احمدی مارکیتی‌نینگ قَیته قوریلیشی؛ کابل دوکاندارلری سرقفلی حقوقلرینی یۉقاتیشدن خواطرده
ایلیا
کابلده‌گی احمدی مارکیتی دوکاندارلری‌نینگ بیر قِسمی مارکیت اېگه‌سی اولر‌نینگ سرقفلی حقوقلرینی اعتبارسیز قالدیره‌یاتگنیدن شکایت قیلماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، بازار اېگه‌سی بنانی قَیته قوریش اوچون بیر کمپنیگه تاپشیرگن و ترمیملش ایشلری توگه‌گچ، سرقفلی حقوقلری اېندی عمل قیلمسلیگینی بیلدیرگن. دوکاندارلر سرقفلی حقوقنی ساتیب آلیش حجتلریده بازار قَیته قوریلگنیدن کېین بو حقوق بېکار قیلینیشی حقیده هېچ نرسه یازیلمه‌گنینی تأکیدله‌ماقده. اولر‌نینگ اَیتیشیچه، مارکیت اېگه‌سی دوکاندارلر‌نینگ قَیته قوریش خرجتلرینی تۉله‌ش حقیده‌گی تکلیفینی هم قبول قیلمه‌گن. سودا مناسبتلریده سرقفلی حقوق شخص‌نینگ پول تۉله‌ش عوضیگه دوکاندن فایده‌لنیش و اونده تجارت فعالیتینی یوریتیش حقوقینی قۉلگه کیریتیشیدیر.
دوکاندارلر ۸صبح گزېته‌سیگه بېرگن صحبتلریده شکایتلرینی طالبان نظارتیده‌گی تېگیشلی اداره‌لرگه بیلدیرگنینی، بیراق کوتیلگنیدېک کۉریب چیقیلمه‌گنینی اَیتماقده. اولر‌نینگ سۉزلریگه کۉره، ایش هلی هم طالبان محکمه‌سیده کۉریب چیقیلماقده. شونگه قره‌مه‌ی، یکونی قرار چیقریلیشیدن آلدین دوکانلری بۉشه‌تیلیب، بازارنی قَیته قوریش ایشلری باشلنگن. اولر مارکیت اېگه‌سی سرقفلی اوچون تۉله‌نگن پولنی قَیتریشی یاکه قَیته قوریشدن کېین دوکانلرنی ینه اۉزلریگه بېریشی کېره‌کلیگینی تأکیدله‌ماقده.
سودا مناسبتلریده سرقفلی حقوق شخص‌نینگ پول تۉله‌ش عوضیگه دوکاندن فایده‌لنیش و اونده تجارت فعالیتینی یوریتیش حقوقینی قۉلگه کیریتیشیدیر. بونده‌ی بیتیمده خریدار بنا‌نینگ یاکه یېر‌نینگ اېگه‌سیگه ایلنیشی شرط اېمس؛ اونینگ حقوقلری کېلیشوو و تېگیشلی حجتلر اساسیده بېلگیلنه‌دی. سرقفلی حقوقنی باشقه شخصگه اۉتکزیش، شونینگدېک، بنا بوزیلگن یاکه قَیته قوریلگن تقدیرده بو حقوق‌نینگ تقدیری شرطنامه شرطلری و قۉللنیله‌دیگن قانونلرگه باغلیق.
کابلده‌گی احمدی مارکیتی دوکاندارلریدن بیری شکیب (مستعار) دوکانی‌نینگ سرقفلی حقوقلری بازار اېگه‌سی تامانیدن اعتبارسیز قالدیریله‌یاتگنیدن خواطر بیلدیرماقده. اونینگ اَیتیشیچه، او بیر نېچه ییل آلدین دوکانی‌نینگ سرقفلی حقوقینی ساتیب آلگن و بو دوکان اونینگ یگانه درآمد منبعی حسابلنه‌دی. بیراق بازار اېگه‌سی سرقفلی حقوق‌نینگ حقوقی مقامی انیقلشتیریلمسدن توریب، دوکانلرنی بوزیش ایشلرینی باشله‌گن. شکیب دوکانینی قَیته قوریش خرجتلرینی تۉله‌شنی تکلیف قیلگن بۉلسه-ده، بازار اېگه‌سی بو تکلیفنی قبول قیلمه‌گنینی اَیته‌دی. او سرقفلی حقوقنی ساتیب آلیش اوچون صرفله‌گن مبلغیدن اَیریلیشنی ایسته‌مسلیگینی تأکیدله‌یدی.
دوکاندار شونده‌ی دېیدی: «بیز دوکانیمیز‌نینگ سرقفلی حقوقینی بیر نېچه ییل آلدین ۱۹ لک افغانیگه ساتیب آلگنمیز. اوشبو بازار ۱۴۰۱-ییلده صادر بۉلگن یانغیندن کېین قَیته قوریلمه‌دی و اۉشندن بېری سرقفلی حقوقلریمیز‌نینگ تقدیری یوزه‌سیدن بازار اېگه‌سی بیلن نزاعلشیب کېلماقده‌میز. بو ییل مسأله ینه‌ده جدّیلشدی. بازار اېگه‌سی سرقفلی حقوقی اېندی کوچگه اېگه اېمسلیگینی، بازار بوزیلیشی بیلن بیز‌نینگ حقوقلریمیز هم یۉقالیشینی اَیتدی. حاضر دوکانلر بۉشه‌تیلدی و بوزیش ایشلری باشلندی، حال‌بوکه سرقفلی حقوقلریمیز‌نینگ حقوقی مقامی هنوز انیقلشتیریلمه‌گن».
شکیب‌نینگ اَیتیشیچه، او و باشقه بیر قطار دوکاندارلر شکایتلرینی طالبان نظارتیده‌گی سودگه آلیب بارگن، بیراق شکایتلری یکونی کۉریب چیقیلیشیدن آلدین مارکیتنی بوزیش ایشلری باشلنگن.
دوکاندار شونده‌ی دېیدی: «بیز شکایتیمیزنی محکمه‌گه تاپشیردیک، اما سرقفلی حقوقلریمیز‌نینگ حقوقی مقامی انیقلنمسیدن آلدین باشقه قرار چیقریلدی و بازارنی بوزیش ایشلری باشلندی. طلبیمیز شو که قَیته قوریشدن کېین دوکانلریمیز ینه اۉزیمیزگه بېریلسین یاکه سرقفلی اوچون تۉله‌گن پولیمیز قَیتریلسین».
کابلده‌گی احمدی مارکیتی دوکاندارلریدن ینه بیری شیرآغا (مستعار)، آته‌سی ۳۵ ییل آلدین دوکان‌نینگ سرقفلی حقوقینی ساتیب آلگنینی، اۉزی هم سۉنگگی ۱۰ ییل دوامیده شو دوکانده ایشله‌گنینی اَیته‌دی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، سرقفلی حقوقنی ساتیب آلگنلیک حقیده‌گی حجتی بۉلیشیگه قره‌مه‌ی، دوکانی بۉشه‌تیلگن و حاضر او عایله‌سی‌نینگ یگانه درآمد منبعیدن اَیریلیب قالیشدن خواطرده. اونینگ اَیتیشیچه، دوکاندارلر بو معمانی حل قیلیش اوچون علمالر کېنگشی و طالبان نظارتیده‌گی اداره‌لرگه مراجعت قیلگن، بیراق اولر‌نینگ طلبلری کۉریب چیقیلمه‌گن.
ییگیت شونده‌ی دېیدی: «سرقفلی حقوقنی ساتیب آلگنیمیزده بیزگه بېریلگن حجتده بازار قَیته قوریلگنیدن کېین هم دوکان بیز‌نینگ اختیاریمیزده قالیشی یازیلگن. اما حاضر بو حجتگه ضد ایش قیلینماقده. مسأله‌نی محکمه‌گه آلیب باردیک و محکمه مجلسی هم بۉلیب اۉتدی، لېکن یکونی قرار چیقریلیشیدن آلدین دوکانلریمیز بۉشه‌تیلدی. عموماً آلگنده، ۶۵ ته دوکان شو معماگه دوچ کېلگن و بو دوکانلر بیز‌نینگ یگانه درآمد منبعیمیز بۉلگن».
شیرآغا‌‌نینگ اَیتیشیچه، مارکیت اېگه‌سی اولر‌نینگ سرقفلی اوچون تۉله‌گن پوللرینی قَیترمه‌گن و قَیته قوریشدن کېین دوکانلرنی ینه اۉزلریگه بېریشگه هم راضی بۉلمه‌گن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، دوکاندارلر‌نینگ معمانی حل قیلیش بۉییچه تکلیفلری هم قبول قیلینمه‌گن.
شیرآغا قۉشیمچه قیله‌دی: «مسأله‌نی طالبان اداره‌لریگه یېتکزدیک. شوندن سۉنگ بازار اېگه‌سی تعیینله‌گن وکیل حبسگه آلیندی، اما طالبانگه پاره بېریش آرقه‌لی آزاد قیلیندی. قنچه حرکت قیلمه‌یلیک، هېچ کیم آوازیمیزنی اېشیتمه‌دی. ۸صبح گزېته‌سیدن بیز‌نینگ آوازیمیز بۉلیشینی و معمامیزنی آدملرگه یېتکزیشینی سۉره‌یمیز. بیز شو مارکیت‌ده بو مسأله یوزه‌سیدن مارکیت اېگه‌سی بیلن نزاعلشیب کېلگنمیز. حاضر مارکیت اېگه‌سی حاجی زلمی مملکت تشقریسیگه کېتگن، بازار ایشلرینی اېسه اونینگ وکیلی یوریتماقده. بیز اۉز حقیمیزگه اېریشیشنی و سرقفلی حقوقلریمیز اعتبارسیز قالدیریلمسلیگینی ایسته‌یمیز».
کابل‌نینگ کوته سنگی حدودیده‌گی احمدی و اباسین زدران بازارلری ۱۴۰۱-ییلده یانغین عاقبتیده ضرر کۉرگن. یانغین دستلب احمدی بازاریده باشلنگن، کېینچه‌لیک اباسین زدران بازاریگه هم ترقه‌لگن. اوشبو حادثه‌دن کېین احمدی مارکیتی بیر نېچه ییل دوامیده قَیته قوریلمه‌گن، اما حاضر اونی بوزیش و قَیته قوریش ایشلری باشلنگن. دوکاندارلر‌نینگ اَیتیشیچه، اوشبو بازارده‌گی ۶۵ ته دوکان‌نینگ سرقفلی حقوقلری تقدیری هنوز نامعلوم.
