شماری از باشنده‌گان ولایت غزنی از افزایش فروش زمین‌های کشاورزی به هدف خانه‌سازی ابراز نگرانی کرده و هشدار می‌دهند که این روند می‌تواند امنیت غذایی و معیشت مردم را در آینده با تهدید جدی روبه‌رو سازد. آنان خواستار نظارت و کنترل جدی بر تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی هستند. این باشنده‌گان تاکید می‌کنند که ادامه این روند می‌تواند پیامدهای نگران‌کننده‌ای برای معیشت مردم و تولیدات داخلی در پی داشته باشد.
تعدادی از باشنده‌گان غزنی در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح، نبود نظارت، رشد جمعیت، بازگشت مهاجران و فقر اقتصادی را از جمله دلایل اصلی گسترش ساخت‌وساز در زمین‌های کشاورزی عنوان می‌کنند. به گفته آنان، خشک‌سالی‌های پی‌هم نیز باعث شده بهره‌وری زمین‌ها کاهش یابد و بسیاری از کشاورزان ترجیح دهند زمین‌های خود را بفروشند.
مرضیه حسینی، باشنده روستای بکاول ولایت غزنی، از افزایش روند تبدیل زمین‌های کشاورزی به خانه‌های مسکونی ابراز نگرانی می‌کند. این دختر جوان که دانش‌آموخته رشته‌ی زراعت است، هشدار می‌دهد که اگر این روند ادامه یابد، هم امنیت غذایی و هم شغل کشاورزی در افغانستان با تهدید جدی روبه‌رو خواهد شد. به باور مرضیه، در افغانستان قانون مشخصی برای حفاظت از زمین‌های کشاورزی وجود ندارد و بسیاری از مردم نیز نگاهی آینده نگرانه به منابع کشاورزی ندارند.
این باشنده غزنی می‌گوید: «در افغانستان قانون روشنی برای حفاظت از زمین‌های کشاورزی وجود ندارد و مردم هم توجهی ندارند که در آینده چه بر سر خورد و خوراک این کشور می‌آید، مخصوصاً در کشوری مثل افغانستان که اقتصادش وابسته به کشاورزی است. مردم فقط به پول فکر می‌کنند و به پیامدهای آن توجه ندارند.»
علی، یکی دیگر از باشنده‌گان این روستا، می‌گوید که با ورود مهاجران افغانستان از ایران و پاکستان در ماه‌های اخیر، بهای زمین‌های کشاورزی به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته است. به گفته او، افزایش قیمت باعث شده شماری از کشاورزان، بدون توجه به پیامدهای بلندمدت، زمین‌های‌شان را به فروش برسانند.
این باشنده غزنی می‌افزاید: «من خودم بیش از چهار دهه در همین زمین‌ها زنده‌گی و کار کردم. نان خانواده‌ام از همین خاک تامین می‌شد، اما حالا شغل دهقانی با تهدید جدی روبه‌رو است. به‌جای کشت، حالا دیوارهای بلند سمنتی در اینجا قد کشیده‌اند و هر روز بر تعدادشان افزوده می‌شود.»
سید شبیر، باشنده روستای بکاول ولایت غزنی که روزگاری در زمین خود جو، جواری و گندم می‌کاشت، اکنون به‌دلیل خشک‌سالی‌های پی‌در‌پی ناچار شده آن را بفروشد. او می‌گوید با وجود تلاش‌های زیاد نتوانسته زمینش را حفظ کند و تصمیم گرفته آن را بفروشد تا بتواند کسب‌وکاری راه بیندازد و هزینه‌های زنده‌گی‌اش را تامین کند.
آقای شبیر می‌گوید: «من خودم در این زمین جو، جواری و گندم می‌کاشتم، اما به مرور زمان آب کاریز خشک شد و دیگر نتوانستیم محصول بگیریم. به همین دلیل تصمیم گرفتیم زمین را بفروشیم تا از آن درآمدی داشته باشیم. صاحب جدید نیز در اینجا خانه می‌سازد.»
نجم‌الدین، یکی دیگر از باشنده‌گان ولایت غزنی، می‌گوید که برای جلوگیری از تبدیل زمین‌های کشاورزی به خانه‌های مسکونی، نیاز به آگاهی‌دهی گسترده است. او می‌افزاید: «وقتی زمینی را که یک کشاورز سالانه از آن ۲۰ تا ۳۰ بوجی گندم برداشت می‌کند به خانه تبدیل کنیم، طبیعی است که این کار روی امنیت غذایی تاثیر منفی می‌گذارد. به‌جای این کار، باید میان کسانی که به خانه نیاز دارند و کسانی که زمین دارند، تبادله صورت گیرد. مردم نباید فقط به نفع شخصی خود فکر کنند؛ باید به آینده منطقه هم توجه داشته باشند و تصمیم‌های‌شان در راستای منافع عمومی باشد.»
در همین حال، کارشناسان محیط‌زیست می‌گویند که روند تبدیل زمین‌های کشاورزی به خانه‌های مسکونی نه تنها در غزنی، بلکه در ولایت‌های دیگر افغانستان نیز جریان دارد.
سید محمد سلیمان‌خیل، آگاه محیط زیست و تغییرات اقلیم، می‌گوید که ساخت‌وساز بر روی زمین‌های کشاورزی در افغانستان به‌طور چشم‌گیری افزایش یافته و این روند به یک نگرانی جدی بدل شده است. او می‌افزاید که این پدیده تنها محدود به برخی ولایت‌ها نیست، بلکه در اکثر ولایت‌های کشور، از جمله در کابل، پایتخت افغانستان، به‌وضوح مشاهده می‌شود.
آقای سلیمان‌خیل علت اصلی این وضعیت را تنها رشد جمعیت نمی‌داند، بلکه نبود برنامه‌ریزی دقیق شهری و ضعف در تطبیق قوانین را نیز از عوامل دیگر این وضعیت می‌داند. او هشدار می‌دهد که ساخت خانه‌های مسکونی بر زمین‌های کشاورزی امنیت غذایی و تخریب محیط زیست را در پی دارد.
این آگاه محیط زیست می‌گوید: «وقتی پوشش گیاهی از بین می‌رود، زمینه برای بارش‌های شدید و غیرقابل کنترل فراهم می‌شود که می‌تواند باعث جاری شدن سیلاب‌ها، فرسایش خاک و آلوده‌گی منابع آب شود. این یک تهدید مستقیم برای اکوسیستم، منابع آبی و معیشت مردم است.»
در شرایطی که افغانستان با بحران اقلیمی روبه‌روست، تبدیل زمین‌های کشاورزی به خانه‌های مسکونی، بحران غذایی را تشدید می‌کند. این روند نه‌تنها منابع تولید غذا را کاهش می‌دهد، بلکه آسیب‌پذیری کشور را در برابر تغییرات اقلیمی افزایش می‌دهد.
با توجه به وابسته‌گی بیش از ۶۰ درصد از جمعیت افغانستان به کشاورزی، از دست دادن زمین‌های زراعتی می‌تواند به کاهش تولیدات کشاورزی، افزایش قیمت مواد غذایی و در نهایت افزایش فقر و گرسنه‌گی منجر شود.
