پس از وصل شدن دوباره انترنت و فعال شدن خدمات مخابراتی، نگرانیها از احتمال قطع مجدد آن همچنان رو به افزایش است. شماری از شهروندان کشور میگویند که سکوت عمومی و عدم ایستادهگی جمعی در برابر این گونه محدودیتها، طالبان را در تشدید فشارها و محرومیتها جسورتر کرده است. به گفته آنان، شایعات درباره قطع دوباره انترنت و تطبیق لایحهای مبنی بر اتصال انترنت بهصورت نقطه به نقطه، نگرانکننده است. این شهروندان تاکید میکنند که طالبان با چنین اقداماتی، همه روزنههای امید، فرصتهای آموزشی و کاری را بهویژه از زنان و دختران میگیرند و در عین حال، زمینه را برای فعالیتهای قاچاقی انترنت و افزایش هزینههای آن فراهم میسازند.
قطع انترنت از سوی طالبان در هفته گذشته، موجی از نگرانی میان شهروندان، بهویژه زنان و دخترانی که بهگونه آنلاین آموزش میبینند یا تجارت میکنند، برانگیخته است. آنان نگرانند که بار دیگر در پشت درهای بسته و تاریک خانه محبوس شوند و از دریچه آنلاین که تنها پنجرهای بهسوی جهان برایشان گشوده بود، به دستور هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، محروم گردند.
صنم، یکی از دانشجویان دانشگاه آنلاین ویژه زنان در هرات، میگوید نسبت به قطع دوباره انترنت بهشدت نگران است. او میافزاید که درسها و پروژههایش بهطور کامل به انترنت وابستهاند و هرگونه اختلال در دسترسی، روند یادگیریاش را با مشکل جدی روبهرو میسازد.
این دانشجو میافزاید: «علاوه بر این، بیشتر اعضای خانوادهام در خارج از کشور زندهگی میکنند و تنها از طریق انترنت میتوانیم با هم در تماس باشیم. قطع انترنت نهتنها بر تحصیلم تاثیر میگذارد، بلکه زندهگی خانوادهگیام را نیز مختل میسازد. پیشتر که دانشجوی سال سوم پزشکی بودم، درهای دانشگاهها به روی دختران و زنان بسته شد و من طعم تلخ محرومیت از تحصیل را چشیدم. اکنون از طریق یک دانشگاه آنلاین درس میخوانم و نمیخواهم آن تجربه دردناک دوباره تکرار شود.»
مرسل، خبرنگار، میگوید: «بهعنوان یک خبرنگار زن، هر بار که انترنت قطع میشود، احساس میکنم جهان از ما جدا میشود. این تنها خاموشی یک شبکه نیست، بلکه بریدن شریان زندهگی ماست. ما زنانی هستیم که همین اندک صدا و تصویر، تنها راه نجات و امید ما به بیرون است. وقتی ارتباطات بسته میشود، نمیتوانیم گزارش بدهیم، نمیتوانیم فریاد بزنیم و حتا دست یاری به سوی دنیا دراز کنیم. در چنین لحظاتی، همه راههای فرار و نجات مسدود میشود و ما در وحشتی عمیق و در دل تاریکی تنها گذاشته میشویم. دنیا بیخبر میماند و ظلم بیصدا بر ما سنگینی میکند.»
وژمه، یکی از زنان تجارتپیشه، میگوید که فروشاتش بهصورت حضوری و آنلاین انجام میشود و در جریان دو روز قطع انترنت، با مشکلات و دشواریهای زیادی روبهرو شده است. او میافزاید: «یکی از مشکلات این بود که نتوانستم سفارشهای مشتریانم را بگیرم و تبلیغ لباسها و اجناسی را که میفروشیم، در شبکههای اجتماعی منتشر کنم. نگرانی ما این است که اگر انترنت دوباره قطع شود، چه کار خواهیم کرد؟ فعلاً یگانه راه برای ما خانمها همین کار آنلاین است. اگر دوباره چنین اتفاقی رخ دهد، واقعاً برای ما سخت خواهد بود که بتوانیم به تجارت ادامه دهیم.»
کامبیز بهروزیان (مستعار)، یکی از شهروندان کشور، میگوید که بهشدت نگران قطع دائمی انترنت از سوی طالبان است. او میافزاید که هبتالله آخوندزاده و کل رژیم طالبان با هر پدیده مدرن سر ستیز دارند. به گفته او، مردم میترسند و بهدلیل سکوت جمعی و ترس همهجانبه، طالبان جسارت پیدا کردهاند و دست از وضع هیچ محدودیتی نخواهند کشید.
بهروزیان میافزاید: «من واقعاً نگرانم که وضعیت بدتر شود. هبتالله به احتمال زیاد بلایی بر سر انترنت و خدمات مخابراتی خواهد آورد. او از هر راهی تلاش میکند صدای مردم، بهویژه زنان، را خاموش کند. اعتراضات چهار سال پیش، درسهای آنلاین و تجارتهای انترنتی زنان به مزاج این ملا عقبگرا و دگماندیش خوش نمیآید و من شدیداً نگرانم که انترنت را بهطور کامل از دسترس مردم عادی خارج کند.»
این نگرانیها مطرح شده است که برخی رسانهها گزارش دادهاند لایحهای در دست نهایی شدن است که توسط هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، ارائه شده است. براساس این لایحه، انترنت در ساعات شب قطع خواهد شد و سیستم انترنت نقطهبهنقطه فعال خواهد شد. در صورت اجرای این طرح، تنها برخی شرکتها و نهادهای مورد تایید طالبان به انترنت دسترسی خواهند داشت و سایر مردم از خدمات انترنتی محروم خواهند شد.
فایبر نوری از هفت نقطه وارد افغانستان میشود و شبکه فایبر نوری کشور به شبکههای کشورهای آسیای مرکزی و جنوبی وصل است. پروژه فایبر نوری در سال ۲۰۰۷ با هزینه ۶۰ میلیون دالر از بودجه دولتی در افغانستان راهاندازی شد و بهعنوان یکی از پروژههای زیربنایی مهم، تغییر بزرگی در ارایه خدمات انترنت پرسرعت، بهبود ارتباطات تلفنی داخلی و خارجی و کاهش بهای انترنت و خدمات تلفنی بهوجود آورد.
رسانهها به نقل از عطامحمد یاری، معاون بورد اداره تنظیم خدمات مخابراتی افغانستان (اترا)، گزارش دادهاند که تا تاریخ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، حدود ۸.۲ میلیارد دالر در بخش ارتباطات افغانستان سرمایهگذاری شده است. به گفته او، نزدیک به ۲۶ میلیون تن در افغانستان به خدمات مخابراتی دسترسی دارند، حدود ۱۱۸ هزار تن در این بخش مشغول به کار هستند و تا کنون حدود ۳۴ میلیون سیمکارت در کشور توزیع شده است.
در حال حاضر، ۲۶ ولایت افغانستان به انترنت پرسرعت فایبر نوری متصل شدهاند. پروژه انترنت منطقهای «دیجیتال کاسا» با تمویل و حمایت مالی بانک جهانی راهاندازی شده بود؛ هدف این پروژه، توسعه زیرساختهای دیجیتال، تقویت اتصال منطقهای و فراهمسازی بستر برای حکومتداری الکترونیکی در منطقه عنوان شده است.
روز دوشنبه، ۷ میزان، وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی طالبان شرکتهای داخلی مخابراتی را فراخواند و به آنان اطلاع داده بود که براساس دستور شفاهی هبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه، باید فایبر نوری در سراسر افغانستان قطع شود.
