ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، با ابراز نگرانی از تشدید محدودیت‌ها و نقض حقوق بشر در افغانستان گفته است که طالبان به‌ویژه حقوق زنان و دختران را به‌طور گسترده محدود کرده‌اند. او از محرومیت حدود ۲.۲ میلیون دختر و زن از آموزش متوسطه و تحصیلات عالی، اعمال مجازات‌های بدنی علیه دست‌کم ۴۴۹ زن و مرد در شش ماه نخست سال، محدودیت بر رسانه‌ها و اقلیت‌های مذهبی و بازگرداندن اجباری بیش از ۴۰۰ هزار شهروند افغانستان ابراز نگرانی کرده و از جامعه جهانی خواسته است برای رعایت تعهدات حقوق بشری افغانستان از سوی طالبان، تلاش‌های خود را افزایش دهد.
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در شصت‌وسومین نشست شورای حقوق بشر گفته که مجموعه‌ای از محدودیت‌های سرکوب‌گرانه اعمال‌شده طالبان علیه شهروندان افغانستان به‌ویژه علیه دختران و زنان، را محکوم کرده و خواستار تلاش‌های دوباره برای وادارکردن طالبان به رعایت تعهدات افغانستان در قبال قوانین بین‌المللی شده است.
کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد گفته است: «امروز وضعیت بسیاری از مردم در افغانستان از بد به بدتر می‌رود. میلیون‌ها تن در فقر گرفتارند، احترام به حقوق اساسی بشر همچنان رو به وخامت است و صدها هزار تن برخلاف میل‌شان به افغانستان بازگردانده می‌شوند.»
آقای ترک افزوده است: «با گذشت هر ماه، [طالبان] محدودیت‌های سرکوب‌گرانه را تشدید و اجرا می‌کنند. با این حال، به نظر می‌رسد جهان مردم افغانستان را فراموش کرده و آنان را در وضعیتی رها کرده است که هر روز وخیم‌تر می‌شود. این سکوت کرکننده است.»
این مقام ارشد سازمان ملل افزوده که محدودیت‌های جاری علیه زنان و دختران را که به‌شدت بر آموزش، اشتغال، آزادی رفت‌وآمد و مشارکت آنان در زنده‌گی عمومی تأثیر گذاشته است، محکوم می‌کند. او همچنین از اجرای الزامات سخت‌گیرانه درباره پوشش زنان و نبود کامل زنان در هرگونه مجمع تصمیم‌گیری عمومی ابراز نگرانی کرده است.
به گفته او، فرمان‌های تازه طالبان جدایی زنان از همسران‌شان را دشوارتر کرده و به‌طور ضمنی ازدواج کودکان و خشونت علیه زنان و کودکان را مجاز می‌داند. او تصریح کرده است که یک سال پیش نیز طالبان ورود زنان شهروند افغانستان، از جمله کارمندان، پیمان‌کاران و بازدیدکننده‌گان سازمان ملل متحد را به ساختمان‌های این سازمان در سراسر کشور محدود کردند. به گفته ترک، از سال ۲۰۲۱ تا کنون، حدود ۲.۲ میلیون دختر و زن از دسترسی به آموزش متوسطه و تحصیلات عالی محروم شده‌اند.
کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد گفته است: «این حذف سیستماتیک زنان و دختران از زنده‌گی عمومی، نقض غیرقابل‌قبول حقوق بشر است که از سوی [طالبان] به امری عادی و نهادینه‌شده تبدیل شده است. چنین محدودیت‌هایی علیه زنان و دختران ــ که به آپارتاید جنسیتی می‌انجامد ــ در هیچ جامعه‌ای جایی ندارد.»
این مقام سازمان ملل در سخنرانی خود تصریح کرده است که زنان و مردان توسط «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان به اتهام نقض دستورهای مربوط به پوشش، اندازه ریش و پخش یا گوش‌دادن به موسیقی بازداشت می‌شوند.
به گفته او، در شش ماه نخست سال، دست‌کم ۴۴۹ زن و مرد از سوی طالبان با مجازات‌های بدنی روبه‌رو شده‌اند. او تصریح کرده است که نقض حقوق بشر علیه مقام‌های حکومت پیشین و اعضای پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان نیز همچنان ثبت و مستندسازی می‌شود.
آقای ترک افزوده است که اقلیت‌های مذهبی، از جمله جوامع شیعه و اسماعیلی، همچنان با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند و رسانه‌های افغانستان نیز تحت سانسور و انواع دیگر محدودیت‌ها فعالیت می‌کنند. به گفته او، رسانه‌ها از پخش و نشر محتوایی که طالبان آن را مخالف فرهنگ افغانستان یا مقررات خود می‌دانند، منع شده‌اند. بازداشت خبرنگاران نیز همچنان ادامه دارد و شماری از رسانه‌ها به‌طور موقت تعطیل شده‌اند.
این مقام سازمان ملل تصریح کرده است که با وجود این وضعیت وخیم حقوق بشری، بازگرداندن اجباری پناه‌جویان به افغانستان همچنان ادامه دارد. براساس اطلاعات اداره امور پناهنده‌گان سازمان ملل متحد، بیش از ۴۰۰ هزار شهروند افغانستان، عمدتاً از ایران و پاکستان، به اجبار به افغانستان بازگردانده شده‌اند. شمار کمتری نیز از ترکیه، تاجیکستان و برخی کشورهای دیگر به اجبار بازگردانده شده‌اند. چندین کشور عضو اتحادیه اروپا نیز هماهنگی با طالبان درباره بازگرداندن اتباع افغانستان را افزایش داده‌اند.
آقای ترک گفته است: «بسیاری از افراد مجبور می‌شوند وارد کشوری شوند که حتا یک‌بار در آن پا نگذاشته‌اند و در آن با فقر شدید، کمبود مواد غذایی، آب پاک و دسترسی ناکافی به خدمات صحی، آموزش و اشتغال روبه‌رو خواهند شد.» او با اشاره به برآورد سازمان ملل گفته است که حدود ۲۱.۹ میلیون تن، معادل تقریباً ۴۵ درصد جمعیت افغانستان، به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.
کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد افزوده است: «در همین حال، جریان کمک‌های خارجی تقریباً خشک شده و این وضعیت، رنج مردم را تشدید کرده است. از همه کشورها می‌خواهم در اقدامات خود تجدیدنظر کنند و زنده‌گی مردم رنج‌دیده را در اولویت قرار دهند.»
آقای ترک در پایان سخنرانی خود گفته است: «هم‌زمان، کشورهایی که در منطقه نفوذ دارند باید در برابر نابرابری بایستند و برای برابری و کرامت همه افغان‌ها صدا بلند کنند. مهم نیست کجا زندگی می‌کنیم؛ این اصول غیرقابل‌نقض‌اند.»
