پاکستان بیلن سودا یۉللرینینگ یاپیلیشی؛ هلمندده پخته نرخی ۶۰ فایزگه پسهیدی
۸صبح، هلمند
هلمند ولایتی دهقانلرینینگ اَیتیشیچه، افغانستاننینگ پاکستان بیلن سودا یۉللری یاپیلیشی آرتیدن اولرنینگ اېکینچیلیک محصولاتلری، جملهدن، اوّل یخشی بازاری بۉلگن پخته نرخی کېسکین پسهیگن. نتیجهده دهقانلر محصولات یېتیشتیریش و حاصلنی ییغیب آلیش اوچون صرفلهگن خرجتلرینی قاپلهی آلمهیپتی.
دهقانلردن بیری گل محمد کیمیاوی اۉغیتلر، اېکینچیلیک دارولری و باشقه ضرور واسطهلر نرخینینگ آشیشی همده اولرنینگ صفتی پستلیگی دهقانچیلیک خرجتلرینی کۉپهیتیرهیاتگن معمالردن اېکنینی اَیتهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، اۉتگن ییللرده افغانستاننینگ پاکستان بیلن سودا یۉللری آچیق بۉلگن پیتده پخته ساتیشدن معلوم درجهده فایده آلیشگن. بیراق بو ییل سودا یۉللری یاپیلگنی سببلی ییغیب آلینگن برچه پخته اویلریده قالیب کېتگن و اونی ساتیب آلهدیگن خریدار تاپیلمهیپتی.
اوشبو دهقان شوندهی دېیدی: «بو ییل پخته بازاری جوده یامانلشدی. ایلگری پاکستان بیلن سودا یۉللری آچیق بۉلگنیده، پخته ساتیشدن آزمی-کۉپمی فایده آلهردیک. اما حاضر یۉللر یاپیلگن، محصولاتلریمیز اویلریمیزده قالیب کېتدی و خریدار تاپیلمهیپتی. کیمیاوی اۉغیتلر، اېکینچیلیک دارولری و باشقه ضرور واسطهلر نرخی هم آشدی. شو سببلی خرجتلریمیزنی قاپلهی آلمهیهپمیز».
ینه بیر دهقان جان آغانینگ اَیتیشیچه، حاضرگی وضعیت اولر اوچون جوده قیینلشگن و یېرلریدن آلگن حاصلینی قندهی قیلیب مناسب نرخده ساتیشنی بیلمهیپتی. او قۉشیمچه قیلهدی: «حاضرگی وضعیت بیز دهقانلر اوچون جوده آغیر. یېر تیّارلش، اۉغیت، دارولر و باشقه اېکینچیلیک واسطهلرینی ساتیب آلیش اوچون کتّه مبلغ صرفلهیمیز. اما حاصلیمیزنی ییغیب آلگنیمیزدن کېین بازارده اونگه مناسب نرخ تاپیلمهیدی. محصولاتلریمیزنی قندهی ساتیشنی و بیر ییللیک خرجتلریمیزنی قندهی قاپلشنی بیلمهیهپمیز».
هلمند سودا بازاریدهگی پخته سوداگرلریدن بیری حاجی احمدشاهنینگ اَیتیشیچه، پخته حاصلینی ییغیب آلیش موسمی بیلن بیر وقتده بازارده اوشبو محصولات نرخی کېسکین پسهیگن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، بو ییلگی حاصلدن تشقری، اۉتگن ییلگی پختهنینگ بیر قِسمی همان هلمند ولایتی انبارلریده سقلنماقده و اولر اوشبو محصولاتلرنی ساتیش اوچون قَیسی بازارگه آلیب باریشنی بیلمهیپتی.
اوشبو سوداگر شوندهی دېیدی: «پخته ییغیم-تېریمی موسمیده بازاردهگی نرخلر مثلی کۉریلمهگن درجهده پسهیدی. ایلگری بیر من پختهنینگ نرخی ۲۵۰ دن ۳۵۰ افغانیگچه یېتردی. اما حاضر خریدارلر کمهیگنی و سودا یۉللری یاپیلگنی سببلی نرخلر کېسکین توشیب کېتدی. اۉتگن ییلگی پختهنینگ بیر قِسمی همان انبارلریمیزده قالماقده و اونی قَیسی بازارده ساتیشنی بیلمهیهپمیز».
هلمند ولایتی سودا-صناعت اتاقی مسؤوللرینینگ اَیتیشیچه، پاکستان بیلن سودا و ترانزیت یۉللرینینگ یاپیلیشی اوشبو ولایت اېکینچیلیک محصولاتلری نرخینینگ پسهییشیگه سبب بۉلگن.
هلمند سودا-صناعت اتاقنینگ اۉرینباسری عطا محمد اخلاقی یاقیلغی نرخینینگ آشیشی هم هلمند پختهسی نرخیگه سلبی تأثیر کۉرسهتگن عامللردن بیری اېکنینی اَیتهدی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، اولر چین، ایران، تورکیه، اۉزبېکستان و باشقه بیر قطار مملکتلرگه مقابل اېکسپورت یۉللرینی تاپیش آرقهلی هلمند پختهسینی اوشبو بازارلرگه یېتکزیش امکانیتلرینی یرهتیشگه حرکت قیلماقده.
اخلاقی شوندهی دېیدی: قتناو یۉللرینینگ یاپیلیشی و خارجی دولتلر بیلن سودا علاقهلریدهگی چېکلاولر هلمند اېکینچیلیک محصولاتلریگه سلبی تأثیر کۉرسهتدی. یاقیلغی نرخینینگ آشیشی ترانسپورت خرجتلرینی هم کۉپهیتیردی و نتیجهده پخته بازاریدهگی باسیم ینهده کوچهیدی. بیز چین، ایران، تورکیه، اۉزبېکستان و باشقه بیر قطار مملکتلر آرقهلی هلمند پختهسی اوچون مقابل اېکسپورت بازارلرینی تاپیشگه حرکت قیلماقدهمیز. بو آرقهلی سوداگرلر اۉز محصولاتلرینی خارجی بازارلرگه یېتکزیش امکانیگه اېگه بۉلیشهدی».




