بخش حقوق بشر دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در گزارش تازه خود اعلام کرده است که در سه ماه پایانی سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۵۴۷ غیرنظامی در پی درگیری‌ها کشته یا زخمی شده‌اند. براساس گزارش، از این میان ۷۰ تن جان باخته و ۴۴۷ تن دیگر زخمی شده‌اند. این سازمان همچنین بیش از ۵۲۰ بازداشت خودسرانه، ۵۰ مورد بدرفتاری با زنان و مردان، ۱۴ قتل فراقانونی، ۲۸ بازداشت خودسرانه و حداقل هفت مورد شکنجه و بدرفتاری با نظامیان پیشین را ثبت کرده است. یوناما اعلام کرده است که طالبان با اعمال محدودیت‌های شدید بر حقوق زنان، دسترسی آنان به تحصیل در رشته‌های پزشکی، خدمات صحی بدون محرم، فعالیت در آرایشگاه‌ها و حضور در اماکن عمومی را ممنوع کرده‌اند. این سازمان همچنین از اعدام دو تن و مجازات بدنی ۲۸۷ تن دیگر در انظار عمومی، شامل زنان و کودکان، و ادامه بازداشت کاربران شبکه‌های اجتماعی و محدودیت‌های انترنتی خبر داده است. علاوه بر این، تشدید تنش‌های مرزی میان طالبان و نظامیان پاکستانی منجر به بیش از ۵۰۰ مورد تلفات غیرنظامی، شامل ۴۷ کشته و ۴۵۶ زخمی، شده و آسیب‌های جسمی، روانی و مالی گسترده‌ای به جمعیت غیرنظامی وارد کرده است.
یوناما در گزارش خود از تشدید محدودیت‌های حقوق بشری بر زنان ابراز نگرانی کرده و اعلام کرده که «قتل‌های فراقانونی، شکنجه و بدرفتاری با اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان» ثبت شده است. در گزارش آمده که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، با همکاری سایر وزارت‌های این گروه، به اجرای قوانینی پرداخته که بر موضوعاتی مانند ریش مردان، حجاب زنان، الزامات مربوط به محرم، ممنوعیت موسیقی و تصاویر موجودات زنده، و اجباری کردن نماز جماعت تمرکز داشته است.
در این گزارش آمده که از ۱ اکتوبر تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، دست‌کم ۵۲۰ مورد بازداشت و توقیف «خودسرانه» و ۵۰ مورد «بدرفتاری» با زنان و مردان توسط کارکنان اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان ثبت شده است. به گفته یوناما، این موارد عمدتاً مرتبط با مسایلی مانند کوتاه‌کردن ریش یا مدل موی غربی، نواختن یا گوش دادن به موسیقی و آنچه نقض ضوابط حجاب عنوان شده، بوده است. براساس مستندات یوناما، «حذف زنان از بخش صحی» یکی از بزرگ‌ترین موارد ثبت‌شده به شمار آمده است. به گفته یوناما، وزارت حج و اوقاف طالبان در ۱۹ نوامبر، ملا امامان را موظف کرد که در خطبه نماز جمعه باید درباره موضوع تراشیدن ریش به‌عنوان گناه کبیره صحبت کنند.
یوناما تأکید کرده که «در ۱۴ نوامبر، هیچ دانشجوی دختری اجازه نیافت در آزمون فارغ‌التحصیلی رشته طب شرکت کند. زنان و دختران از ۲۰ دسامبر ۲۰۲۲ از تحصیلات عالی و از ۲ دسامبر ۲۰۲۴ از تحصیل در موسسات صحی منع شده‌اند. این محدودیت‌ها آینده سیستم صحی کشور را با خطر جدی مواجه می‌کند.»
در گزارش آمده که طالبان از ۷ سپتامبر ۲۰۲۵ مانع ورود کارکنان زن سازمان ملل که شهروندان افغانستان بودند، شده و این ممانعت به اماکن سازمان ملل در سراسر کشور اجرا شده‌اند.
یوناما افزوده است که محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت‌های قندهار و ارزگان، دسترسی زنان بدون محرم به خدمات صحی را منع کرده‌اند. براساس این گزارش، کارکنان صحی زن نیز نمی‌توانند بدون محرم سر کار حاضر شوند. همچنین، محتسبان طالبان پیوسته از مراکز صحی نظارت می‌کنند تا از دسترسی زنان بدون محرم به خدمات و از کار زنان بدون محرم جلوگیری کنند.
در گزارش یوناما آمده است که در ارزگان، محتسبان امر به معروف طالبان به راننده‌گان دستور داده‌اند که زنان بدون محرم را انتقال ندهند. همچنین در قندهار، محتسبان طالبان دکان‌داران را تهدید کرده‌اند که به زنان بدون محرم کالا نفروشند. در گزارش تصریح شده که مأموران امر به معروف و نهی از منکر طالبان از دسترسی زنان بدون چادری به اماکن عمومی، از جمله حمل‌ونقل، مراکز صحی و ادارات دولتی نیز جلوگیری می‌کنند.
همچنین به بازداشت زنانی در هرات به‌دلیل نداشتن برقع اشاره شده و آمده است که این زنان از دسترسی به شفاخانه‌ها، دفاتر دولتی و سالن‌های عروسی منع شده‌اند. اگرچه الزام به پوشیدن برقع در هرات کاهش یافته، اما طالبان همچنان از ورود زنان بدون چادری به شفاخانه‌ها، ادارات دولتی و سایر اماکن عمومی جلوگیری می‌کنند. در گزارش یوناما همچنین آمده است که طالبان در برخی ولایت‌ها محدودیت‌هایی بر گشت‌وگذار زنان وضع کرده‌اند.
در این گزارش آمده است که در ماه اکتوبر، طالبان از ورود زنان به جمعه‌بازار جلوگیری کرده و تجمع آن‌ها را با شلیک هوایی متفرق کردند. همچنین، در ولایت زابل زنانی که مشغول قدم‌زدن صبحگاهی بودند، متوقف شده و به آن‌ها گفته شد که دیگر برای ورزش از خانه بیرون نیایند. به‌طور مشخص، در تاریخ ۶ اکتبر در زابل، محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان راه گروهی از زنان را که برای ورزش صبحگاهی در حال پیاده‌روی بودند سد کرده و به آن‌ها هشدار دادند که دیگر برای این منظور از خانه‌های‌شان خارج نشوند.
بازداشت یک دختر زیر ۱۸ ساله به‌دلیل امتناع از ازدواج اجباری
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بارها ادعا کرده که صدها مورد خشونت علیه زنان را حل‌وفصل کرده است، اما یوناما موارد متعددی از خشونت، از جمله ازدواج‌های اجباری، ثبت کرده است. در گزارش آمده که دادگاه طالبان دستور بازداشت دختری زیر ۱۸ سال به‌دلیل امتناع از ازدواج اجباری را صادر کرده است. به گفته یوناما، این دختر همچنان در زندان ولایتی طالبان در بازداشت به‌سر می‌برد.
یوناما در این گزارش به ادامه ممنوعیت فعالیت‌های آرایشگاه‌های زنانه اشاره کرده و گفته است که در بازه زمانی تهیه گزارش، چندین مورد بازداشت یا تهدید به بازداشت زنانی که آرایشگاه اداره می‌کردند یا بسته‌گان مرد آن‌ها ثبت شده است. فعالیت آرایشگاه‌های زنانه از جولای ۲۰۲۳ براساس مکتوبی که از سوی وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان صادر شد، ممنوع اعلام شده است.
براساس گزارش، طالبان محدودیت‌های جدیدی بر رسانه‌ها وضع کرده‌اند که شامل ممنوعیت نمایش تصاویر موجودات زنده است. به گفته یوناما، این اقدام باعث توقف موقت فعالیت برخی رسانه‌ها شده است. همچنین فهرستی شامل ۶۷۹ عنوان کتاب ممنوعه صادر شده است که باید از تمام موسسات آموزشی جمع‌آوری شوند.
یوناما همچنین اعدام دو تن در ولایت‌های خوست و بادغیس و مجازات بدنی ۲۸۷ تن دیگر در انظار عمومی، شامل ۳۰ زن، سه پسر و یک دختر، را به اتهام دزدی، رابطه جنسی خارج از ازدواج و «لواطت» ثبت کرده است.
قتل‌های فراقانونی نظامیان پیشین
در گزارش آمده است که با وجود ادعای عفو عمومی طالبان، دست‌کم ۱۴ مورد قتل فراقانونی، ۲۸ مورد بازداشت خودسرانه و حداقل ۷ مورد شکنجه و بدرفتاری با اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان مستند شده است. در میان این افراد، نیروهای سابقی نیز بوده‌اند که به تازه‌گی از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. به گفته یوناما، در تاریخ ۹ دسامبر در ولسوالی جبل‌السراج ولایت پروان، در مناطق «دوبندی» و «سنگی خیل»، دو تن در دو رویداد جداگانه توسط افراد ناشناس به ضرب گلوله کشته شدند. یکی از این مردان از مقامات پیشین وزارت امور داخله بود و مرد دیگر پسرکاکای یکی از معاونان سابق فرماندهی پولیس بود. هر دوی این افراد به تازه‌گی از ایران بازگشته بودند.
در گزارش آمده است که طالبان به بازداشت کاربران به اتهام انتشار محتوای «نامناسب» در شبکه‌های اجتماعی ادامه می‌دهند و محدودیت‌های انترنتی تأثیر منفی بر کسب‌وکارهای آنلاین داشته است.
تلفات غیرنظامیان در جنگ طالبان و پاکستان
بخش حقوق بشر یوناما در گزارش سه‌ماهه خود درباره وضعیت حقوق بشر نوشته است که در سه ماه پایانی سال ۲۰۲۵، یوناما ۵۴۷ مورد تلفات غیرنظامیان را ثبت کرده است که در این میان ۷۰ تن کشته و ۴۴۷ تن دیگر زخمی شده‌اند. به گفته یوناما، بخش عمده این تلفات بین ۱۰ تا ۱۷ اکتوبر ۲۰۲۵ رخ داده است. یوناما همچنین گفته که تشدید تنش‌های مرزی میان طالبان و نظامیان پاکستانی در این دوره، منجر به بیش از ۵۰۰ مورد تلفات غیرنظامی، شامل ۴۷ کشته و ۴۵۶ زخمی در افغانستان شده است. این سازمان تأکید کرده که این آمار نشان‌دهنده بیش‌ترین میزان تلفات ملکی ناشی از درگیری‌های مرزی با پاکستان از زمان آغاز ثبت سیستماتیک داده‌ها توسط یوناما در سال ۲۰۱۱ است.
در گزارش یوناما آمده است که در تاریخ ۱۱ تا ۱۲ اکتوبر سال گذشته میلادی، در پی درگیری‌ها و تبادل آتش شدید در ولسوالی دند پتان (پکتیا) و مناطق ناری و دانگام (کنر) که بین طالبان و نظامیان پاکستانی آغاز شد، چندین غیرنظامی بر اثر اصابت هاوان به منازل مسکونی زخمی شدند. همچنین، براساس گزارش، شلیک هاوان در ولایت هلمند یک کشته و یک زخمی برجای گذاشته بود.
براساس گزارش، در درگیری‌های ۱۵ اکتوبر که خونین‌ترین روز این تنش‌ها توصیف شده، ۳۵ کشته و ۴۲۲ زخمی ثبت شده است. به گفته یوناما، ۸۹ درصد این تلفات در سپین بولدک ولایت قندهار رخ داده است. در گزارش همچنین تصریح شده که درگیری‌های مسلحانه و حملات هوایی نیروهای پاکستانی به مناطق مسکونی، موجب کشته شدن ۱۷ تن و زخمی شدن ۳۴۶ تن در قندهار شده است.
در این گزارش آمده است که دو انفجار ناشی از راکت در پروژه تایمنی رخ داده که منجر به کشته شدن نُه تن و زخمی شدن ۳۷ تن شده بود. همچنین، طبق گزارش، در ولایت خوست خبرنگاران و کارگران روزمزد هدف تیراندازی قرار گرفتند.
حوادث پس از آتش‌بس
یوناما اعلام کرده که با وجود اعلام آتش‌بس در شامگاه ۱۵ اکتوبر، حملات در روزهای بعد نیز ادامه یافته است. از جمله، حمله هوایی در پکتیکا در ۱۷ اکتوبر که منجر به کشته و زخمی شدن اعضای یک تیم کریکت شد. براساس گزارش، حملات هوایی و توپخانه‌ای پاکستان در ماه نوامبر نیز باعث کشته شدن ۱۵ تن و زخمی شدن ۱۳ تن گردیده است. به گفته یوناما، مهم‌ترین رویدادها شامل حملات هوایی در خوست، پکتیکا و کنر در ۲۴ و ۲۵ نوامبر بود که طی آن چندین عضو یک خانواده جان خود را از دست دادند.
در گزارش آمده که در ماه دسامبر ۲۰۲۵ نیز، تیراندازی به کارگران در پکتیکا، درگیری در سپین‌بولدک و اصابت هاوان در کنر باعث کشته شدن و جراحت چندین غیرنظامی دیگر شد. به گفته یوناما، این رویدادها تأثیرات شدیدی بر غیرنظامیان داشته و بسیاری از قربانیان دچار آسیب‌های جسمی دایمی، مانند قطع عضو و نابینایی، تروما و مشکلات روانی شده‌اند. همچنین تخریب خانه‌ها، کسب‌وکارها و تلف شدن مواشی خسارات مالی سنگینی وارد کرده و بسیاری از باشنده‌گان مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.
یوناما به طالبان و پاکستان، که در گزارش به‌عنوان طرفین درگیری ذکر شده‌اند، پیشنهاد کرده است که حقوق بین‌الملل بشردوستانه را به‌طور جدی و دقیق رعایت کنند، استفاده از سلاح‌های با اثر وسیع مانند هاوان و راکت در مناطق مسکونی را متوقف کنند و تحقیقات فوری، مستقل و شفاف درباره موارد نقض حقوق بشر انجام داده و عاملان را مجازات نمایند. همچنین این نهاد پیشنهاد کرده است که به نیازهای قربانیان توجه و خسارات وارده جبران شود و این گزارش در اختیار پاکستان و طالبان نیز قرار گرفته است.
در گزارش به نقل از طالبان آمده که این گروه، حملات پاکستان و نقض حریم هوایی و زمینی توسط این کشور را رد کرده و ادعای استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان را نیز نپذیرفته و بر حل دیپلماتیک تأکید دارد. از سوی دیگر، پاکستان مدعی است که قربانی تروریسم، به ویژه از سوی تحریک طالبان پاکستانی با منشأ افغانستان است و اقدامات نظامی خود را «دفاع از خود» و هدفمند علیه تروریست‌ها می‌داند. همچنین پاکستان ادعا می‌کند که نیروهای طالبان آغازگر شلیک‌ها بدون تحریک قبلی بوده‌اند.
