شماری از جوانان می‌گویند که هزینه‌های سنگین ازدواج و رسم‌ورواج‌های پرهزینه، آنان را برای تامین مخارج زنده‌گی و فراهم‌کردن هزینه‌های ازدواج به مهاجرت وادار کرده است. به گفته آنان، زمانی که یک جوان نمی‌تواند از طریق کار و درآمد معمول در کشور، هزینه‌های ازدواج را تامین کند، ناگزیر به مهاجرت به‌عنوان راهی برای رسیدن به این هدف می‌اندیشد. آنان می‌گویند که با وجود داشتن آرزوی ازدواج و آغاز زنده‌گی مشترک، هزینه‌های بلند عروسی و توقعات خانواده‌ها، این آرزو را برای‌شان دشوار و گاه دست‌نیافتنی ساخته است. شماری از کارشناسان امور مهاجرت هشدار می‌دهند که مهاجرت جوانان به‌دلیل مشکلات اقتصادی و هزینه‌های سنگین ازدواج، پیامدهای اجتماعی و خانواده‌گی متعددی به‌همراه دارد.
نذیر، جوان ۳۰ ساله‌ای که دو سال از نامزدی‌اش می‌گذرد، می‌گوید که تا کنون سه بار برای تامین هزینه‌های عروسی و پرداخت طویانه اقدام به مهاجرت کرده است. او با وجود مشکلات، هنوز هم قصد دارد برای فراهم‌کردن هزینه‌های ازدواج به ایران برود.
این جوان می‌گوید: «توان مالی برگزاری عروسی را ندارم. با وجود این‌که ۳۰ سال عمر دارم، هنوز نتوانسته‌ام ازدواج کنم. چهار صد هزار افغانی طویانه بر عهده‌ام است و پرداخت این مبلغ برایم دشوار است. در کشور ما زمینه کار مناسب وجود ندارد و اگر هم کاری پیدا شود، معاش آن به سختی مصارف روزمره زنده‌گی را تامین می‌کند؛ چه رسد به این‌که بتوان با آن عروسی کرد یا خانه ساخت. طالبان باید برای کاهش هزینه‌های عروسی و جلوگیری از رسم و رواج‌های ناپسند و غیرضروری اقدام کند تا جوانان بتوانند بدون تحمل چنین فشارهای اقتصادی، زنده‌گی مشترک خود را آغاز کنند.»
قیس، جوانی که به‌دلیل تامین هزینه‌های عروسی‌اش دو بار برای مهاجرت اقدام کرده، می‌گوید آرزو دارد ازدواج کند و زنده‌گی مشترک خود را آغاز کند؛ اما هزینه‌های سنگین عروسی از توان مالی او بیرون است.
او می‌گوید وقتی یک جوان در کشور خودش نمی‌تواند از طریق کار و درآمد معمولی هزینه‌های ازدواجش را تامین کند، ناگزیر به فکر مهاجرت می‌افتد.
قیس می‌افزاید: «من فقط به خاطر پیدا کردن هزینه‌های عروسی می‌خواهم مهاجرت کنم. تا حالا دو بار اقدام کردم، اما هر دو بار رد مرز شدم و دوباره برگشتم. با این حال، هنوز هم از تصمیمم منصرف نشده‌ام و قصد دارم دوباره این راه پرخطر را در پیش بگیرم. می‌دانم که این مسیر خطرات زیادی دارد و حتا ممکن است جانم را از دست بدهم، اما چون می‌خواهم به آرزویم برسم و زنده‌گی مشترکم را آغاز کنم، هنوز هم به مهاجرت فکر می‌کنم.»
جمشید، باشنده کابل که به‌تازه‌گی ازدواج کرده است، می‌گوید برگزاری مراسم عروسی با هزینه‌های سنگین، بسیاری از جوانان را پس از ازدواج با قرض‌داری و مشکلات اقتصادی روبه‌رو می‌کند؛ مشکلی که می‌تواند زنده‌گی مشترک آنان را از همان آغاز با چالش مواجه کند.
او می‌گوید: «به باور من، داماد باید مراسم عروسی را مطابق توان مالی خود برگزار کند و از تجمل‌گرایی و مصرف‌های غیرضروری خودداری کند. متاسفانه بسیاری از جوانان برای برگزاری یک شب عروسی، خود را زیر بار قرض می‌برند و پس از آن مدت‌ها سرگردان پرداخت بدهی‌های‌شان می‌شوند. چه فایده دارد که برای یک شب، چند همسایه و دوست را دعوت کنیم و برای‌شان غذا بدهیم، اما در عوض از هوتل، دکان‌دار و دیگران قرض‌دار شویم؟ بهتر است هر کس مطابق توانایی مالی خود عروسی بگیرد و زنده‌گی مشترکش را بدون قرض و فشار اقتصادی آغاز کند.»
در همین حال، آصفه استانکزی، فعال امور مهاجران، با اشاره به پیامدهای مهاجرت جوانان به‌دلیل مشکلات اقتصادی و تأمین هزینه‌های ازدواج، می‌گوید این روند می‌تواند آسیب‌های جدی به ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور وارد کند. به گفته او، مهاجرت جوانان به جدایی خانواده‌ها، افزایش مشکلات عاطفی و اجتماعی، وابسته‌گی بیشتر خانواده‌ها به پول ارسالی مهاجران و کاهش امید جوانان به ساختن آینده در داخل کشور می‌انجامد.
بانو استانکزی می‌گوید: «در واقع، زمانی که جوانان به‌جای استفاده از انرژی، استعداد و توانایی‌های خود برای توسعه کشور، ناگزیر می‌شوند در کشورهای دیگر به‌دنبال فرصت‌های شغلی و اقتصادی باشند، جامعه بخش مهمی از سرمایه انسانی خود را از دست می‌دهد.» به باور او، فرهنگ‌سازی برای ساده‌سازی مراسم ازدواج و کنار گذاشتن رقابت‌های مالی میان خانواده‌ها، گسترش فرصت‌های شغلی و فراهم‌سازی زمینه استقلال اقتصادی جوانان، از جمله اقدامات اساسی در این زمینه است.
این کارشناس می‌گوید: «آگاهی‌دهی خانواده‌ها درباره پیامدهای مهریه‌های سنگین و رسم‌ورواج‌های پرهزینه، حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و فراهم‌کردن تسهیلات اقتصادی برای جوانان را ضروری است. آموزش و تغییر نگرش جامعه نسبت به ازدواج نیز اهمیت زیادی دارد و باید این فرهنگ تقویت شود که معیار تشکیل خانواده، تفاهم، مسوولیت‌پذیری و توانایی ساختن یک زنده‌گی مشترک باشد، نه میزان پول، دارایی و توانایی مالی خانواده‌ها.»
سیر قریشی، کارشناس مسایل اقتصادی، هشدار می‌دهد که ادامه مهاجرت نیروی کار ماهر و متخصص از کشور، در بلندمدت می‌تواند شرکت‌ها و بخش‌های تولیدی را با کمبود نیروی انسانی متخصص مواجه کند. به گفته او، این کمبود می‌تواند روند رشد تولید و توسعه اقتصادی کشور را با کندی روبه‌رو کند.
آقای قریشی می‌افزاید: «به باور من، نبود فرصت‌های شغلی کافی و هزینه‌های سنگین ازدواج، از عواملی است که برخی جوانان را برای تامین هزینه‌های عروسی به مهاجرت وادار می‌کند. هرچند پولی که مهاجران به خانواده‌های خود می‌فرستند، می‌تواند بخشی از نیازهای اقتصادی آنان را تامین کند؛ اما اگر نیروی کار ماهر و متخصص برای مدت طولانی در خارج از کشور باقی بماند، شرکت‌ها و بخش‌های اقتصادی در داخل با دشواری بیش‌تری برای جذب نیروی کار متخصص روبه‌رو خواهند شد. این وضعیت می‌تواند ظرفیت تولید را کاهش داده و روند رشد اقتصادی کشور را کند سازد.»
این در حالی است که اوایل ماه جاری منابع گفته بودند که انگشتان دست‌وپای شماری از مهاجران افغانستان در پی بدرفتاری پولیس ترکیه در منطقه مرزی ماکو شکسته است.
منابع به روزنامه ۸صبح گفته بودند که پولیس ترکیه شماری از مهاجران را هنگام عبور از مرز ایران و ترکیه پس از بازداشت شکنجه کرده است.
شماری از مهاجران افغانستان نیز چندی پیش از فریب‌کاری و اخاذی قاچاق‌بران انسان در مسیر ایران به ترکیه شکایت کرده بودند. آنان گفته بودند که قاچاق‌بران با وعده‌های گوناگون، جوانان افغانستان را به مهاجرت از مسیر ایران به ترکیه ترغیب می‌کنند و در بدل انتقال هر فرد، بین چهار تا پنج هزار دالر می‌گیرند. اما به گفته این مهاجران، قاچاق‌بران برخی از آنان را به‌جای رساندن به مقصد، در بیابان‌های ایران رها می‌کنند و چنین وانمود می‌کنند که به خاک ترکیه رسیده‌اند.
