زمینلرزه مرگبار کنر و پسلرزههای پیدرپی آن، علاوه بر تلفات گسترده انسانی، هزاران تن را بیخانمان کرده است. زلزلهزدهگان میگویند که حتا از نیازهای اولیه زندهگی محروم شدهاند و بیشتر مناطق زلزلهزده زیر خط فقر زندهگی میکنند. آنان میگویند کودکان، زنان باردار و سالخوردهگان در شرایط بحرانی گرفتار شدهاند و بهدلیل کندی روند کمکرسانی و صعبالعبور بودن مسیرها، هنوز بخش زیادی از آنان بدون سرپناه و مواد خوراکی باقی ماندهاند. در همین حال، شماری از کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که این زلزله فقر را تشدید میکند و بر لزوم مدیریت درست کمکهای بینالمللی تاکید میکنند.
منابع محلی در دره نور ننگرهار با ارسال نوارهای تصویری از کندی روند کمکرسانی شکایت دارند. به گفته آنان، در نتیجه زلزله پنجشنبه هفته گذشته بیش از ۳۰۰ خانه تخریب شده و مردم روز و شب را در فضای آزاد و بدون هیچ نوع سرپناهی سپری میکنند.
فیصل بهروز (مستعار)، یکی از باشندهگان ولسوالی دره نور ننگرهار، میگوید که تمام کمکها به کنر متمرکز شده و آنان فراموش شدهاند. او مدعی است که مردم این ولسوالی اکثراً خانههای خود را از دست داده و هیچ کمک اولیهای در زمینه سرپناه دریافت نکردهاند. بهروز تصریح میکند که بسیاری از مردم با هزینه شخصی خیمه خریده یا کرایه کردهاند، و تعدادی نیز بدون هیچ سرپناهی در کنار جادهها ماندهاند.
این باشنده درهنور ننگرهار میگوید: «در زلزله شب گذشته پنج تن زخمبرداشته و بیش از ۳۰۰ خانه تخریب شده است. لطفا یکبار بیاید و از نزدیک ببینید وضعیت خیلی دشوار است. بسیاری میخواهند خانههای خود را ترک کرده و به مرکز بروند، اما با کودکان، زنان باردار و سالمندان، رفتوآمد دشوار است. مسیر قریه تا ولسوالی حدود ۲ تا دونیم ساعت راه است و بدون وسیله نقلیه رسیدن به مقصد ممکن نیست.» او میافزایدکه زلزله به او نیز خسارات هنگفتی وارد کرده، خانهشان به گونه کامل ویران شده است.
فیصل میگوید: «در این حادثه شش راس گاو و گوسفندما از بین رفته، زمینهای زراعتی تخریب شده و حدود ۱۰ تا ۱۵ جریب زمین و ۱۰ تا ۱۲ اصله درخت نابود شده است.»
در همین حال، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد در افغانستان نیز میگوید که ۵۰۰ هکتار زمین زراعی در پی زمینلرزه کنر در این ولایت تخریب شده و هزار و ۵۰۰ رأس دام تلف شده است.
خیرالله، یکی از زلزلهزدهگان در درهنور ننگرهار که بهشدت از زلزله شب گذشته متاثر شده، میگوید که خسارات وارد شده به خانهاش نزدیک به یک میلیون و ۲۰۰ هزار افغانی میشود. او میگوید که خانهاش ترک برداشته و کاملاً فرو ریخته و تا امروز هیچ کمکی دریافت نکرده است. این زلزلهزده میافزاید که تمام مواد خوراکی و حتا لباسهایشان با خاک یکسان شده و هیچ چیزی برای خوردن ندارند.
در همین حال، شماری از کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که زلزله بحرانهای بشری و اقتصادی را در مناطق آسیبدیده تشدید خواهد کرد. آنان از سازمانهای بینالمللی میخواهند در ساخت سرپناههای استاندارد و ایجاد معیشت پایدار سرمایهگذاری کنند.
میر شکیب میر، مسوول پیشین توسعه خدمات مالی بانک مرکزی افغانستان، میگوید که مردم افغانستان در مناطق روستایی عمدتاً زیر خط فقر زندهگی میکنند. به گفته او، از دست دادن سرپناه، نانآوران خانواده و باقی ماندن شمار زیادی زخمی، مشکلات اقتصادی را تشدید خواهد کرد. او میافزاید که آسیبهای روحی ناشی از این حادثه نیز بر بهرهوری و در نهایت بر رفاه اقتصادی مردم تاثیری بلندمدت خواهد داشت.
آقای میر میگوید: «سازمانهای امدادرسان بینالمللی بهتر است در ساخت سرپناههای معیاری و مقاوم در برابر آفات طبیعی مانند زلزله و سیلاب اقدام کنند تا به مشکل اصلی آسیبدیدهگان رسیدهگی شود. یکی از راهکارهای موثر برای ایجاد معیشت پایدار، تقویت زیربناها مانند جادهها، مکاتب، شفاخانهها، برق و خدمات حملونقل است. از آنجا که بخش بزرگی از مردم مناطق روستایی به زراعت مشغولند، مکانیزهکردن زراعت و بهکارگیری تکنالوژیهای نوین در زمینه آبیاری، بذر، جمعآوری و نگهداری حاصلات میتواند به افزایش بهرهوری و پایداری فعالیتهای زراعتی کمک کند.»
مسوول پیشین توسعه خدمات مالی بانک مرکزی افغانستان تصریح میکند که با توجه به نبود ظرفیت و شفافیت در نهادهای تحت کنترل رژیم طالبان، بهتر است این سازمانها بهطور مستقل عمل کنند تا اعتماد کشورها برای ارسال کمک افزایش یابد.
همزمان با شکایت از عدم دسترسی به موقع به کمکهای بشری، نگرانیهای جدی درباره سوءاستفاده و مدیریت نادرست این کمکها نیز مطرح شده است. بسیاری از متضرران به شفافیت و توزیع عادلانه کمکها شک دارند و خواستار مدیریت سالم و شفاف این کمکها توسط نهادهای معتبر بینالمللی هستند.
این در حالی است که پیشتر دفتر بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) گزارش داده بود طالبان بخش قابل توجهی از کمکهای بینالمللی را به زور مصادره و برای اهداف خود مصرف کردهاند. سازمان ملل نیز با تایید این گزارش اعلام کرده است که مداخله این گروه روند کمکرسانی را به شدت با مشکل مواجه کرده است.







