قیز‌نینگ تنلاوی بۉلمه‌گن «هه»؛ مجبوری و وایه‌گه یېتمه‌گنلر نکاحی
اَیریم عایله‌لرده قیزلر‌نینگ تورموش قوریشی حقیده‌گی قرار اولرگه تنلش امکانیتی بېریلیشیدن کۉره، کۉپراق باشقه‌لر تامانیدن قبول قیلینه‌دی. هلی تعلیم آله‌یاتگن یاکه اۉز کېله‌جگی اوچون رېجه‌لری بار قیزلر بعضاً عایله‌لری‌نینگ قراری بیلن تورموشگه چیقیشگه مجبور بۉله‌دیلر. اَیریملر اوچون بو قرار تعلیم‌نینگ یکونلنیشی و اۉزلری هلی ذمّه‌سیگه آلیشگه تیّار بۉلمه‌گن مسؤولیتلر‌نینگ باشلنیشینی انگله‌ته‌دی. مجبوری و وایه‌گه یېتمه‌گنلر نکاحی کۉپلب قیزلر‌نینگ حیاتیگه تأثیر کۉرسه‌تگن. عایله‌وی باسیم، اقتصادی معمالر، عنعنوی قره‌شلر و کېله‌جک حقیده‌گی خواطرلر قیزلرنی تورموش قوریش تۉغریسیده‌گی قرار آلدیده حمایه‌سیز حالتگه سالیشی ممکن.
«مېندن خواهله‌یسیزمی یاکه یۉقمی، دېب سۉره‌شمه‌دی»
مریم عایله‌سی هلی تعلیمینی دوام اېتتیریشنی رېجه‌لشتیریب یورگن پیتیده اونینگ تورموشگه چیقیشی حقیده قرار قبول قیلگنینی اَیته‌دی. او شونده‌ی دېیدی: «بیرینچی مرته تورموشگه چیقیشیم کېره‌کلیگینی اَیتیشگنیده، هزللشیپتی، دېب اۉیله‌دیم. مېن هلی اۉقیشنی دوام اېتتیریشنی خواهلردیم و اۉزیم اوچون باشقه کېله‌جکنی تصور قیلگن اېدیم. اما هېچ کیم مېندن بو نکاحنی خواهله‌یسیزمی یاکه یۉقمی، دېب سۉره‌مه‌دی».
مریم‌نینگ اَیتیشیچه، عایله‌سی‌نینگ قراریگه قرشی چیقیش اونینگ اوچون آسان بۉلمه‌گن. اونینگ سۉزلریگه کۉره، عایله‌وی باسیم و اطرافده‌گیلر‌نینگ مناسبتیدن قۉرقیش اونگه اۉز ناراضیلیگینی آچیق بیلدیریشگه امکان بېرمه‌گن.
اېرته یاشده تورموش قوریش قیزلرنی اۉزلری هلی ذمّه‌سیگه آلیشگه تیّار بۉلمه‌گن مسؤولیتلر بیلن یوزلشتیریشی ممکن. تعلیمنی تشلش، دۉستلر و اجتماعی محیطدن اوزاقلشیش همده اقتصادی قره‌ملیک قیزلر مجبوری و وایه‌گه یېتمه‌گنلر نکاحی عاقبتیده باشدن کېچیره‌دیگن معمالردندیر.
ینه بیر قیز سارا (مستعار)، تورموشگه چیققنیدن کېین اۉقیشینی تۉخته‌تیشگه مجبور بۉلگنینی اَیته‌دی. او شونده‌ی دېیدی: «اېنگ کۉپ اۉقیشیمنی دوام اېتتیره آلمه‌گنیمدن خفه بۉلدیم. اۉقیشنی دوام اېتتیریب، بیرار کسب اېگه‌سی بۉلیشنی خواهلردیم، اما تورموشگه چیققنیمدن کېین حیات شرایطیم اۉزگردی. اېندی اوّلگیدېک اۉقیش اوچون وقتیم هم، امکانیتیم هم یۉق اېدی».
اقتصادی باسیم و تورموش قوریش حقیدگی قرار
اَیریم عایله‌لر قیزلر‌نینگ اېرته تورموشگه بېریلیشی حقیده‌گی قرارلریگه اقتصادی معمالرنی سبب قیلیب کۉرسه‌ته‌دیلر. مالیوی قیینچیلیکلرگه دوچ کېلگن عایله‌لرده نکاح عایله‌‌نینگ اقتصادی مسؤولیتینی کمه‌یتیریش یۉلی صفتیده کۉریلیشی ممکن. بیراق خاتین-قیزلر حقوقلری فعاللری اقتصادی معمالر قیزلر‌نینگ تعلیم آلیش امکانیتلری و تنلش حقوقیدن محروم بۉلیشی عوضیگه حل اېتیلمسلیگی کېره‌کلیگینی تأکیدله‌یدیلر.
«کۉپلب قیزلر اوچون «یۉق» دېییش آسان اېمس»
اجتماعی فعال فرشته اَیریم عایله‌لرده تورموش قوریش حقیدگی قرار قیز‌نینگ خواهشیدن کۉره کۉپراق عایله کتّه‌لری‌نینگ اکثریت حاللرده اېرککلر‌نینگ قره‌شلری تأثیریده قبول قیلینیشینی اَیته‌دی. او شونده‌ی دېیدی: «بعضاً قیز قنده‌ی قیلیب قرشی چیقیشنی هم بیلمه‌یدی. اگر تورموش قوریشنی خواهله‌مسلیگینی اَیتسه، عایله‌سی‌نینگ تنقیدی یاکه باسیمیگه دوچ کېلیشی ممکن. شو سببلی، قیز‌نینگ حقیقی راضیلیگیگه جدّی مناسبتده بۉلیش کېره‌ک».
فرشته‌‌نینگ اَیتیشیچه، عایله‌لر‌نینگ وایه‌گه یېتمه‌گنلر نکاحی عاقبتلری حقیده خبردارلیگینی آشیریش و قیزلرگه تعلیم آلیش امکانیتینی یره‌تیش اوشبو معمانی حل اېتیشده مهم رۉل اۉینه‌شی ممکن.
تعلیم؛ اېنگ آلدین بای بېریله‌دیگن امکانیت
تعلیمنی توگه‌تمسدن تورموشگه چیقه‌دیگن کۉپلب قیزلر اوچون اۉقیشنی دوام اېتتیریش قیینلشه‌دی. عایله‌وی مسؤولیتلر، حرکتلنیشده‌گی چېکلاولر و یېترلی قۉللب-قوّتلش‌نینگ یۉقلیگی اولر‌نینگ تعلیمگه قَیتیشینی ینه‌ده قیینلشتیریشی ممکن. ینه بیر یاش قیز لیلا شونده‌ی دېیدی: «اگر اۉقیش امکانیتیم بۉلگنیده، احتمال بوگونگی حیات شرایطیم باشقه‌چه بۉلردی. اېنگ کۉپ افسوسلنه‌دیگن نرسم قۉلدن بای بېرگن امکانیتلریم».
مجبوری و وایه‌گه یېتمه‌گنلر نکاحی‌نینگ عاقبتلری فقط تورموش قوریش وقتی بیلن چېکلنمه‌یدی. تعلیم یۉنه‌لیشی‌نینگ اۉزگریشی، ایش و اقتصادی امکانیتلر‌نینگ چېکلنیشی همده شخصی مستقللیک‌نینگ کمه‌ییشی ییللر دوامیده قیزلر‌نینگ حیاتیگه تأثیر کۉرسه‌تیشی ممکن. بوندن تشقری، عایله‌وی حیاتگه تیّار بۉلمسدن کیریب کېلگن قیزلر عایله‌وی مسؤولیتلر و بیرگه‌لیکده‌گی حیاتگه عاید قرارلرنی قبول قیلیشده کۉپراق قیینچیلیکلرگه دوچ کېلیشلری ممکن.
نکاح ایکّی تامان آنگلی روشده و اۉزارا راضیلیک اساسیده قرار قبول قیلگن تقدیرده‌‌گینه بیرگه‌لیکده‌گی حیات‌نینگ باشلنیشیگه ایلنیشی ممکن. هلی قرار قبول قیلیش اوچون مناسب یاشگه یېتمه‌گن یاکه عایله‌وی باسیم آستیده قالگن قیزلر اوچون «راضیلیک» و «مجبورلش» اۉرته‌سیده‌گی چېگره جوده نازک بۉلیشی ممکن. مجبوری یاکه اېرته تورموش قوریش تجربه‌سینی باشدن کېچیرگن قیزلر‌نینگ حکایه‌لری بو مسأله شونچه‌که بیر مراسم یاکه عایله‌وی قرار حقیده اېمسلیگینی کۉرسه‌ته‌دی. بو انسان‌نینگ کېله‌جگی، تعلیمی و تنلش حقوقی حقیده‌گی مسأله‌دیر.
اوشبو حادثه‌نی کمه‌یتیریش اوچون عایله‌لر‌نینگ خبردارلیگینی آشیریش، قیزلر‌نینگ تعلیم آلیش امکانیتلرینی سقلب قالیش، حمایه‌گه محتاج عایله‌لرنی قۉللب-قوّتلش و مجبوری نکاحگه دوچ کېله‌یاتگن قیزلرگه یاردم آلیش‌نینگ خوفسیز یۉللرینی یره‌تیش مهم اهمیتگه اېگه.
آخر-عاقبت، اساسی سوال عایله‌‌نینگ قیزینی تورموشگه بېریش حقیده قچان قرار قبول قیلیشیده اېمس. اساسی سوال شوکی قیز‌نینگ اۉز کېله‌جگی حقیده قرار قبول قیلیش حقوقی بارمی؟
