مخدره مادّهلرنی آسان آلیش امکانیتی؛ اۉسمیرلر قندهی قیلیب معتادلیک توزاغیگه توشیب قالماقده؟
آدرینا بهزاد
اوشبو حساباتده مخدره مادّهلرگه معتاد بۉلیب قالگن بیر قطار اۉسمیرلر بیلن صحبتلشیلگن. اولرنینگ اکثریتی دستلب دۉستلری یاکه یقین کیشیلرینینگ رغبتلنتیریشی بیلن مخدره مادّهلرنی استعمال قیله باشلهگنینی و بیر مونچه وقت اۉتگچ، اونگه معتاد بۉلیب قالگنینی اَیتهدی. اولرنینگ سۉزلریگه کۉره، اقتصادی معمالر، ایشسیزلیک و آغیر حیات شرایطی هم اولرنینگ مخدره مادّهلرگه یوز توتیشیگه سبب بۉلگن. اوشبو اۉسمیرلرنینگ اَیریملری کۉپراق ایشلش و چرچاقنی کمهیتیریش اوچون «تابلیت کا»دن فایدهلنگنینی، بیراق قیسقه وقتدن سۉنگ اوندن فایدهلنیشگه عادتلنیب، آخر-عاقبت قرهم بۉلیب قالگنینی اَیتهدی.
اوشبو اۉسمیرلرنینگ اَیریملری دستلب بو مادّهلرنی استعمال قیلیش اولرگه ایشلش اوچون کۉپراق انرژی بېریب، چرچاقلرینی کمهیتیرهدی، دېب اۉیلهگنینی، بیراق وقت اۉتیشی بیلن استعمال مقداری آشیب، اوندن واز کېچیش اولر اوچون قیینلشگنینی اَیتهدی.
نوید (مستعار)، ۱۷ یاشده، دۉستلریدن بیرینینگ «تابلیت کا»نی استعمال قیلیشگه اوندهشی عاقبتیده معتادلیککه بېریلیب قالگنینی اَیتهدی. او موتر هیداوچیسی بیلن کلینېر صفتیده ایشلهگنینی و دۉستی اونگه اوشبو تابلیتنی استعمال قیلسه، چرچاغی یۉقالیشینی اَیتگنینی بیلدیرهدی.
نوید شوندهی دېیدی: «مېن کلینر بۉلیب ایشلهیمن. سکّیزینچی صنفده اۉقییاتگنیمده مکتبنی تشلهگنمن. دۉستیم مېنگه سېنی خورسند قیلهدیگن، چرچاغینگنی یۉقاتهدیگن و درسنی تېزراق اۉرگنیشینگگه یاردم بېرهدیگن بیر تابلیت بېرهمن، دېدی. اونی ایچگنیمده، باشقه چرچاقنی حس قیلمهدیم. اوندن اوچ کون فایدهلندیم و کېین اونگه اۉرگنیب قالدیم. حاضر اوچ ییلدن بېری پودر و شیشه ایشلهتهمن. گرچه مخدره مادّهلرنی تشلهماقچی بۉلسم-ده، دوالش مرکزلری حقیده جوده یامان گپلرنی اَیتیشهدی و قۉرقهمن.»
او قۉشیمچه قیلهدی: «بیز مخدره مادّهلر و تابلیت کانی کۉچه-کۉیده ساتهدیگن بالهلر همده پایافزار بۉیاوچیلردن ساتیب آلهمیز.»
منیر (مستعار)، ۱۶ یاشده، ایلک بار دۉستلریدن بیرینینگ رغبتلنتیریشی بیلن مخدره مادّهلرنی استعمال قیلگنینی و شوندن سۉنگ اۉزیگه تېنگداش بیر گروه دۉستلری بیلن بیرگه مخدره مادّهلرنی استعمال قیله باشلهگنینی اَیتهدی. او شوندهی دېیدی: «مخدره مادّهلر خرجتلرینی تأمینلش اوچون نرکوتیک مادّهلرنی ساتیشگه کیریشدیم. تۉرت ییلدن بېری هم مادّهلرنی استعمال قیلهمن، هم ساتهمن. بیرینچی مرته مادّهنی دۉستیمدن آلگنمن و اونینگ پولینی تۉلهش اوچون اۉغریلیک قیلردیم.»
جاوید (مستعار)، ۱۵ یاشده، هم ایلک بار دۉستلرینینگ مخدره مادّهلرنی استعمال قیلیشگه اوندهشی آرتیدن معتادلیککه بېریلیب قالگنینی و حاضر اوشبو مادّهلرنی ساتیش آرقهلی عایلهسی خرجتلرینینگ بیر قِسمینی تأمینلهیاتگنینی اَیتهدی.
اوشبو اۉسمیر شوندهی دېیدی: «ایکّی ییل آلدین بیر کېچه دۉستلریمدن بیرینینگ اوییده ینه بېش دۉستیم بیلن مهمان بۉلگن اېدیک. اۉشه کېچهده ایلک بار مخدره مادّه استعمال قیلدیم و اونگه اۉرگنیب قالدیم. ایکّی ییلدن بېری مخدره مادّهلرنی ساتیش آرقهلی اوی خرجتلرینی تأمینلهیمن. مادّهلرنی بیر کمپنیدن آلهمن، تیّارلهیمن و ساتهمن.»
او قۉشیمچه قیلهدی: «اۉقیشنی ایستردیم، اما بیر کېچهلیک مهماندارچیلیک حیات یۉلیمنی اۉزگرتیریب یوباریشی ممکنلیگینی بیلمسدیم.»
عبدالله (مستعار)، ۱۵ یاشده، عایلهسی اقتصادی معمالرگه دوچ کېلهیاتگنینی و مخدره مادّهلر خرجتلرینی تأمینلش اوچون بیر نېچه بار اۉغریلیک قیلگنینی اَیتهدی. او معتادلیک و اوندن کېلیب چیققن خطی-حرکتلر عاقبتیده عایله اعضالری بیلن بیر نېچه بار جنجللشگنینی و آخر-عاقبت آتهسی اونی اویدن هَیدهب یوبارگنینی بیلدیرهدی.
عبدالله شوندهی دېیدی: «اویده جنجل و تارتیشوولر چیقرردیم، عایلهم مېندن چرچهگن اېدی. اقتصادی احوالیمیز یخشی اېمس. مخدره مادّهلرنی تأمینلش اوچون اۉغریلیک قیلردیم. آتهم مېنی اویدن هَیدهب یوباردی. جوده پُشیمانمن و مخدره مادّهلرنی تشلهماقچیمن.»
ابراهیم (مستعار) ایش جایینینگ اېگهسی اونی و ینه بیر نېچه ایشچینی مخدره مادّهلرنی استعمال قیلیشگه اوندهگنی و بو اونینگ معتادلیککه بېریلیشینینگ باشلنیشیگه سبب بۉلگنینی اَیتهدی. او شوندهی دېیدی: «مېن بیر فابریکهده ایشلهیمن. او یېرده ینه بیر نېچه باله ایشلهیدی. ایش بېرووچیمیز نشه استعمال قیلهدی و بیز چرچاقنی حس قیلمسدن کۉپراق ایشلشیمیز اوچون بیزنی مخدره مادّهلرنی استعمال قیلیشگه اوندهدی. اوّل سگرتدن باشلهدیک، کېین نشه، سۉنگ شیشه و تابلت کا.»
بو حالتده، بیر نېچه کون اوّل ساغهیگن معتادلر و اولرنینگ عایلهلری قندهاردهگی اَیریم معتادلرنی دوالش مرکزلریده مخدره مادّهلرنی استعمال قیلیشنینگ آلدینی آلیش اۉرنیگه، بېمارلرنینگ اوشبو مادّهلرگه کیریشی و اولرنی ساتیب آلیشیگه شرایط یرهتیلهیاتگنینی دعوا قیلگن اېدی. اولرنینگ اَیتیشیچه، اَیریم حاللرده دوالش مرکزلری خادملری بېمارلرگه مخدره مادّهلرنی یېتکزیب بېریشگن یاکه مرکزلرنینگ ایچیده اوشبو مادّهلرنی ساتیب آلیش و ساتیش اوچون شرایط یرهتیشگن.
