پاکستان پس از حملات انتحاری در دانشکده نظامی وانه در وزیرستان جنوبی و اسلامآباد، روند بازداشت و اخراج پناهجویان افغانستان را در این کشور تشدید کرده است. هزاران تن که پس از تسلط طالبان مجبور به ترک افغانستان شدهاند، اکنون در بلاتکلیفی و وضعیت بهشدت رقتبار و دشوار در پاکستان بهسر میبرند. شماری از این پناهجویان میگویند افزون بر وضعیت مبهم و بلاتکلیفی در طی مراحل پروندههای نسبتیشان به کشورهای غربی، پاکستان پس از تنش با طالبان و حملات انتحاری، بهصورت گسترده دست به آزار و اذیت آنان زده است. بسیاری از خانوادهها، بهشمول کودکان و کهنسالان، روزها و شبها از ترس بازداشت خانههای خود را ترک میکنند و در معرض باجگیری و اخاذی پولیس این کشور قرار دارند. شماری دیگر نیز از ایجاد تکلیفهای روحی و روانی شدید بهدلیل فشارهای پیهم پولیس خبر میدهند و تاکید میکنند که در صورت اخراج به افغانستان، از سوی طالبان بازداشت یا کشته خواهند شد.
پس از درگیریهای مرزی طالبان با پاکستان و حملات انتحاری اخیر در این کشور، پولیس پاکستان روند بازداشت و اخراج اجباری پناهجویان افغانستان را که از ترس انتقامجویی طالبان به این کشور پناه بردهاند، تشدید کرده است. هزاران فردی که در معرض خطر انتقامجویی طالبان قرار داشتند یا پس از رهایی از زندانهای این گروه به پاکستان رفته بودند، اکنون با توقف روند تمدید ویزا از سوی دولت پاکستان و افزایش بازداشتها و اخراجهای گسترده روبهرو هستند. این پناهجویان میگویند پاکستان نباید انتقام طالبان را از مهاجران بگیرد، زیرا آنان خود قربانی سیاستهای تبعیضآمیز این گروهاند.
شماری از پناهجویانی که پس از تسلط طالبان به پاکستان پناه بردهاند و بسیاری از آنان بهدلیل توقف روند انتقال به امریکا در بلاتکلیفی بهسر میبرند، پس از تشدید تنشها میان طالبان و پاکستان و وقوع حملات انتحاری در این کشور، در وضعیت دشوارتری قرار گرفتهاند. دولت پاکستان اعلام کرده است که هیچکس حق ندارد به مهاجرانی که ویزه ندارند خانه کرایه دهد یا آنان را پناه بدهد. این دستور در حالی صادر شده که بیش از چهار ماه است روند تمدید ویزا برای شهروندان افغانستان در پاکستان متوقف شده است.
قویاش، یکی از پناهجویان افغانستان در اسلامآباد، در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگوید که در چهار ماه اخیر پولیس پاکستان تقریباً هر روز با لباس شخصی و رسمی به «فیصلتاون» که او در آن زندهگی میکند میرود و دست به بازداشت و اخاذی میزند. او میگوید: «شب قبل حوالی ساعت ۱۲:۰۰ یک موتر پولیس آمد و یک پسر مهاجر را که در همسایهگی ما زندهگی میکرد، از صحن بلاک با خود برد. امروز وقتی دوباره او را دیدم، گفتم: شکر خدا که آزاد شدی. او گفت که به پدرم زنگ زدند و در بدل رهایی من دو لک کلدار طلب کردند. پدرم با عذر و زاری یک لک و ۴۰ هزار کلدار را برایشان رساند و آنها دوباره مرا رها کردند.»
این پناهجو میافزاید: «صاحبان خانه و رهنماهای معاملات در تمام خانههای مهاجران ورق هشدار فرستادهاند که کسانی که ویزا ندارند خانهها را ترک کنند. حالا چند شب است که با کابوس و نگرانی شدید سپری میکنم. از یک طرف وزارت داخله ویزه را تمدید نمیکند و از طرف دیگر از ما ویزه طلب میکنند. این منطق و اصول در کجای دنیا وجود دارد؟ من و تمام کسانی که اینجا طعم دوری از وطن و مهاجرت را تجربه میکنیم، عاشق چشم و ابروی طالبان نیستیم و اگر چنین میبود، با شرایط و نظام مستبد طالبان خود را وفق میدادیم. پولیس پاکستان باید بداند که نهتنها من، بلکه تمام مهاجرانی که در چهار سال اخیر در پاکستان مسکن گزین شدهاند، از روی ناچاری است. برای من و خانوادهام که هر دو خبرنگار هستیم، برگشت به افغانستان به قیمت جانمان تمام میشود.»
عذیر پرویز، یکی از خبرنگاران تبعیدی، میگوید چند روز قبل زمانی که میخواست همراه یکی از خبرنگاران دیگر که در همسایهگی هم زندهگی میکنند برای خرید نان به مرکز شهرک فیصلتاون بروند، از سوی دو تن سوار بر یک عراده موتر نوع پرادو متوقف شدند. این دو تن با لباس شخصی، ریش تراشیده و بروتهای بلند از آنان ویزا و پاسپورت خواستند. چون تاریخ ویزایشان ختم شده بود، به زور بازداشت شدند.
این خبرنگار میافزاید: «ما پاسپورتهای خود را نشان دادیم، اما چون ویزههای ما ختم شده بود و دولت پاکستان ویزه جدید صادر نمیکند، نتوانستیم ویزه معتبر ارایه کنیم. بدون اینکه به توضیحات منطقی ما گوش دهند، هر دو ما را به زور داخل موتر انداختند و به یک مرکز پولیس در سرکی که بهنام فتحجنگ معروف است و در نزدیکی میدان هوایی اسلامآباد موقعیت دارد، انتقال دادند. پس از حدود سه ساعت، تلفنهای همراه ما را دوباره دادند و گفتند با یکی از نزدیکان خود تماس بگیریم تا مشکل ما را حل کند.»
آقای پرویز میگوید که پس از تماس با چند تن از همسایهگانشان، ساعت ۱۰ شب با پرداخت ۴۰ هزار کلدار پاکستانی از بند پولیس آزاد شدهاند. او میافزاید: «در این شرایط دشوار تبعید، که تامین مخارج خانه و فرزندان خود بهتنهایی بار سنگینی است، هزینه مالی این رویداد و ترس از بازداشت دوباره فشار شدید روانی بر من افزوده است.»
هزاران تن از پناهجویانی که به دلیل کندی روند انتقال و طی مراحل پروندههایشان در کشورهای غربی در پاکستان گیر ماندهاند و همچنین بهدلیل توقف روند صدور ویزا برای شهروندان افغانستان از سوی اسلامآباد، در وضعیت بسیار دشوار قرار گرفتهاند. آنان میگویند زنان و کودکانشان دچار مشکلات روحی و روانی شدهاند و بهدلیل ترس از پولیس، از حق آموزش و حتا مراجعه به شفاخانهها محروم ماندهاند و بیمارانشان نیز قادر به رفتن به مراکز درمانی نیستند.
در پی حملات انتحاری در دانشکده نظامی وانه در وزیرستان جنوبی و اسلامآباد، وزیر داخله پاکستان مدعی شده که هر دو حمله توسط شهروندان افغانستان انجام شده است. او روز پنجشنبه هفته گذشته ادعا کرده بود: «تایید شده است که آنها از افغانستان آمده و این حملات را انجام دادهاند.» نقوی پیش از این، نیز ادعا کرده بود که مهاجمان حمله به دانشکده نظامی وانه با سازماندهندهگان خود در افغانستان در تماس بودهاند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، نیز تهدید کرده است که کشورش ممکن است در خاک افغانستان دست به اقدام نظامی بزند. او محکومیت این حمله از سوی طالبان را «غیرواقعی» خوانده و گفته است که شواهد دخالت طالبان در حوادث اخیر پاکستان را به کشورهای میانجی مانند قطر و ترکیه تحویل خواهد داد. آصف همچنین هشدار داده است: «ما حمله متجاوزان را بیپاسخ نخواهیم گذاشت و پاسخ قاطعی خواهیم داد.»
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، روز گذشته در یک نشست خبری اعلام کرده که این کشور هرگز از گفتوگو با طالبان خودداری نکرده است. او در عین حال تاکید کرده که پاکستان با هیچ گروه تروریستی مذاکره نخواهد کرد. اندرابی افزوده که تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان دشمنان پاکستان هستند. او تاکید کرده است: «هر کسی که به آنها پناه دهد، آنها را تشویق یا تامین مالی کند، دوست و خیرخواه پاکستان و مردم آن محسوب نمیشود.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفته که وعدههای رژیم طالبان افغانستان «میانتهی و بیعمل» بوده است. او افزوده است: «ما متاسفیم که رژیم طالبان دایماً سعی میکند مساله تروریستهای پنهانشده در افغانستان را بهعنوان یک مساله بشردوستانه تحریف کند.» اندرابی گفته است: «رژیم طالبان سعی دارد تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان را بهعنوان پناهندهگان در افغانستان به تصویر بکشد. این یک بحران انسانی یا پناهندهگی نیست، بلکه ترفندی برای معرفی تروریستها بهعنوان پناهنده است.»
