نشریه امریکایی «فارن پالیسی» در گزارشی تحلیلی نگاشته است که طالبان از میلیون‌ها دالر کمک نقدی که به‌صورت هفته‌وار به افغانستان ارسال می‌شود، سوءاستفاده می‌کنند. این رسانه به نقل از منابعش نگاشته است که مقدار زیادی از کمک‌های بشردوستانه اصلاً به دسترس نیازمندان نمی‌رسد. بربنیاد این گزارش، مقدار نامشخصی از پول‌های کمکی به افغانستان توسط طالبان دزدیده می‌شود و برای اهداف خصوصی رهبران ارشد این گروه به مصرف می‌رسد. شماری از شهروندان، سیاسیون و ناظران اقتصادی نیز به این باورند که کمک‌های بشردوستانه به افغانستان از سوی طالبان حیف‌ومیل می‌شود. آنان خواستار حساب‌دهی طالبان به شهروندان و نظارت جدی کشورها و نهادهای کمک‌کننده از مصرف این پول‌اند؛ خواستی که طالبان هیچ‌‌گاهی در قبال آن پاسخگو نبوده‌اند.
نصیراحمد، یکی از باشنده‌گان ولایت کاپیسا، در صحبت با روزنامه 8صبح می‌گوید: «در این شکی وجود ندارد که پول‌های کمکی از سوی طالبان حیف‌ومیل می‌شود. در یک‌ونیم سال گذشته میلیون‌ها دالر به افغانستان کمک شده. اگر این پول‌ها حیف‌ومیل نمی‌شد، باز به این حد فقر گسترش پیدا نمیکرد. طالبان بیایند حساب بدهند که این پول‌ها کجا است و در کجا به مصرف می‌رسد.»
نصیراحمد می‌افزاید که با وصف سرازیر شدن میلیون‌ها دالر پول نقد به افغانستان، دامنه فقر و گرسنه‌گی گسترش یافته و این کمک‌ها تاثیری بر وضعیت زنده‌گی عادی شهروندان بر‌جا نگذاشته است. به گفته او، طالبان بیشتر کمک‌ها را به جنگ‌جویان و یا افراد وابسته به خود توزیع می‌کنند.
شماری از چهره‌های سیاسی نیز خواستار حساب‌دهی طالبان به مردم و حساب‌گیری سازمان ملل متحد و کشورهای کمک‌کننده از طالبان‌اند. عبداللطیف پدرام، رهبر حزب گنکره ملی افغانستان و عضو پیشین مجلس نماینده‌گان، در صحبت با روزنامه 8صبح می‌گوید: «افغانستان به‌طور کلی تحت نیروی طالبان است. هر جایی که کمک صورت بگیرد، این‌ها اعمال فشار و اعمال نفوذ می‌کنند. در عین حال کمک‌ها باید به مردم برسد. مردم گرسنه و فقیرند و نباید این کمک‌ها قطع شود.»
آقای پدرام برای جلوگیری از حیف‌ومیل این کمک‌ها پیشنهاد می‌دهد: «سازمان ملل از طریق نهادهای مدنی و تشکیل گروه‌های ویژه مشاورتی شورا‌‌های مردمی که حداقل نظارت بکنند، باید کمک‌ها را رسانده و کنترل کند و حساب پس بگیرد. در هر جایی که کمک صورت می‌گیرد، باید از طریق رسانه‌ها ثبت شود و در عین حال، طالبان باید گزارش بدهند که در کجا و چه کمک‌هایی سازمان ملل انجام داده است.»
این در حالی است که نشریه «فارن پالیسی» روز جمعه، ۹ جدی، گزارش داده که هر هفته ده‌ها میلیون دالر توسط امریکا و سازمان ملل متحد برای توزیع در سراسر افغانستان به کابل منتقل می‌شود، اما بسیاری از این پول‌ها اصلاً به دست نیازمندان نمی‌رسد. منابع به فارن پالیسی گفته‌اند که مقدار نامشخصی از پول‌های کمکی به افغانستان توسط طالبان دزدیده می‌شود. طبق این گزارش کمک‌ها از اهداف اصلی خود منحرف می‌شود و در مسیر اهداف خصوصی رهبران ارشد طالبان به مصرف می‌رسد.
یک افسر سابق اطلاعاتی و نظامی افغانستان که به شرط فاش نشدن نامش با این رسانه امریکایی صحبت کرده، گفته است که غذا و پول نقد توسط برخی از فرماندهان محلی طالبان به خانواده‌ها و حامیان این گروه توزیع می‌شود. او و یک منبع خیریه دیگر در افغانستان توضیح داده‌اند که در مناطق دیگری طالبان فهرست‌های توزیع کمک‌های بشردوستانه را کنترل می‌کنند.
این افسر پیشین افغان به فارن پالیسی گفته است: «طالبان در حال مشاهده و مدیریت پول هستند و تصمیم می‌گیرند که به کجا به چه مردمی و در کدام بخشی از کشور برود. مردم چاره‌ای ندارند. [طالبان] به‌ویژه در محیط‌های هزاره‌نشین و تاجیک‌نشین در ولایات غور و بادغیس و سایر مناطق دورافتاده هیچ حمایتی ندارند.»
منابع دیگری در بخش‌های امنیتی و نهادهای خیریه به این رسانه گفته‌اند که طالبان برای کسر ارز دالر از سیستم غیررسمی انتقال پول (حواله) استفاده می‌کنند. فارن پالیسی نوشته است که محموله‌های پول نقد در بانک مرکزی که تحت کنترل طالبان است و بانک خصوصی بین‌المللی افغانستان (AIB) که در آن آژانس‌های سازمان ملل حساب دارند، سپرده می‌شود، اما هیچ پاسخگویی برای این‌که این پول‌ها در نهایت به کجا می‌رود، وجود ندارد.
این رسانه افزوده است که ایالات متحده امریکا و سازمان ملل متحد در حالی که طالبان را به دلیل «وحشی‌گری» آنان نسبت به زنان و سایر گروه‌ها محکوم می‌کنند، میلیاردها دالر برای جلوگیری از گرسنه‌گی جمعی نیز فراهم کرده‌اند.
از سوی دیگر، ایالات متحده امریکا و سازمان ملل متحد از ماه‌ها پیش، هفته‌وار ده‌ها میلیون دالر به‌گونه نقد به کابل ارسال می‌کنند. بربنیاد گزارش‌ها، ابتدا مقدار این کمک‌ها هفته‌ای ۳۲ میلیون دالر امرکایی بود، اما بعدها افزایش یافت و در برخی از موارد هر هفته بین ۴۰ تا ۸۰ میلیون دالر به‌گونه نقد به کابل فرستاده می‌شود.
پیشتر ایالات متحده امریکا گفته بود که ارسال بیش از یک میلیارد دالر کمک بشردوستانه در یک سال گذشته به افغانستان، برای حمایت از مردم این کشور و رفع مشکلات مالی سازمان‌های بین‌المللی، به‌خصوص سازمان ملل متحد، صورت گرفته است. اما، نشریه فارن پالیسی به نقل از منابعی گزارش داده است که بسیاری از پول‌های کمک‌های بشردوستانه، هرگز به دست کسانی که به آن نیاز دارند، نمی‌رسد.
کمک‌های نقدی و غیرنقدی به منظور حفظ اقتصاد پولی افغانستان و جلوگیری از گرسنه‌گی به این کشور صورت می‌گیرد؛ اما بیشتر شهروندان از دریافت این کمک‌ها شکایت دارند. شیرین‌آغا، یکی از شهروندان بی‌بضاعت کشور است. او با هشت فرزند قد‌و‌نیم‌قدش در گوشه‌ای از شهر کابل در یکی از خانه‌های بدون دَر و دیوار زنده‌گی می‌کند. این مرد حدود ۴۵ سال سن دارد و یکی از کارگران مارکیت ترکاری است. او می‌گوید که در ۱۵ ماه گذشته تنها یک بوجی آرد و یک بوتل روغن مایع کمک دریافت کرده است.
شیرین‌آغا در صحبت با روزنامه 8صبح، توضیح می‌دهد: «چند بار سروی شدیم، اما یک بار آن‌هم چند ماه پیش برایم یک بوجی آرد با یک بوتل روغن کمک کردند و بس. تا امروز دیگر هیچ کمکی دریافت نکردیم و فعلاً هم چوب سوخت نداریم و در هوای سرد زنده‌گی می‌کنیم. من یک کراچی دستی دارم و در مارکیت کار می‌کنم و روزانه ۲۰ تا ۱۰۰ افغانی کار می‌کنم.»
شماری دیگر از شهروندان کشور که تاکنون از هیچ‌گونه کمکی مستفید نشده‌اند، می‌گویند که بسته‌های کمکی را تنها از طریق رسانه‌ها تماشا می‌کنند. هارون، باشنده کابل، می‌گوید: «کمک‌های میلیون دالری را به نام افغانستان و نیازمندان فقط از طریق رسانه‌ها تماشا می‌کنیم، اما هیچ وقت مستفید نشده‌ایم. بیشتر این پول‌ها از سوی طالبان حیف‌ومیل می‌شود و جوابگو هم نیستند که در کجا به مصرف می‌رسد. سازمان ملل هم در این پیوند نه برای مردم حساب و خبر می‌دهد و نه هم برای جهان.» این باشنده کابل از طالبان می‌خواهد که برای شهروندان جزییات ارایه کنند که میلیون‌های دالر کمک نقدی و هزاران تن مواد غذایی که به‌عنوان کمک به افغانستان فرستاده شده، در کجا به مصرف رسیده است.
با این حال، شماری از آگاهان امور اقتصادی از اهمیت کمک‌های نقدی به افغانستان خبر می‌دهند و می‌گویند که قطع این کمک‌ها می‌تواند بحران اقتصادی «بزرگی» را در این کشور به بار بیاورد. مجیب‌الرحمان عثمانی، یکی از آگاهان مسایل اقتصادی، در صحبت با روزنامه 8صبح می‌گوید: «به هر نحوه اگر این کمک‌ها به دست مردم برسد یا نرسد، به افغانستان مزایای خوبی دارد؛ چون بازارهای ارز و نرخ اجناس را تا حدی کنترل کرده است. اما اگر قطع گردد، سبب توقف فعالیت بیشتر موسساتی می‌شود که در بخش‌های آموزش، سوء‌تغذیه، شفاخانه‌ها و رسیده‌گی به حوادث طبیعی در حال حاضر کار می‌کنند. همچنان سبب بحران اقتصادی دراز‌مدت می‌شود.»
این آگاه مسایل اقتصادی تأکید می‌کند: «نبود شفافیت در روند کمک‌ها که چگونه‌گی مصرف آن معلوم نیست، عدم پاسخگویی سازمان‌های بین‌المللی که خودشان در افغانستان من‌حیث نظاره‌گر کار می‌کنند و تغییر نکردن وضعیت زنده‌گی مردم با وصف کمک‌های میلیون دالری هفته‌وار، ثابت می‌سازد که این کمک‌ها حیف‌ومیل می‌شود.»
پیش از این اداره بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) نیز از چگونه‌گی مصرف و منبع پول‌های کمکی به افغانستان سخن گفته بود. براساس گزارش بازرس ویژه، دولت امریکا بر سر راه تحقیقات این نهاد درباره ۱.۱ میلیارد دالر کمک‌های نقدی که پس از تسلط طالبان به افغانستان ارسال شده است، سنگ‌اندازی می‌کند.
جان ساپکو، بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان، گفته است که دفتر او برای اولین بار در تاریخ خود قادر نشده به دلیل عدم همکاری چندین نهاد دولتی، گزارشی از هزینه‌های دولت امریکا در افغانستان ارایه کند. ساپکو افزوده است که آژانس توسعه بین‌الملل امریکا و وزارت خزانه‌داری این کشور از ارایه اطلاعات در مورد ۱.۱ میلیارد دالر پول نقدی که به افغانستان زیر کنترل طالبان فرستاده شده، خودداری کرده و وزارت خارجه امریکا نیز اطلاعات مورد نظر را به آنان نداده است.
گفتنی است که سازمان ملل متحد نیز تاکنون منبع این بودجه را به‌گونه شفاف گزارش نداده و در این مورد نگرانی‌هایی وجود دارد که این پول‌های نقد در اختیار طالبان قرار گرفته باشد.
این کمک‌های میلیون دالری در حالی به افغانستان سرازیر می‌شود که در تازه‌ترین گزارش شاخص جهانی گرسنه‌گی، افغانستان نسبت به سال گذشته از لحاظ دسترسی به غذا شش پله سقوط کرده است. بربنیاد گزارش این نهاد، افغانستان امسال از میان ۱۲۱ کشور جهان، در رده ۱۰۹ قرار گرفته است، در حالی که سال گذشته این کشور در رده ۱۰۳ قرار داشت.
