلوگیری از امراض نباتی شکایت کرده و از نهادهای مسوول دولتی و نهادهای سازمان ملل خواستار همکاری شده‌اند. به‌تازه‌گی شماری از دهقانان در این ولایت از کاهش حاصلات پنبه خبر داده‌اند. طالبان اما گفته‌اند که حاصلات پنبه در سال جاری ۱۰ درصد افزایش یافته است. به گفته مقام‌های مسوول این گروه، سال گذشته در ولایت کندز ۱۰ هزار و ۳۳ متریک تن پخته به دست آمده بود. برخی از باشنده‌گان کندز طالبان را متهم به آماردهی «دروغین» کرده‌اند. آنان می‌گویند که حاصل زمین را دهقانان جمع‌آوری می‌کنند، اما آمار را طالبان می‌دهند.
شماری از دهقانان در ولایت کندز می‌گویند که در سال جاری کشت‌زارهای پنبه در این ولایت حاصل چندانی نداشته است. مقام‌های طالبان برای ریاست زراعت و مالداری کندز اما از افزایش ۱۰ درصدی حاصلات پنبه در این ولایت خبر داده‌اند. دهقانان کندزی می‌گویند که شیوع امراض نباتی و کمبود آب در فصل رشد پنبه، حاصلات آنان را به‌صورت چشم‌گیر کاهش داده است. این دهقانان با شکایت از وضعیت نامساعد کشت‌زارها، تصریح می‌کنند که در کنار مردان، زنان در مزارع پنبه مصروف کار‌ند و از این طریق می‌توانند مشکلات اقتصادی و زنده‌گی خود را رفع کنند. شماری از زنان روستایی در این ولایت در کشت‌زارها، پنبه جمع‌آوری می‌کنند.
نیک‌محمد، یکی از دهقانان ولسوالی چهار‌دره کندز، به ۸صبح می‌گوید که در سال جاری به دلیل شیوع امراض نباتی و کمبود آب، حاصلات آنان کاهش چند‌مرتبه‌ای داشته است. او می‌گوید: «حاصلات پنبه امسال نسبت به سال گذشته بسیار کم است؛ چون آب نیست و آفات هم هست. هر سال حدود ۱۵ جریب زمین را پنبه کشت می‌کنم که از آن سالی ۷۰۰ تا ۸۰۰ سیر پنبه جمع‌آوری می‌کنم، اما امسال ۴۰۰ سیر پنبه جمع‌آوری کرده‌ام.»
غلام، دهقان دیگری است که در کنار شکایت از کاهش حاصلات، از بهای پایین این محصول نیز شکایت دارد. او می‌گوید: «پنبه را از طریق جوی آبیاری می‌کردیم، اما با کمبود آب مجبور شدیم با آب چاه که هر جریب شش تا هفت هزار افغانی تمام می‌شود، کشت پنبه را آبیاری کردیم. حاصلاتش نسبت به سال گذشته ۵۰ درصد کاهش یافته است. سال گذشته ۱۲۰ سیر پنبه حاصل داشتیم، امسال ۴۰ سیر برداشت کرده‌ایم که از هر جریب در حدود ۳۰ سیر پنبه برداشت می‌کنیم.»
این در حالی است که مقام‌های ریاست زراعت، آبیاری و مالداری کندز تحت مدیریت طالبان، می‌گویند که در سال جاری حدود چهار هزار و ۵۰۵ هکتار زمین در این ولایت پنبه کشت شده است. به گفته آنان، ۱۱ هزار و ۳۷ متریک تن پنبه جمع‌آوری شده که نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته است.
صلاح‌الدین واحدی، آمر امور زراعتی در این اداره، دلیل افزایش حاصلات را توزیع تخم‌های اصلاح‌شده می‌داند. او مدعی است: «دلیل افزایش حاصلات پنبه، توزیع تخم‌های اصلاح‌شده بذری و معرفی شیوه‌های کشت برای دهاقین از طرف ریاست زراعت و کنترل امراض و آفات توسط کارمندان ریاست زراعت است.»
از سوی دیگر، فصل برداشت حاصلات پنبه برای زنان روستایی و بی‌بضاعت فرصتی است تا چند روزی بتواند کار کنند. شماری از این زنان می‌گویند که از صبح تا شام در کشت‌زارهای پنبه در بدل پول ناچیز پنبه جمع‌آوری می‌کنند تا بتوانند مصارف اندک زنده‌گی خود را تامین کنند.
حوا که نزدیک به ۵۰ سال سن دارد، می‌گوید که سرپرستی خانواده‌ای ۱۵ نفری را برعهده دارد و مجبور است در بدل پول اندک روزها در مزارع پنبه کار کند. او می‌گوید: «روزانه ساعت ۸:۰۰ یا ۹:۰۰ می‌آیم. در روز می‌توانم دو تا سه سیر پنبه بچینم. از هر سیر، کم‌تر از ۱۰۰ افغانی به ما می‌دهد. در خانه ۱۲ زن بی‌سرپرست و نان‌خور داریم، کارگر نداریم. جوان‌ها تا ۱۰ سیر پنبه می‌چینند، اما مو‌سفیدی مثل ما سه سیر می‌تواند بچیند. در پنبه‌چینی مریض و زکام می‌شویم، از دولت [طالبان] می‌خواهیم که به ما کمک کند.»
شیرین، زن دیگری است که در کشت‌زارهای دیگران برای تهیه لقمه‌ای نان روزها پنبه‌چینی می‌کند. او می‌گوید: «در یک روز چهار تا پنج سیر پنبه می‌چینیم. در گذشته از هر سیر ۲۵ افغانی می‌دادند، اما حالا ۳۰ افغانی می‌دهند. چهار نفر آمده‌ایم و هر کدام از پنج تا ۱۰ سیر پنبه می‌چینیم. تا همین سنی که رسیده‌ام، پنبه‌چینی می‌کنم. در خانه کسی نیست، دو پسر دارم که جدا زنده‌گی می‌کنند. یک بیوه‌زن هستم.»
این زنان در حالی به کارهای شاقه مصروفند که بسیاری از زنان از کار در اداره‌های دولتی و غیر‌دولتی توسط طالبان منع شده‌اند و هزاران دختر و زن دیگر از حق آموزش، تحصیل و کار محروم هستند.
گفتنی است که حاصلات پنبه در کندز از سوی شرکت‌های دولتی و خصوصی خریداری می‌شود که بعد از پروسس، پنبه مالوچ برای فروش و صادرات وارد بازار و از پنبه‌دانه آن روغن تولید می‌شود.
