مسوولان نگهداری مکان‌های تاریخی و آثار باستانی در ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت کندز، از خطرهایی خبر می‌دهند که متوجه آثار باستانی در این ولایت است.
نجیب‌الله صدیقی، مدیر حفظ آبدات تاریخی در ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت کندز می‌گوید: «قرار معلومات و بازدید از ساحات باستانی و آبدات تاریخی ولایت کندز در جریان امسال، مکان‌های باستانی و آبدات تاریخی این ولایت نه تنها در مرکز؛ بلکه در ولسوالی‌ها نیز، خطر جدی نابودی و غصب روبه‌رو هستند.»
او یکی از دلیل‌های موجودیت خطر جدی به این مکانها را در کندن‌کاری‌های غیرقانونی و خودسرانه از به وسیله‌ی زورمندان می‌داند و می‌گوید که هنوز هم کندن کاری ها جریان دارد.
به‌گفته‌ی او، تا آن‌جایی که دیده شده است، اطراف تپه‌ی «چهل‌دختران» واقع در یک‌و‌نیم کیلومتری مرکز کندز که به سمت شمال‌غرب شهر موقعیت دارد را خانه‌های رهایشی احاطه کرده و این تپه را به گونه‌ی کلی، در معرض تخریب قرار داده است.
ولایت کندز ده‌ها مکان باستانی را دارد که مهم‌ترین آنها، «قلعه‌ی‌زال» در ولسوالی قلعه‌ی زال، تپه‌ی چهل دختران، تپه‌ی مرچ و کهنه‌قلعه در شهر کندز، زیارت امام‌صاحب و قلعه‌ی مهرنگار در ولسوالی امام صاحب و چندین مکان باستانی دیگر است که اکثر این مکانها در معرض خطر نابودی و غصب قرار دارند.
مدیر حفظ آبدات تاریخی ولایت کندز می‌گوید: «تپه‌ی مرچ که در جنوب‌شرق شهر کندز موقعیت دارد، نیز از سوی کسانی در این منطقه، مورد دست‌برد قرار گرفته است.»
مدیر آبدات تاریخی ریاست فرهنگ ولایت کندز خبر از ساخت خانه‌ها در ساحات باستانی ولسوالی امام صاحب نیز می‌دهد و می‌گوید که در ساحه رباط ولسوالی امام صاحب که در فاصله‌ی یک صد متری بالاحصار یا قلعه‌ی مهرنگار آن ولسوالی موقعیت دارد به همین نزدیکی از سوی کسانی که هنوز هویت آنان پیدا نیست، غصب شده و به خانه‌های رهایشی در حال نیمهاعمار بدل شده است که مایه‌ی نگرانی مسوولان نگهبانی مکان‌های باستانی است.
در زمینه‌ی این که، چه‌کسانی مکان‌های باستانی را کندن‌کاری می‌کنند، تنها «زورمندان» یاد می‌شوند و کسی حاضر به نام‌بردن از آنان نیست.
همین‌گونه خاک یک تعداد از تپه‌های باستانی در کندز، توسط شهروندان عادی کنده و برده شده می‌شود؛ اما هیچ یک از کسانی‌که خاک‌ها را انتقال می‌دهند حاضر به گفتگو نیستند.
شماری از مکان‌های باستانی مانند قلعه‌ی مهرنگار در امام صاحب و تپه‌ی «چهل‌دختران» در مرکز شهر، به گونه‌ی نسبی به خانه‌های رهایشی بدل شده‌اند که عاملان غصب این ملکیت‌ها، به کسی مشخص نیست.
نجیب‌الله صدیقی، مدیر آبدات تاریخی ولایت کندز، از کمی‌همکاری نیروهای امنیتی این ولایت، گله دارد و می‌گوید: «ما بارها، از نیروهای امنیتی درخواست‌های همکاری کرده‌ایم؛ ولی از آن‌جایی که در تشکیل پولیس کندز، قطعه‌ی ۰۱۲ که مسوولیت نگهبانی آثار و مکان‌های باستانی را دارد، وجود ندارد، نیروهای امنیتی کندز از کمک خودداری می‌کنند.»
آقای صدیقی می‌گوید: «ولایت‌های بغلان و تخار، قطعه‌ی ۰۱۲ پولیس را دارند و در بغلان، این قطعه نزدیک به ۴۰ سرباز دارد؛ ولی در ولایت کندز، این تشکیل اصلا موجود نیست.»
این در حالی است که سید سرور حسینی، سخنگوی فرمانده پولیس، با آن که تایید می‌کند که گروه قطعه‌ی (۰۱۲) در چارچوب فرماندهی پولیس کندز نیست؛ ولی می‌گوید که آنان به فرمان فرمانده پولیس، همیشه جاهایی را که در مورد آن می‌دانند، نگهبانی می‌کنند و این نگهبانی را جزیی از وظیفه خود می‌دانند.
آقای حسینی می‌گوید: «کاستی از خود وزارت اطلاعات و فرهنگ است که با ما این‌گونه مسایل را هماهنگی نمی‌کند، ما همیشه پاسدار سرمایه‌های ملی که آثار و مکان‌های باستانی نیز جزیی از آن است بوده‌ایم و خواهیم بود.»
در مجموع، هشدارهایی که در باره‌ی ساحات باستانی نشان داده شده‌اند، کندن‌کاری‌های خودسرانه، تبدیل مکان‌های باستانی به خانه‌های رهایشی و ایجاد پاسگاه‌های امنیتی بر تپه‌های باستانی را شامل می‌شوند و گفته می‌شود که نجات این مکانها از خطرات، نیازمند همکاری‌های فراگیر است.
در همین حال، عبدالشکور دوست، رییس اطلاعات و فرهنگ ولایت کندز می‌گوید که آنان برنامه‌های خوبی جهت نگهبانی بهتر این مکانها دارند؛ ولی امکانات تطبیق آن‌را ندارند.
او گفت که نیروهای امنیتی، نمی‌توانند به گونه‌ی خوب، دامنه‌ی خطر بر مکان‌های باستانی را کوتاه کنند و باید این همکاری‌ها، بیش از پیش شوند؛
ولی با این حال آقای دوست از تطبیق شماری از برنامه‌های این ریاست خبر داده می‌افزاید که یکی برنامه‌ای که از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ پشتیبانی شد، ترمیم زیارت امام صاحب بود که کار آن آغاز شده است.
او گفت: «در بخش بازسازی و نگهداری از مکان‌های باستانی، در مرحله‌ی نخست ترمیم و بازسازی زیارت امام صاحب به هزینه‌ی ۲۳ میلیون افغانی توسط وزارت اطلاعات و فرهنگ آغاز گردیده و کارهای بعدی که در آن آبده انجام می‌شوند، در مرحله‌ی دوم و سوم عملی خواهند شد.»
دوست می‌گوید که برنامه‌های دیگری نیز برای نگهبانی از آثار و مکان‌های باستانی توسط این اداره تهیه شده است که نیازمند تمویل است.
مسوولان در ریاست اطلاعات و فرهنگ کندز، همکاری‌های همگانی نیروهای امنیتی به ریاست فرهنگ و تمویل برنامه‌های خوب این ریاست را در نگهبانی آثار و مکان‌های باستانی اثر گذار می‌دانند، اما هشدار می‌دهند که اگر به این مکانها توجه جدی نشود، در آینده‌ی نزدیک خطر نابودی و غصب مکمل آنها وجود دارد.
