پیشبینی ادارههای هواشناسی و بررسیهای تنظیم امور آب، نشان میدهد که میزان بارندهگی در جریان فصل زمستان و بهار سال آینده پایینتر از حد معمول است. به گفته مسوولان در اداره هواشناسی، ادامه این وضعیت نگرانکننده است و سبب خشکسالی در کشور میشود. اداره ملی تنظیم امور آب نیز میگوید که براساس بررسیها، افغانستان سال آینده با بحران خشکسالی مواجه است. مسوولان تصریح میکنند که خشکسالی برخلاف سایر ولایتها، پایتخت را بیشتر تهدید میکند؛ زیرا سطح آب از هفت تا ۱۵ متر در نقاط مختلف کابل پایین رفته است. مسوولان از شهروندان میخواهند که افزون بر صرفهجویی در مصرف آب، برای جذب آبهای بارش و باران، در حویلیشان خندق حفر کنند.
هرچند با توجه به پیشبینیها گمان میرفت که زمستان پیشرو با بارش برف همراه باشد، اما یافتهها و بررسیهای اداره هواشناسی نشان میدهد که زمستان سال ۱۳۹۹ برخلاف زمستان سالهای گذشته بدون بارش برف و باران دنبال میشود. نسیم مرادی، آمر فورکاست ریاست هواشناسی، روز یکشنبه، دوازدهم دلو، به روزنامه ۸صبح گفت که یافتههای این نهاد کاهش ۳۰ تا ۳۵ درصدی بارندهگی را در سال ۲۰۲۰ نشان داده است. این نتایج بنا بر تحلیل و تجزیه معلومات ریاست هواشناسی در ۲۲ استیشن ولایتهای مختلف و مقایسه میزان بارندهگی در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ میلادی به دست آمده است. به گفته او، میزان بارندهگی در سال ۲۰۱۹ میلادی «خوب» بوده، اما پس از آن وضعیت تغییر کرده است.
آقای مرادی افزود که سه ماه آینده سال ۲۰۲۱ با سه ماه نخست سال ۲۰۲۰ میلادی نیز مقایسه شده است و به گفته او، میزان بارندهگی در سه ماه آینده سال ۲۰۲۱ میلادی از حد عادی پایینتر است. او اما تصریح کرد که میزان بارندهگی در مناطق جنوب، جنوبغربی و مرکزی برخلاف سایر مناطق «خوبتر» است. با اینهمه آمر فورکاست ریاست هوا شناسی گفت: «در بعضی مناطق جنوبغربی، جنوب و مناطق مرکزی در سه ماه بارندهگی خوبتر دارند، اما سایر مناطق زیر نورم است. اما تجارب نشان میدهد که اکثر بارندهگیها در افغانستان در فبروری و مارچ به وقوع پیوسته و مدلهای جهانی هم احتمالش ۵۰ درصد است.»
نظام خپلواک، سخنگوی اداره ملی تنظیم امور آب، نیز میگوید که توقع میرفت میزان بارندهگی در فصل زمستان پیشرو زیاد باشد، اما برخلاف تصورها، میزان بارندهگی بسیار پایین بوده است. او در صحبت با روزنامه 8صبح ادامه این وضعیت را «نگرانکننده» توصیف کرد و گفت که براساس معلومات این اداره، سال آینده کشور با خشکسالی مواجه است. آقای خپلواک تصریح کرد که هرچند همه ولایت با بحران خشکسالی مواجه است، اما کابل بیشتر در معرض تهدید قرار دارد. به گفته سخنگوی اداره ملی تنظیم امور آب، سطح آبهای زیرزمینی در کابل تا هفت متر پایین رفته است. آقای خپلواک خاطرنشان کرد که اندازه تهنشینی آب در ساحات مختلف متفاوت است؛ زیرا به گفته او، آبهای زیرزمینی در خیرخانه کابل تا حدود ۱۵ متر و در ساحات کارته چهار و بگرامی حدود یک متر تهنشین شده است. با این حال او گفت که در برخی مناطق برخلاف تصورها، سطح آبهای زیرزمینی بالا آمده است. به گفته نظام خپلواک، سطح آب در مرز میان لوگر و کابل تا حدود یک متر بالا آمده است.
از جانب دیگر سخنگوی اداره ملی تنظیم امور آب بیان کرد که این اداره برای مبارزه با بحران خشکسالی و کمآبی برخی طرحهایی روی دست گرفته است. او افزود که مردم را از این وضعیت آگاه کرده و از آنان خواستهاند که در مصرف آب صرفهجویی کنند. همچنان آقای خپلواک گفت، از شرکتهایی که آبهای زیرزمینی برای مردم توزیع میکنند، خواسته شده که میزان توزیع را کمتر کنند. این در حالی است که در سال جاری نیز برخی مناطق کابل از جمله غرب آن با کمبود آب مواجه بود. شماری از شرکتهای آبرسانی به دلیل کمبود آب، آن را جیرهبندی کرده بودند و براساس تقسیماوقات بر مشتریانش توزیع میکردند.
از سوی دیگر آقای خپلواک خاطرنشان کرد که این اداره برای مبارزه با بحران کمآبی در پایتخت، برخی خندقهای جذبی را در شمار از نقاط شهر کابل حفر کرده است. او این کار را موثر دانست و بیان کرد: «طرفهای دوغآباد، عبدالحق و سایر بخشها چاههایی برای جذب آب داریم. یک پروسه آزمایشی بود که نتیجه آن بسیار مثبت بود. در این مناطق چاههایی که در صد متر آب میداد، اکنون در ۵۰ متر آب میدهد. در نظر داریم که این برنامه را در سایر مناطق نیز تطبیق کنیم.»
اداره انکشاف ملی نیز در سال جاری در کوههای اطراف کابل خندقهایی برای جذب آب حفر کرده بود. اکنون اداره ملی تنظیم امور آب حفر این خندقها را موثر میداند و میگوید در صورتی که باران و برف ببارد، آبها به گونه قابل توجهی جذب میشود و این در بلند آمدن آبهای زیر زمینی موثر واقع خواهد شد. به همین ترتیب نظام خپلواک افزود که این اداره سه پروژه مهم دیگر را نیز روی دست دارد و در صورت تطبیق آنها، بحران خشکسالی شهر کابل تا اندازه قابل توجهی حل میشود. او گفت: «یک بند شاهتوت در للندر است که در بخش آبهای زیرزمینی کابل موثر است. پایپلاین آب پنجشیر است. سروی و دیزان آن تکمیل شده است و امید میرود که به زودی کار عملی آن آغاز شود. بند شاه و عروس است که بسیار موثر است.»
در همین حال بحران خشکسالی بیش از همه سکتور زراعت را متضرر میکند. وزارت زراعت، آبیاری و مالداری میگوید، در صورتی که میزان برف و باران کاهش یابد، ممکن است تاثیر منفی روی سکتور زراعت بگذارد. اکبر رستمی، سخنگوی این وزارت، به روزنامه ۸صبح گفت که اگر میزان بارش باران کاهش یابد، سکتور زراعت متضرر میشود. به گفته او، در صورت عدم بارش باران موسمی، حاصلات للمی کاهش مییابد و علفچرها نیز سبز نمیشود. به این ترتیب کشاورزان با کمبود علوفه مواجه خواهند شد. او ابراز امیدواری کرد که میزان بارش باران در روزهای باقیمانده و در بهار به موقع باشد تا فراوردههای زراعتی بیشتر متضرر نشود.
گفتنی است که کابل در جریان سالهای گذشته نیز با بحران کمآبی روبهرو شده بود. سرانجام حکومت طرح خندقها برای جذب آب برف و باران را روی دست گرفت تا بدین ترتیب زمینه جذب این آبها در زمین را فراهم کند. پیش از این منابع مختلف گفته بودند که سطح آب کابل در جریان ۲۰ سال اخیر در مناطق مختلف از ۲۰ تا ۸۰ متر پایین رفته است.
