سال ۱۳۸۹ به روزهای آخر خود رسیده است. پس از دومین دور انتخابات ریاست جمهوری، دولت وعده داده بود که در زمینه‌های بازسازی و تامین امنیت بیشتر تلاش خواهد کرد. اما آن طوری‌که دیده می‌شود تاهنوز اعضای کابینه تکمیل نشده و اوضاع امنیتی نیز در جریان این سال روبه خرابی بوده است. با این حال، خواستیم که نظرات برخی از شهروندان کشور را در زمینه کارکرد دولت در طول سال جاری خورشیدی داشته باشیم که آیا کارکرد دولت برای مردم قناعت‌بخش بوده یا خیر.
کابل
غلام حسین، باشنده کابل: «آن طوری که انتظار می‌رفت، در این سال کار درست و حسابی صورت نگرفته است. در همه بخش‌ها اگر نگاه کنیم، پیشرفت چندانی صورت نگرفته است؛ اوضاع امنیتی روز به روز خرابتر شده و فساد اداری نیز به اوج خود رسیده است. در زمینه کاریابی هم ما که می‌بینیم متاسفانه مشکل بیشتر شده و صف کارگران در سر چوک‌ها نیز بیشتر شده است. ما از دولت انتظار بیشتری داشتیم که نسبت به سال‌های گذشته کار بیشتری کند. اما در بخش‌های بازسازی تا جایی تلاش‌هایی ناکافی صورت گرفته است و امیدواریم در سال جدید این تلاش‌ها بیشتر شود.» فضل احمد، فارغ صنف دوازدهم: «ما که می‌بینیم به جز از مساله مصالحه و مذاکره با طالبان، در سال جاری هیچ مساله‌ی دیگری برای حکومت مهم نبوده است. هر زمانی که خبر است، خبر مربوط به مذاکره و مصالحه با طالبان است. این مساله برای حکومت مهم شده است، اما تاحال نتیجه‌ی‌شان را ندیده‌ایم که حداقل بالای زندگی ما تاثیر مثبت کرده باشد.» شعیب، دکاندار در کوته سنگی: «کار دولت از اول همین منطقه (کوته سنگی) معلوم می‌شود که در طول سال چه قدر کار کرده است. دولت تقریبا دو سال قبل کار بازسازی سرک کوته سنگی را آغاز کرده بود اما تاحال که می‌بینیم بیست درصد کارش به پیش نرفته است. تمام کارهای دولت را می‌توان همین‌گونه قیاس کرد.»
مشکل اصلی در افغانستان این است که کسی به فکر آینده این کشور نیست و هر کسی که هم به قدرت رسید، بیشتر به فکر خود شد. اگر کسی به این کشور دل بسوزاند، وضع مردم روز به روز بهتر می‌شود و نه این‌که بدتر شده برود. حالا شما مردم را می‌بینید که از دست بی‌کاری و بلند رفتن نرخ‌ها به ستوه آمده‌اند. در زمینه امنیت هم روزانه ده‌ها تن از مردم بی‌گناه قربانی می‌شوند و اگر تا چند سال پیش در داخل شهر کمی با جرات رفت و آمد کرده می‌توانستیم، حالا این کار را کرده نمی‌توانیم و از ترس این‌که خدای نکرده کدام انفجار و انتحاری صورت نگیرد، کسی دلیرانه از خانه خود بیرون شده نمی‌توانند.»
هرات
نصیر احمد هروی، دانشجوی دانشکده حقوق در هرات: «متاسفانه نگاه اجمالی به کارکرد حکومت در سال ۸۹ بیشتر جنبه‌های ضعیف حکومت را تصویرداری می‌کند. حکومت در مهم‌ترین وظیفه‌اش که همانا مدیریت یک اداره درست باشد، کاملا ضعیف بود. فساد اداری مانند گذشته یک چالش بود که حکومت صرف تاییدش می‌کرد ولی برای از بین بردن آن هیچ تلاشی نمی‌کرد. انتخابات مجلس نمایندگان زیر سایه دست‌اندازی‌های حکومت به بدترین شکل برگزار شد و تا امروز همچنان دعوا بر سر آن وجود دارد. فاصله بین دولت و ملت هر روزه بیشتر می‌گردد که قوی‌ترین حالت آن در همین سال هشتاد و نه بود و مهم‌تر از همه این که حکومت بیتر در چنگال مافیای قدرت اسیر گردید. خلاصه جنبه مثبتی را به مشکل می‌توان برای حکومت سراغ کرد و اگر چند برنامه مهم و ارزشی هم بوده زیر فشار جامعه جهانی صورت گرفته است.»
نظیره حکمتی، معلم در هرات: «حکومت در سال ۸۹ تنها کاری که کرد پنهان کردن جنایات طالبان و بیش از پیش آشکار کردن کشتار افراد ملکی به دست خارجی‌ها بود. با این سیاست حکومت خواست تا نظر مساعد طالبان را به خود جلب کند ودر این کار چنان غرق گردید که کوچک‌ترین قدمی برای رشد کشور برداشته نشد. فساد همچنان هست. به کارمندان دولت وعده‌های هزار هزار داده شد و تحقق یکی هم صورت نگرفت. بدتر از همه که حکومت رابطه خود را با همان کشورهایی که تا هنوز باعث بقای این حکومت ضعیف گردیده‌اند، نیز خراب کرد. برای ما زنان که نه تنها هیچ خدمتی نکرده که همان خدمات گذشته را هم دریغ کرده است.»
فهیم رشیدزاده، شهروند هراتی: «در سال ۸۹ ما بیشتر شاهد عقبگرد حکومت نسبت به مواضعی که در این چند سال جزو اصل‌های نظام بوده است می‌باشیم. حکومت دموکراسی را به نوعی حکومت مطلقه می‌خواهد تبدیل کند. ارزش‌های حقوق بشری را فدای مصالحه با طالبان می‌کند. به حقوق شهروندی و نقض آن توسط افراد و گروه‌ها هیچ گونه واکنشی ندارد و توسعه حقوق زنان حالا تبدیل به یک خواب بدون تعبیر شده است. در عرصه حکومت‌داری که همچنان فساد اداری بیداد می‌کند. افرادی که به عناوین مختلف متهم به نقض حقوق بشر، فساد، اختلاس و انواع اعمال خلاف متهم‌اند بی‌دغدغه بر اریکه‌های حکومت تکیه زده‌اند. حمایت از رسانه‌های آزاد و حمایت از آزادی بیان جای خود را به سانسور نامحسوس توسط حکومت داده است. نیرو‌های روشنفکر همچنان زیر فشار حکومت و گروه‌های مستبدند. این‌ها شمه‌ای از عملکرد حکومت در سال ۸۹ اند که نه مورد قبول مردم قرار دارد و نه هم جامعه جهانی با آن موافق است و فقط چند ارگ‌نشین بقای خود را در همین موارد می‌بینند.»
بدخشان
عمادالدین هلالی، مدیر مسوول نشریه سیمای بدخشان: «دولت در تطبیق قوانین به ویژه قانون اساسی در بسیاری موارد درسال ۱۳۸۹ ناکام بوده و بسیاری از مسایل قانونی را فدای مصلحت‌های شخصی نموده است.
مردم انتظار داشتند تا به خواسته‌های‌شان رسیدگی صورت گیرد و تغییرات چشمگیری در زندگی‌شان رونما گردد، اما متاسفانه سال ۸۹ پیوسته با ناامیدی‌ها و ناکاره‌گی‌ها همراه بود. هرچند انجام خدمات اجتماعی در مطابقت به قانون اساسی از وظایف عمده دولت به شمار می‌رود ولی در نبود یک مدیریت درست دولتی این خدمات به گونه درست انجام نیافت.»
محمد شریف شایق، یک تن از خبرنگاران: «کارکردهای دولت از یک اداره به اداره دیگر در طول سال ۱۳۸۹ تفاوت داشته است. اداراتی بوده‌اند که در پیوند به خواسته‌های مردم کارهایی را تا جایی انجام داده‌اند اما در مقابل اداراتی هم بودند که در جریان سال شاهد هیچ نوع کارکرد‌شان نبودیم. در مجموع فکر می‌کنم برنامه‌های انکشافی در بدخشان نسبت به سال‌های گذشته موفقیت‌هایی را در سال ۱۳۸۹ داشته است ولی به توجه بیشتری ضرورت دارد.
از عمده‌ترین مسایلی که مانع انکشاف در برخی موارد شده است همانا موجودیت افراد بی‌کفایت و بیگانه با مدیریت دولتی در پست‌های مهم ادارات محلی می‌باشد که حکومت با توجه به مشکلات حاکم درسال ۱۳۸۹ برنامه‌های منظمی را باید در سال ۱۳۹۰ روی دست گیرد.» عبدالبصیر وثیق، فعال جامعه مدنی: «پیشرفت‌های ۱۳۸۹ تنها دست‌آورد حکومت نبوده بلکه دست‌آورد جامعه جهانی نیز است. در این شکی نیست که حکومت علاوه بر دست‌آوردهایی که داشته است، در مسایل مهم و اساسی که نیازهای مردم در آنها نهفته بود کارهای موثری را انجام نداده است.
فقرزدای، کاریابی و فراهم‌آوری زمینه اشتغال، تامین امنیت، مبارزه با تروریزم و مبارزه با مواد مخدر از عمده‌ترین برنامه‌های دولت محسوب می‌شد که مردم انتظار به انجام رساندن این وظایف را داشتند که متاسفانه بنا بر علل و عوامل گوناگون نه تنها در این زمینه‌ها دست‌آوردهایی ندارند بلکه به گستردگی دامنه این مشکلات افزوده‌اند که سخنان ریس جمهور در رابطه به این که سال ۱۳۹۰ سالی پر از چالش و بحران است، شاهد این مدعاست.»
غزنی
محی‌الدین، شهروند غزنی: «دولت در سال ۱۳۸۹ در بخش امنیتی کارنامه موفقی نداشته است، قتل و کشتار افراد ملکی در سال جاری نظر به بیانیه کمیسیون مستقل حقوق بشر پانزده درصد به نسبت سال گذشته افزایش یافته است. دولت به‌جای این‌که امنیت کشور را بهتر سازد، امنیت را خرابتر کرده است. امروز ولایات جنوبی کشور امنیت رضایت‌بخش ندارند، در غزنی بیشتر از سیزده ولسوالی امنیت ندارند، و نسبت به سال‌های گذشته وضعیت امنیتی خرابتر شده است و دولت در سال ۱۳۸۹ کارنامه سیاهی نسبت به امنیت کشور دارد.»
شریف سلطانی، شهروند غزنی: «دولت در بخش بازسازی در سال ۱۳۸۹ تا حدودی کار کرده است، کارنامه بازسازی دولت در سال ۱۳۸۹ از سال‌های قبل کرده بهتر بوده است. من به عنوان یک شهروند غزنی می‌گویم در غزنی در سال‌های قبل روند بازسازی بسیار کند بوده است، با توجه به این که غزنی در سال ۲۰۱۳ به عنوان مرکز فرهنگی تمدن اسلامی شناخته شده است، نیاز به بازسازی‌های زیادی دارد. تنها امسال تا حدودی بازسازی در غزنی به چشم می‌خورد. پس کارنامه سال جاری دولت در قسمت بازسازی کمی از سال‌های قبل بهتر بوده است.»
حلیمه یوسفی، یک تن از معلمین غزنی: «در کارنامه دولت در سال جاری در بخش‌های خدماتی مثل صحت و معارف تغییراتی دیده نمی‌شود. معارف در سال‌های قبل در ولسوالی‌های ناامن غزنی مشکلات داشته است. در سال جاری نیز با این مشکلات دست و پنجه نرم کرده است. این که مسوولین معارف نسبت به بهبودی معارف در ولسوالی‌های ناامن غزنی حرف می‌زنند دیدگاه شخصی آنها است، ولی من به عنوان یک شهروند غزنی می‌گویم در وضعیت معارف غزنی در سال ۱۳۸۹ نسبت به سال‌های قبل تغییراتی دیده نمی‌شود. بنابراین کارنامه دولت در بخش خدماتی کارنامه‌ی موفقی نمی‌باشد.»
بامیان
کبیر تابش، یکی از شهروندان بامیان: «تمام موفقیت و دستاورد حکومت محلی بامیان فقط برگزاری یک انتخابات نسبتا شفاف در مقایسه با دیگر ولایات بوده، دوم فضای امنیتی که در بامیان توسط مردم به‌وجود آمده ولی دولت توانسته همین فضا را حفظ بکند یک دست‌آورد برای دولت محلی بامیان محسوب می‌شود. اما در قسمت بازسازی و پیشرفت و ایجاد اشتغال برای مردم بامیان از طرف حکومت کار قابل ملاحظه‌ای صورت نگرفته اگرچه این مساله در تمام ولایات محسوس است. اما در بامیان نسبت به هر ولایت دیگر این مساله محسوس‌تر است. اگر اشتغال‌زایی برای مردم صورت می‌گیرد تمام کارگران آن از بیرون بامیان استخدام می‌شوند، حتا کارگران پاکستانی به بامیان می‌آیند ولی برای مردم بامیان دولت دستاورد قابل ملاحظه‌ای ندارد.»
فرهاد احمدی، یکی از باشندگان بامیان: «حکومت محلی بامیان در سال ۸۹ موفقیت و دستاورد قابل ملاحظه‌ای نداشته. یک تعداد کارهای سرک‌سازی و نوسازی کمی که صورت گرفته قراردادهای سال‌های قبل بوده ولی در سال روان هیچ دستاوردی نداشته که ما آن را عنوان کنیم که فلان ترقی از دستاورد حکومت در سال روان است. البته در بعضی موارد شعارهایی داشته از جمله تامین آب صحی، برق، میدان هوایی، سرک‌های بامیان، استخراج معادن بامیان، ایجاد اشتغال برای مردم فقیر و کارگر که این‌ها شعارهایی بوده که چند سال است که دولت فریاد می‌کند و مردم همه ساله چشم‌انتظار آنها می‌باشند. ولی در سال روان هم هیچ کدام از این شعارها جامه عمل نپوشید و گفته می‌توانیم که دولت در بامیان هیچ موفقیتی نداشته است.»
کندز
محمد امین نظری، شهروند دانش‌آموز کندز: «حکومت با مصرف نکردن نیمی از بودجه‌ی توسعه‌ای‌اش، ناکامی‌‍‌اش را در سال روان به نمایش گذاشت. تلاش‌های حکومت برای صلح با طالبان، از دیگر نقطه‌های منفی‌اش در سال ۱۳۸۹ محسوب می‌شود. موجودیت فساد گسترده در نهادهای حکومتی، یکی دیگر از کاستی‌ها بود. مداخله‌ی حکومت در امور کاری دیگر نهادها، صریح بود. وزیران سرپرست، بیشتر از زمانی که قانون حکم می‌کرد، به کارشان ادامه دادند. کسانی که در یک پست وزارت ناکام ماندند، شاید به علت قحط‌الرجالی در کشور، برای بار دیگر و به وزارت دیگر معرفی شدند. ولی در نیمه‌ی دوم سال کنونی، تلاش‌های پولیس در کندز و ولایت‌های شمالی دیگر قابل ستایش بود. صف طالبان در ولایت‌های شمالی از جمله کندز، هر روز درازتر و فربه‌تر می‌شد، ولی پولیس و رهبری وزارت داخله، با شکستن این صف نشان دادند که طالبان با زور می‌توانند از سر راه برداشته شوند.» حمیدالله ساجد، آموزگار در کندز: «کارکرد پولیس، به عنوان یکی از نهادهای حکومتی، بهتر از گذشته بود. عبدالرحمان سیدخیلی، فرمانده پولیس ولایت کندز نمادی از صلح‌خواهی است. او با مهارت خاصی، بدون کشتار غیرنظامیان، جبهه طالبان را از تمامی کندز متواری کرد. این بزرگترین دستاورد حکومت در سال ۱۳۸۹ در ولایت کندز بود. افغانستان بیش از همه به امنیت و عدالت نیاز دارد. فساد در نهادهای حکومتی، باعث نارضایتی مردم شده است. به نظر من، کار برای تامین عدالت، خیلی کند بوده است.»
