امروز هژدهم ماه می مصادف است با روز جهانی موزیم و میراث‌های فرهنگی. از این روز همه‌ساله در سراسر جهان بزرگداشت می‌شود. در افغانستان اما خبری از تجلیل این روز نیست. افغانستان نظر به موقعیت جغرافیایی، میراث‌های فرهنگی زیادی را در دل خود جا داده است. برخی از این آثار در اثر جنگ‌های داخلی نابود شده و شمار دیگری نیز با خطر نابودی روبه‌رو هستند. افغانستان موزیم سرباز برای باستان‌شناسان جهانی است؛ موزیمی که بسیاری از گنجینه‌هایش در جریان جنگ‌های داخلی به تاراج رفته است. غارت اشیای تاریخی و قاچاق آن به کشورهای دیگر سبب شده است که افغانستان نسبت به سایر مناطق درگیر جنگ، بیش‌ترین میراث فرهنگی و باستانی خود را از دست دهد.
پس از فروپاشی نظام جمهوری و به قدرت رسیدن دوباره طالبان در سال ۱۴۰۰ خورشیدی، نگرانی‌ها در مورد حفاظت از آثار ملی و باستانی این کشور افزایش یافته است. واحد علمی، آموزشی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) در اعلامیه‌ای طالبان را مخاطب قرار داده و خواستار حفاظت از میراث‌های فرهنگی افغانستان شده است. این سازمان همچنان اعلام کرده که آبده‌های تاریخی این کشور را از نزدیک زیر نظر دارد و همه تلاش خود را برای حفاظت از میراث‌های فرهنگی ارزشمند افغانستان به کار می‌گیرد.
طالبان اما برخلاف نگرانی سازمان‌های جهانی از تلاش خود برای رشد گردشگری و نگهداری جدی از آثار تاریخی و باستانی کشور خبر داده‌اند. مقام‌های طالبان همچنان اعلام کرده‌اند که وزارت اطلاعات و فرهنگ این گروه در کنار حفاظت از آثار تاریخی، برای بازگرداندن آثار قاچاق‌شده به خارج از کشور نیز تلاش می‌کند.
وزارت اطلاعات و فرهنگ زیر اداره طالبان از سازمان یونسکو خواسته تا آثار تاریخی افغانستان که در کشورهای دیگر شناسایی می‌شوند را به کشور برگرداند. این گروه به شهروندان و نهادهای حفاظت از میراث‌های فرهنگی اطمینان داده است که هیچ یکی از بناهای تاریخی کشور در معرض نابودی قرار ندارد و در نگهداری از آبده‌ها و مکان‌های تاریخی نهایت تلاش خود را به خرج می‌دهد.
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در یک نشست خبری در کابل گفته که آثار تاریخی افغانستان نمایانگر هویت و فرهنگ این کشور است و رژیم طالبان در راستای حفظ آثار تاریخی، نمایش دادن این آثار به جهانیان و بازسازی مناطق تخریب‌شده تاریخی تلاش خواهد کرد. سخنگوی طالبان از موسسه‌های بین‌المللی خواسته که در راستای حفاظت از میراث‌های فرهنگی با این گروه همکاری کنند. مجاهد همچنان شهروندان افغانستان را مورد خطاب قرار داده و گفته است که همه مسوول هستند تا به حفظ و نگهداری آثار تاریخی توجه کنند.
این اظهارات در حالی از سوی سخنگوی طالبان مطرح شده است که در سال ۲۰۰۱ میلادی افراد طالبان به دستور ملا محمدعمر، بنیان‌گذار این گروه، مجسمه صلصال در بامیان، که یکی از آثار مهم تاریخی افغانستان به شمار می‌رفت، را با شلیک راکت و جابه‌جایی مواد انفجاری به‌‌صورت کامل تخریب کردند. به باور طالبان، هر گونه مجسمه، نمادی از کفر است و باید از قلمرو اسلام حذف شود. مجسمه‌های عظیم بامیان را نیز به همین دلیل نابود کردند.
افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، یکی از غنی‌ترین کشورها در زمینه آثار فرهنگی و تاریخی است. جنگ‌های داخلی و کاوش‌های خودسرانه توسط افراد غیرنظامی سبب شده تا شمار زیادی از آثار تاریخی به بیرون از افغانستان قاچاق شود. طالبان در سال ۱۹۹۶ میلادی که برای نخستین بار بر افغانستان حاکم شدند، به غارت و تخریب بسیاری از آثار باستانی، هنری و فرهنگی متهم شدند. ملا محمدعمر هر مجسمه، عکس و آثار هنری را برخلاف شریعت اسلامی می‌دانست و دستور تخریب آن را صادر می‌کرد.
اکنون با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، نهادهای بین‌المللی از تخریب، قاچاق و نابودی آثار و آبده‌های تاریخی و فرهنگی ابراز نگرانی می‌کنند. به باور مسوولان این نهادها، میراث‌های تاریخی و فرهنگی افغانستان بازهم در معرض نابودی قرار دارند. یونسکو از تخریب قابل ملاحظه شهر باستانی دلبرجین در شمال افغانستان خبر داده است. به گزارش یونسکو، بازمانده شهر باستانی دلبرجین از سوی گروه داعش تخریب شده است. همچنان مقام‌های محلی طالبان در بامیان یک ساحه حفاظت‌شده را به بازار بدل کرده‌اند. به همین ترتیب، باشنده‌گان بامیان از حفاری افراد طالبان در عقب مجسمه بودا نیز خبر داده‌اند.
