مقامهای طالبان در ولایت هرات، با صدور دستور جدیدی، از تمامی ادارات دولتی تحت کنترل این گروه خواستهاند تا از ورود زنان بدون برقع جلوگیری کنند. این تصمیم جدید که از روز گذشته به اجرا درآمده، موجب توقف روند عادی مراجعه زنان به نهادهای دولتی زیر سلطه طالبان و بینالمللی در این ولایت شده است.
براساس مشاهدات عینی روزنامه ۸صبح، در مقابل ریاست معارف، ثبت احوال نفوس، شفاخانهها و زندان مرکزی طالبان در هرات، دهها زن که برای انجام امور اداری مراجعه کرده بودند، از ورود به این مکانها بازمانده و طالبان به آنان گفتهاند که بدون پوشیدن برقع اجازه ورود نخواهند داشت.
ساره (مستعار)، یکی از زنان مراجعهکننده به ریاست معارف هرات، میگوید که طالبان از ورود او و دیگر زنان بدون برقع جلوگیری کردهاند. به گفته او، این محدودیت تازه روند انجام امور اداری را با مشکلاتی مواجه کرده و موجب سردرگمی زنان شده است.
این زن میگوید: «امروز به ریاست معارف رفتم برای طی مراحل اسناد، اما از دروازه اجازه ندادند وارد شوم. گفتند باید برقع داشته باشیم. خیلی از خانمها مثل من بیرون ایستاده بودند با پوشش مرتب، اما همه را برگرداندند. صحنه واقعاً دردناک بود، هم به خاطر بیاحترامی، هم به خاطر احساس ناتوانی.»
زهرا (مستعار)، یکی از کارمندان بخش صحی، با ابراز نگرانی از افزایش محدودیتها علیه زنان، میگوید که نهادهای امدادی نیز از این دستور مستثنا نیستند. او میافزاید: «من در شفاخانه اماساف کار میکنم و همکاران ما رسماً اطلاعیه دادهاند که بدون برقع آبیرنگ اجازه ورود ندارید. برای یکی از دوستهایم که در هلال احمر کار میکند نیز گفتهاند که از فردا باید برقع کنیم و بهخاطر این موضوع گریه میکرد.»
مریم (مستعار)، مراجعهکننده دیگر در ریاست ثبتاحوال و نفوس، از سختتر شدن روند کار زنان در ادارات دولتی شکایت داشته و میگوید که روز گذشته بهخاطر پوشش خود مجبور شده است حدود یک ساعت راه را برای پوشیدن برقع به خانهاش برگردد.
این زن میگوید: «خانه ما حدود یک ساعت از ریاست ثبت احوال نفوس فاصله دارد. امروز با خواهرم آمدم که تذکره الکترونیکی بگیرم، اما چون مانتو داشتم، اجازه ورود به من داده نشد. قبلاً که سرگردانی بسیار زیاد بود، حالا بیشتر شده است. ما هم مجبور شدیم برگردیم خانه، برقعهایی که از قبل داشتیم را گرفتیم و دوباره به اینجا آمدیم. با اینحال همچنان کار ما انجام نشد و گفتند فردا بیایید تا مشکلتان حل شود.»
گزارشهای میدانی نشان میدهد که بسیاری از زنان ناچار شدهاند روز بعد با برقع برای پیگیری کارهای اداری خود بازگردند. در کنار این محدودیت تازه، گفته میشود که طالبان در هرات روزهای مشخصی را برای مراجعه زنان و مردان تعیین کردهاند؛ سه روز برای زنان و سه روز برای مردان، تا اسناد و مدارکشان، چون پاسپورت، تذکره و سایر امور اداری طی مراحل شود.
در همین حال، منابع محلی تایید میکنند که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان در هرات، در نشستی با دکانداران و مسوولان سالنهای عروسی، هشدار دادهاند که زنان و دختران بدون برقع، چادرنماز یا نقاب حق ورود به بازارها و محافل را ندارند.
پیش از این، نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندهگی افغانستان در سازمان ملل متحد، با انتقاد شدید از وضعیت موجود اعلام کرده بود که افغانستان در مرکز یکی از شدیدترین بحرانهای حقوق بشری جهان قرار دارد. او افزوده که سرکوب نظاممند و تبعیضآمیز طالبان تمام سازوکارهای حمایت از حقوق بشر را از میان برده است. زنان و دختران افغانستان عملاً از زندهگی عمومی، آموزش، کار و حتا رفتوآمد آزاد محروم شدهاند.
در همین حال، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره وضعیت حقوق بشر افغانستان، نیز گفته که سیاستهای تبعیضآمیز و سرکوبگرانه طالبان عامل اصلی وخامت شدید وضعیت حقوق بشر در کشور است. او همچنین افزوده است که چشمپوشی جامعه جهانی از این نقضها، طالبان را جسورتر میکند و الگویی خطرناک در سطح جهانی بهوجود میآورد.
از زمان تسلط طالبان در سال ۱۴۰۰، محدودیتهای گستردهای علیه زنان در سراسر افغانستان وضع شده است. در گام نخست، دختران از تحصیل در مقاطع متوسطه و دانشگاه محروم شدند. سپس کار زنان در نهادهای دولتی، سازمانهای غیردولتی و حتا سازمان ملل متحد ممنوع شد.
چندی پیش نیز طالبان کارمندان زن سازمان ملل را از رفتن به دفاترشان منع کردند. اکنون با اجرای فرمان تازه در هرات، این محدودیتها به اوج خود رسیده است و عملاً زنان از حضور در عرصههای اداری و عمومی حذف میشوند.






