شماری از باشندهگان ولایت بدخشان از نبود مراکز صحی و دسترسی محدود به خدمات درمانی در بیشتر ولسوالیهای این ولایت شکایت دارند. به گفته آنان، باشندهگان این ولسوالیها با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکنند. آنان میگویند که با آنکه در برخی ولسوالیها ساختمان کلینیکهای صحی وجود دارد، اما در داخل این مراکز دوا و امکانات لازم برای ارایه خدمات صحی موجود نیست. به گفته آنان، زنان باردار و کودکان از جمله آسیبپذیرترین گروهها در برابر این مشکلات در بدخشان هستند. آنان میافزایند که در بسیاری موارد، هنگام انتقال زنان باردار برای دریافت خدمات صحی و انجام زایمان به مراکز صحی شهر، بهدلیل دوری راه و خرابی جادهها، مادر یا نوزاد در مسیر جان خود را از دست میدهد.
رشاد (مستعار)، یکی از باشندهگان ولایت بدخشان میگوید که باشندهگان بیشتر والسوالیهای این ولایت بهدلیل عدم دسترسی به مراکز صحی و نبود دوا با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکنند.
این باشنده بدخشان میافزاید: «بیشتر ولسوالیهای مرزی، از جمله دروازها، راغستان، زیباک و ارگو، بهدلیل خرابی سرکها و نبود کلینیکهای صحی با مشکلات زیادی مواجهاند. در بعضی جاها ساختمان کلینیک صحی وجود دارد، اما داخل آن دوا نیست و دواهایی هم که موجود است، بسیار بیکیفیت است و اصلاً اثر نمیکند.»
به گفته او، زمانی که وقت زایمان یک مادر میرسد، در ولسوالیها امکانات لازم وجود ندارد و وقتی او را به فیضآباد انتقال میدهند، بهدلیل دوری راه و خرابی جادهها، یا خود مادر جان میدهد و یا نوزادش.
این باشنده بدخشان میگوید: «سال گذشته حدود ۱۵ مادر در ولسوالی یمگان هنگام زایمان جان خود و نوزادشان را از دست دادند. از سوی دیگر، بیشتر مردم توان مالی ندارند که به مراکز صحی خصوصی مراجعه کنند. آنان به مراکز صحی دولتی مراجعه میکنند، اما در آنجا نیز داکتران متخصص وجود ندارند و برخی داکتران تنها یک یا دو سمستر درس خواندهاند و در کلینیکهای دولتی بدخشان مقرر شدهاند که این موضوع مردم را با مشکلات بیشتری مواجه کرده است.»
زینب (مستعار)، یکی دیگری از باشندهگان ولایت بدخشان، میگوید که مردم این ولایت با مشکلات زیادی دستوپنجه نرم میکنند که اساسیترین آنها خرابی جادهها، نبود کلینیکهای صحی و کمبود داکتران متخصص است.
این بانو میگوید: «فاصلههای زیادی را طی میکنیم تا به مراکز صحی برسیم. در ولسوالیها مراکز صحی و داکتر وجود ندارد و مردم مجبور هستند به شهر بروند. با این حال، فقر نیز از مشکلات دیگری است که به مشکل نبود کلینیکها در ولسوالیها افزوده است. زنان باردار از جمله آسیبپذیرترین افراد در برابر این مشکلات در بدخشان هستند.» به گفته او، نبود آگاهیدهی درباره سوءتغذیه و مراقبتهای صحی برای زنان باردار نیز از مشکلات برجسته در ولسوالیهای بدخشان است.
زینب میگوید: «زنان باردار بهدلیل نبود کلینیک در ولسوالیها مجبور هستند برای زایمان فاصلههای زیادی را طی کنند. ممکن است در مسیر راه نوزادشان را از دست بدهند یا خودشان جان بدهند؛ چون از یک طرف راه دور است و از طرف دیگر، جادهها خراب است.»
طلیعه (مستعار)، یکی دیگر از باشندهگان بدخشان، میگوید ساکنان بسیاری از ولسوالیها و روستاهای دورافتاده، بهویژه مناطق کوهستانی این ولایت، با مشکلات جدی در دسترسی به خدمات اساسی، از جمله خدمات صحی، آموزشی، آب آشامیدنی، حملونقل و حمایتهای اجتماعی روبهرو هستند.
این بانو میگوید: «بهخصوص زنان با موانع بیشتری مواجهاند. فاصله زیاد تا مراکز صحی، هزینه رفتوآمد، کمبود کارکنان صحی زن و محدودیتهای رفتوآمد، دسترسی زنان به خدمات صحی، بهویژه خدمات مربوط به مادر و کودک، را دشوار کرده است. در مناطق روستایی بدخشان، نبود وسایل حملونقل و دشواری جادهها از عوامل مهم تأخیر در رسیدن زنان به مراکز صحی و دریافت خدمات عاجل ولادی است.»
به گفته او، مردان نیز با مشکلاتی مانند فقر، هزینههای درمان و دوا، نبود وسایل نقلیه و فاصله زیاد از مراکز صحی مواجهاند.
طلیعه میافزاید: «در فصل زمستان، این مشکلات شدیدتر میشود. برفباری و بستهشدن راههای کوهستانی سبب میشود روستاهای دوردست برای مدتی از مراکز ولسوالی و ولایت جدا بمانند. در نتیجه، دسترسی مردم به خدمات صحی، بازار، آموزش و کمکهای بشردوستانه دشوارتر میشود.»
این باشنده بدخشان میگوید: «زنان و دختران بهدلیل موانع اجتماعی، اقتصادی و محدودیتهای رفتوآمد، آسیبپذیرتر هستند و دسترسی به خدمات صحی، آب سالم، غذا، آموزش و حمایتهای حفاظتی از نیازهای اساسی آنان به شمار میرود.»
این در حالی است سازمان صحی جهان (WHO) به تاریخ ۱۸ اسد سال روان علام کرده بود که یک کارزار آگاهیدهی درباره خطرات صحی در بدخشان، بیش از ۳۷ هزار تن را تحت پوشش قرار داده است.
این سازمان گفته بود که هدف این کارزار افزایش آگاهی مردم درباره خطرات صحی و چگونگی مقابله با آن بوده است.
به گفته سازمان صحی جهان، زنان ۶۰ درصد افرادی را تشکیل میدهند که از این کارزار بهرهمند شدهاند.






