ما و مطالبات متناقض همسایگان

افغانستان در روزهای اخیر میزبان مقام هایی از کشورهای منطقه و  همسایه می باشد. در هفته جاری مشاور امنیت ملی هند و اشفاق کیانی رییس ستاد ارتش پاکستان در کابل حضور داشتند. قرار است امروز محمود احمدی نژاد، رییس جمهور ایران نیز وارد کابل گردد.
کشورهای منطقه پس از توافق بن در سال ۲۰۰۱، همگی از روند جدید سیاسی در افغانستان حمایت کردند. اما این کشورها به طور آشکار و پنهان  نگرانی های خود را نیز از حضور نظامیان بین المللی در نوار مرزهای خود ابراز داشتند. کشورهای همسایه و منطقه علاقمند حضور بیشتر خود در افغانستان اند، چیزی که مردم و مقام های حکومت افغانستان از آن نگران می باشند. در مقابل حکومت افغانستان نیز بارها از مداخله های آشکار کشورهای همسایه سخن گفته و سندهایی نیز در این مورد ارایه شده است. به نظر می رسد که هر یک از مهمانان این هفته نگرانی های خاص خود را دارند. هند از افزایش اقدام های سازمان یافته تروریستی علیه شهروندان خود در افغانستان نگران است. این نگرانی در دیدار مشاور امنیت ملی هند با مقام های افغانستان مطرح شده است.
حکومت پاکستان نیز نگرانی های خاص خود را دارد. این کشور از حضور پررنگ هندی ها در توسعه و بازسازی افغانستان نگران می باشد. جمهوری اسلامی ایران از حضور نیروهای غربی در افغانستان و عراق نگران است. این کشور بارها از طرح و راه حل منطقه ای برای عبور از بحران افغانستان سخن گفته است. اما حکومت افغانستان و جامعه جهانی در بیشتر رویدادها و ناامنی ها سخن از مداخله همسایگان به میان می آورند. مقام های نظامی ناتو برای چندمین بار از کشف سلاح های ایرانی در افغانستان سخن گفتند. پاکستان نیز در چند سال اخیر شدیدا در معرض اتهام و انتقاد بوده است. موجودیت رهبران ارشد طالبان در این کشور خود دال و تایید بر این ادعاها می باشد. به نظر می رسد که رییس جمهور ایران در سفر امروز، مساله ریگی را به عنوان یک موضوع مهم مطرح خواهد کرد. ایرانی ها با اعتراف های که از عبدالمالک ریگی گرفته اند، توپ را در میدان افغانستان انداخته اند. گذشته از این ایران با این ادعاهای جدید می خواهد تا گذشته ها و رد پای خود را در قضیه افغانستان گم و تحت الشعاع این رویداد قرار دهد.
اما سوال اساسی این است که دستگاه دیپلوماسی کشور در برابر خواست های متضاد، متناقض و سلطه جویانه همسایگان، از خود چه توانمندی و قابلیت نشان می دهد.
در این میان جمهوری اسلامی ایران به رغم اظهارات دوستانه و ادعای برادری، در ۹ سال گذشته عملا در مقابل خواسته ها و اراده مردم افغانستان قرار گرفته است. مردم افغانستان در ۹ سال گذشته به رغم تحمل دشواری ها، تلخی ها و نا به سامانی ها به چیزهای ارزشمندی نیز دست یافته است. چیزی که ایرانی ها از آن چشم پوشی می کنند. قانون اساسی افغانستان و ارزش های ذکر شده در آن؛ آزادی بیان، مذهب و اندیشه و مشارکت سیاسی همه اقوام در ساختار سیاسی حکومت، چیز کمی نمی باشد. امروز افغانستان افتخار دارد که حداقل در عرصه آزادی بیان و مشارکت سیاسی اقوام و مذاهب، برای کشورهای همسایه خود الگو قرار گیرد. آقای احمدی نژاد خوب است که در سفر به کابل این دست آوردها را به عنوان توشه سفر به مردم شریف ایران هم منتقل نماید. متاسفانه ایران هم اکنون به زندانی برای خبرنگاران، چهره های فعال سیاسی و دگر اندیشان بدل شده است و چهره های فرهیخته علمی و مذهبی و فقهی سلب مرجعیت می شوند. جوانانی چون محمد امین ولیان به جرم اعتراض محارب خوانده شده، در آستانه اعدام قرار می گیرند.
آقای احمدی نژاد خوب است که به رویدادهای افغانستان به طور منصفانه نگاه کرده و از سیاه نمایی در رسانه های ایرانی پرهیز نماید.
به هر حال انتظار اساسی این است که در این دیدارها مقام های افغان بتوانند اساسی ترین نگرانی های مردم و حکومت را نیز به مهمانان خود منتقل نمایند تا معلوم شود که چه کسی واقعا نگران است و چه کسی تمثیل نگرانی می کند.