یک شهروند افغان: ایران همسایه خوبی برای ما نبوده است

در این اواخر سلاح و مهمات ساخت ایران در ولایات مرزی کشور کشف شده‌اند. این چندمین بار است که سلاح و مهمات ساخت ایران در ولایات مختلف افغانستان به دست می‌‌آیند. در این هفته صحفه بازتاب به واکنش‌های مردم به کشف سلاح‌ ساخت ایران و مداخله این کشور در امور افغانستان اختصاص یافته است.
کابل:
عبدالله، باشنده کابل: «همسایه‌های ما از حضور نیروهای بین‌المللی که برای تامین امنیت مردم ما آمده‌اند، هراس دارند. به همین دلیل خیلی وقت‌ها تلاش کرده‌اند تا از طریق تمویل و تجهیز تروریستان، زمینه شکست نیروهای بین‌المللی را در افغانستان فراهم سازند. ایران که از کشورهای مهم همسایه ماست، با کشورهای غربی که در افغانستان نیرو دارند، بر سر برنامه‌ هسته‌ای خود اختلافات بیشتر دارد. ایران هیچ وقت نمی‌خواهد که نیروی کشورهای غربی، به خصوص امریکا که آن را یگانه دشمن خود می‌داند، در افغانستان حضور داشته باشند. گرچند ایران با طالبان مخالف هم بود، اما حالا دست به دست هم داده و می‌خواهند که هردوی‌شان برای شکست امریکا در افغانستان تلاش کنند.»
رووف، کراچی‌وان: «من از این موضوعات زیاد اطلاع ندارم اما رادیوها و تلویزیون‌ها می‌گویند که ایران هم مثل پاکستان تروریستان را در افغانستان سلاح و مهمات می‌دهد. شاید به نظرم سلاح و مهمات دادن ایران به طالبان صحت داشته باشد، چون ایران با نیروهای خارجی که در افغانستان هستند، خوب نیست، یعنی از حضور این نیروها در افغانستان خوش نیست. البته یک چیز دیگر هم است که ممکن این خبرها هم یک آوازه باشد که ایران طالبان را سلاح و مهمات می‌دهد. چون امریکا هم می‌خواهد که ایران را بدنام کند.»
کندز:
اسحاق نوابی، یک تن از شهروندان کندز: «پاکستان و ایران در حالی‎که دین مشترک با ما دارند، همسایه‎های خوبی برای ما نبوده‎اند. نمی‎دانم چرا همسایه‎های دیگر به این اندازه در امور داخلی ما مداخله نمی‎کنند. پاکستان، نتیجه‎ی مداخله‌هایش را همین حالا می‎بیند. امید دارم ایران پیش از این‎که مشکلی مثل پاکستان پیدا کند، دست از مداخله در کشور ما بردارد.»
محمد نبی، آموزگار در کندز: «در این روزها مواد انفجاری ایرانی در کشور کشف شده‎است. ما با مشترکات فراوانی که با کشور ایران داریم، هیچگاهی در فکر بربادی و بدخواهی ایران نبوده‎ایم. فکر نمی‎کنم مفادی را که ایران در بازی‎های لبنان و فلسطین به‎دست می‎آورد، در افغانستان نیز به دست بیاورد. در عوض، مداخله‎ی ایران نه تنها چالش‌های زیادی را در افغانستان به میان می‎آورد، بلکه ایران نیز مصوون نخواهد ماند و مثل پاکستان، با تقویت گروه‌های مخالف نظام‌اش روبرو خواهد شد.»
سید حمید، دانش‎آموز: «ایران شاید از هر راهی که می‎یابد، در جهت برهم ریختن برنامه‎های امریکا در منطقه‎است. به همین خاطر بالای چندین گروه در فلسطین و لبنان سرمایه‎گذاری سیاسی و نظامی کرده‎است. در افغانستان نیز شاید درصدد همین‎است که از طالبان و مخالفان دولت پشتیبانی کند؛ در حالی که اگر طالبان فرصت خوب‎تر بیابند، نخست ایران را از میان می‎بردارند و پس از آن به جنگ امریکا خواهند رفت؛ اما طالبان اینک مجبورند که اول با نیروهای ناتو در افغانستان بجنگند.»
هرات:
عبیدالله سرمد، روزنامه‌نگار در هرات: «یکی از چالش‌های عمده‌ای که وضعیت سیاسی افغانستان را به بن‌بست کشانیده، حمایت مستقیم و غیرمستقیم همسایگان کشور ما از مخالفین دولت است. همسایه‌های ما به دلیل منافع مشخصی که دارند تلاش می‌کنند تا ثبات کشور ما را همیشه برهم زده و با فشارهای سیاسی از ما باج بگیرند. کمک به مخالفین دولت از جمله کار‌هایی است که کشورهای همسایه ما همیشه با استفاده از این ابزار روند باثباتی کشور را به بن‌بست مواجه کرده‌اند. ایران در طول سال‌های متمادی با حمایت آشکار و علنی از گروه‌ها و جریان‌های خاص  در روند سیاسی کشور ما مداخله کرده است. این‌گونه حمایت‌ها نقض صریح روابط همسایگی است. از سالیانی به این‌سو ایران به ارسال اسلحه و مهمات خصوصا مواد انفجاری تلاش دارد تا دولت و جامعه جهانی را در این‌جا زمین‌گیر بسازد و به نحوی به مقاصد خود برسد. هرچند خود دولت ایران در حال حاضر با بزرگ‌ترین بحران سیاسی و اقتصادی مواجه است و در مقابله با تمام جهان قرار گرفته ولی با این حال تلاش برای بی‌ثبات کردن افغانستان از سرلوحه‌های کار آنان است. دستگیری محموله‌های چند تنی سلاح و مهماتی که از ایران به کشور ما ارسال شده، نشانه‌ای بزرگ از این تلاش مذبوحانه است.»
سید امین الله پیام، دانشجوی حقوق و علوم سیاسی در هرات: «هرچند افغانستان هیچ وقت نقش و حضور کشورهای همسایه خود را انکار کرده نمی‌تواند ولی متاسفانه این نقش و حضور همیشه در راستای تخریب منافع افغانستان بوده است.  بعضی از کشورهای همسایه ما منافع خود را در تداوم بحران در کشور ما می‌دانند و به همین خاطر از ابزار مختلف برای حفظ این بحران و تشدید آن استفاده می‌کنند. کمک به طالبان یکی از این ابزارها است. پاکستان در داخل خاک خود ضد افغانستان طالب تربیه می‌کند و ایران با ارسال سخاوتمندانه تسلیحات آنان را برای کشتن مردم مسلح می‌سازد. ولی ایران فراموش نباید کند که همان طور که طالبان حالا برای خود پاکستان که ایجادگر آنان است بلای جان شده است، به زودی به جان ایران هم خواهد افتاد. زیرا تروریزم همیشه در پی تغییر مکان و ایجاد فضای بهتر برای رشد است. و ایران هم از این دایره بیرون نخواهد ماند.»
فرزانه داوودی، معلم در معارف هرات: «ایران به دلیل حضور امریکا در افغانستان تلاش دارد تا به هر گونه که می‌شود امریکا را در داخل افغانستان ضربه بزند. زیرا ایران حالا دشمن قدیمی خود را در کنار مرزهای خود می‌بیند. به همین خاطر با ارسال اسلحه و مهمات می‌خواهد نیرو‌های ناتو را در اینجا ضربه بزند. دولت افغانستان باید از تمام قدرت خود برای جلوگیری از ارسال اسلحه و هرگونه کمک دیگر ایران به طالبان جلوگیری کند اگرنه وضعیت کشور ما آن‌چنانی که بحرانی است، بحرانی‌تر خواهد ماند.»
تخار:
اسحاق فرجاد، آگاه امور سیاسی: «اگر رویکرد ایران را در خصوص اتخاذ سیاست‌هایی نسبت به دولت افغانستان در نظر بگیریم، ما به یک جهت از سیاست‌گذاری‌ها دست پیدا می‌کنیم: موضوع این است که ایرانی‌ها حضور نیروهای خارجی در افغانستان را در مجموع، خصوصا بعد از روی کار آمدن احمدی‌نژاد کاملا نامشروع می‌دانند و این حضور را حضور اشغال‌گرانه. بنا به این بحث اگر توجه شود مشخصا دست پیدا می‌کنیم به این که ایرانی‌ها نسبت به افغانستان چگونه نگاه می‌کنند. این نگاه تفسیر شود به این که دولت موجود ایران از نیروهای مخالف مسلح دولت افغانستان به عنوان یک دارایی استراتژیک برای ضربت وارد کردن به حضور نیروهای خارجی مخصوصا امریکایی‌ها و موتلفین‌اش که برای اهداف ضد تروریستی به افغانستان آمده‌اند، به گفته‌ی خود‌شان استفاده خواهند کرد. بحث دارایی‌های استراتژیک ایالات متحده امریکا و دارای‌های استراتژیک ایران در افغانستان مخالفان مسلح دولت به چند بعد بوده می‌تواند. بعد اول این است که ایرانی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که حضور مستقیم‌شان در افغانستان موجب تضعیف نیروهای امریکا خواهد شد. بنا از همین حضوری که نیروهای مسلح مخالف دولت افغانستان در جاهای مختلف به شکل پراگنده به گونه‌ی چریکی دارند، کمال استفاده را می‌کند. به دلیل این که دولت ایران ایالات متحده امریکا را دشمن آشتی‌ناپذیر خود می‌داند.»
احمد منصور منور، دانشجوی دانشگاه تخار: «همان گونه که دیده می‌شود در طی ده‌های اخیر کشور‌های همسایه به نحوی در قضایا و مسایل افغانستان دخیل بوده‌اند که این دخالت‌ها چه پنهان و چه آشکار به نفع افغانستان نبوده است. هر کس در پی منافع خودش تلاش کرده است. ایران به دلیل این که با امریکا هیچ‌گاه روابط خوبی نداشته است و به عنوان دشمن آشکار از او یاد می‌کند، می‌خواهد با کمک به مخالفان مسلح دولت به نحوی با آن مبارزه کند که این عمل از یک طرف اوضاع را متشنج می‌سازد و از طرف دیگر به نیروهای دهشت‌افگن قوت می‌بخشد تا امنیت افغانستان را بیشتر از این متشنج و مختل سازند. ما ایران و پاکستان را در بسیاری موارد برای ناامنی و نابسامانی در قبال افغانستان مقصر می‌دانیم.»
غزنی:
نازیه، معلم در یکی از لیسه‌های غزنی: «این‌که سلاح‌های ایرانی از مخالفین دولت افغانستان کشف می‌شود، کاری تازه نیست. همسایه‌های ما در زمان جنگ علیه شوری سابق در امور داخلی افغانستان دخالت داشتند، هنوز هم این دخالت‌ها ادامه دارد. یکی از این همسایه‌ها کشور ایران است که در زمان جهاد علیه شوروی سابق و جنگ‌های تنظیمی با ساختن حزب و حمایت کردن از احزاب خاص در امور کشور ما دخالت می‌کردند. اسلحه و مهمات به گروه‌های جهادی افغانستان می‌دادند، حالا هم این دخالت ایران ادامه دارد. یقینا این همسایه‌ها منافع‌شان را در تشنج و ناامنی افغانستان می‌دانند.» 
احمد سیر، شهروند غزنی: «تا زمانی که منافع یک کشور مطرح نباشد، کسی برای کسی کمک نمی‌کند. حالا اگر سلاح‌های ایرانی از مخالفین کشور ما کشف و ضبط می‌شود، می‌توان به حساب این گذاشت که کشور ایران با امریکا درگیر جنگ‌های سرد است. ایران نمی‌خواهد که امریکا در افغانستان مسلط باشد چون از تسلط امریکا در افغانستان منافع ایران در افغانستان با خطر مواجه خواهد شد. روی این مساله ممکن است ایران به مخالفین دولت افغانستان اسلحه بدهد تا نیروهای امریکایی  در داخل افغانستان با مخالفین سرگرم جنگ باشند.»
محمد انور، باشنده شهر غزنی: «به نظر من این که می‌گویند اسلحه‌های ایرانی از مخالفین دولت درخاک افغانستان به دست آمده است، هنوز به طور قطع ثابت نشده است. همسایه‌های افغانستان کلا در امور داخلی افغانستان دخالت دارند، ایران هم همسایه مستثنی نیست. ممکن است پشت پرده برای منافع کشورشان کارهایی انجام دهند، اما این که معلوم‌دار بیاید به مخالفین دولت کمک نماید، زیاد قابل قبول نیست. چون ایران می‌داند که با این کار مورد تحریم و تهدیدات جامعه جهانی قرار می‌گیرد.»
بلخ:
ریکا آریا، دانش آموز در ولایت بلخ: «به نظر من کشور ایران تنها منفعت خود را در ناآرامی افغانستان می‌داند. از این که دشمنان او در افغانستان است، می‌خواهد آنان را به چالش بکشد و در مسایل داخلی سرگرم نگهدارد تا باشد برنامه شوم را که بالای کشور ایران دارد، عملی نکند. از سوی دیگر به نظرم کشور ایران، اگر افغانستان آرام باشد به زودی رشد نخواهد نمود. مواد مورد ضرورت خود را که فعل از کشور ایران وارد می‌کند دیگر در داخل کشور خود ما تولید می‌شود و نیاز به وارد کردن آن نمی‌باشد. بنا ایران نمی‌تواند بهترین مشتری مواد تجارتی خویش را از دست بدهد. از این‌رو همیشه در صدد آن است که چگونه این کشور را به چالش بکشد و این  کار را گاهی از طریق دیپلوماسی و گاهی هم از طریق کمک به دشمنان وطن انجام می‌دهد.»
بصیر، دانشجو در دانشگاه بلخ: «دیگ که بی‌سرپوش بود، هر رهگذر در آن خاک می‌پاشد. فعلا کشور ما مانند یک دیگ بدون سرپوش است، هیچ کسی به این وطن دل نمی‌سوزاند.
هر همسایه کشور ما هرچه که خواست انجام داد ولی یک روز از سوی یکی از مسوولین بلندپایه دولتی حمایت نگردید که همسایه‌های ما هم می‌دانستند که در این کشور قانون است و در قانون‌شان به آنها منحیث یک انسان حق داده شده. امروز در هرگوشه دنیا بروی به مردم افغانستان برابر یک سر سوزن هم ارزش قایل نیستند به خاطری که ما همیشه ازسوی خود ما توهین شدیم. به طور مثال اگر افغانستان به یکی از دشمنان ایران کمک نماید، به همه معلوم است که چه خواهد شد ولی چرا کسی از ایران نمی‌پرسد  که چرا این کار را انجام می‌دهد؟»
بامیان:
اکبر، معلم در بامیان: «همیشه همسایه‌های افغانستان، به خصوص ایران و پاکستان در امور داخلی کشور ما مداخله کرده و می‌کنند. این مداخلات به ضرر افغانستان تمام شده است. کشف سلاح‌های ایران از افغانستان بیانگر این است که گویا ایران نمی‌خواهد افغانستان آرام باشد. سلاح‌هایی که به صورت غیرقانونی وارد افغانستان می‌شود و به دسترس مخالفین دولت افغانستان قرار می‌گیرد، بیانگر تشویق جنگ و ویرانی در افغانستان است.»
خلیل کوهی، استاد در دانشگاه بامیان: «به نظر من این سلاح‌ها توسط مخالفین دولت ایران خریداری می‌شود و به دسترس مخالفین دولت افغانستان قرار داده می‌شود. طوری وانمود می‌شود که گویا ایران نمی‌خواهد که افغانستان آرام باشد. در حالی که چندین بار سلاح‌های ساخت کشورهای دیگر به دسترس مخالفین دولت افغانستان قرار گرفته است ولی هیچ کس صدای خود را نکشید.»
محمد موسی، شهروند بامیان: «به نظر من کشورهای همسایه به خصوص ایران نمی‌خواهند که در افغانستان یک صلح دایمی حکمفرما شود. این کشورها اگر به افغانستان کمک می‌کنند چرا سلاح‌های‌شان را از راه قانونی به افغانستان نمی‌فرستند؟ این کشورها به صورت غیرقانونی در سرنوشت افغانستان مداخله می‌کنند و این موضوع بیانگر این است که ایران می‌خواهد ناآرامی در افغانستان ادامه پیدا کند.»

ننگرهار:
اتل سمون: «ستاسې ددې پوښتنې په ځواب کې باید زه ووایم  چې افغانستان اوس په  داسې یو حالت کې موقعیت لری چې هیڅ چا ورته ګلونه راونه لیږل هیڅ چا ورته د بېارغونې لپاره زړه رانږدې نه کړ چې دلته ددې وطن د ښېرازۍ او  سوکالۍ لپاره مونږ سره خواخوږی وښایی خو مطعاسفانا که پاکستان دى او که ایران دى چې زمونږ دوه اسلامی او د مذهب او عقیدی په بنیاد او ګاونډیان دی خو له بده مرغه چې د افغانستان د ورانۍ سبب او د افغانستان د بربادۍ سبب همدا دواړه ملکونه شوی دی هر څوک دلته خپل پلویان روزی هر څوک دلته مونم  باندې یرغلونه کوی څوک راته سیاسی خلک په خپلو شبکو کې روزی څوک مو په فرهنګ باندې یرغل کوی خصوصاً ایران او ددې تر څنګ مونږ ته هغه خلک روزی چې په ملک کې ناامنی پیدا کوی پدې وروستۍ کې دا ګونګوسه پیدا شوې ده چې د ایران نه یوه اندازه وسلې رازی او دلته په افغانستان کې د دولت مخالفینو ته ورکول کیږی او هغه د نظام پر ضد جنګیږی دا که  چېرته د ایران د حکومت په خوښه دا کار کیږی نو دا یو څرګند تیرى دى چې زمونږ په مقابل کې  کیږی  او که نه وی ایران په  خپلو  سرخداتو کې فوځونه لری که په پټه دا کار کیږی ولې د ایران خکومت ددې مخنیوى نه کوی او همدارنګه زه د خپلو سرخدی قواوو نه هم دا نیوکه کوم چې هغى ددې چارې مخنیوى نه کوی دوى باید ددې مخ و نیسی ځکه ددې په سرحد کې افغانی قواوې هم پرتې دی او ایرانی قواوې هم پرتې دی او که دا سلسه همداسې جریان لری دا به دا معنا ولری چې ایران زمونږ په چارو کې پخوا یې چې فرهنګی یرغلونه کول نو اوس به د وسلوال یرغل لپاره لاره هوارۍ .»
بختیار خټک: «زما له نظره له هغه مهاله چې په افغانستان کې میشت نړیوال ځواکونه ددې هیواد په ځینو سیمو کې دګاونډی هیواد ایران له لورې دجوړو شویو وسلو دموندلو خبره کوی دا تر ډیره تبلیغاتی بڼه لری او غواړی چې له دې لارې پر یاد شوی هیواد فشار وارد کړی که په ظشتیا دا ډول وسلې موندل کیږی دا باید څرګنده شی چې داوسلې او مهمات پر کومه لار او دچا په ملاتړ دې هیواد ته راوړل کیږی ،همدارنګه ولې په ملګرو ملتونو کې دایران پرخلاف غږ نه پورته کیږی او ددې وسلو او مهماتو بیلګې ولې نړیوالو ته نه ښودل کیږی.»