منابع محلی در ولایت هرات می‌گویند که طالبان قصد دارند هزاران خانواده در شهرک اندیشه این ولایت را به‌صورت اجباری کوچ دهند. آنان می‌افزایند که طالبان از آغاز سال ۱۴۰۴ خورشیدی، این شهرک را که بیشتر ساکنان آن هزاره‌ها هستند، به‌طور رسمی «ملکیت دولتی» اعلام کرده‌اند. به گفته منابع، این شهرک حدود ۲۰ سال پیش ایجاد شده و اکنون نزدیک به ۱۰ هزار خانه در آن زنده‌گی می‌کنند. منابع تاکید می‌کنند که شهرک اندیشه یکی از بزرگ‌ترین مناطق مسکونی در حومه شهر هرات به شمار می‌رود.
منابعی که به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی نمی‌خواهند نام‌شان در گزارش ذکر شود، می‌گویند که طالبان قبرستانی متعلق به مردم هزاره در این شهرک را به شرکتی فروخته‌اند که مسوول آن از قندهار است. به گفته آنان، در چهار روز گذشته طالبان اقدام به نقشه‌کشی روی قبرستان کرده‌اند و قصد دارند به‌جای آن یک شهرک صنعتی ایجاد کنند. منابع تصریح می‌کنند که طالبان برای اجرای این طرح از والی هرات اجازه گرفته‌اند.
یک منبع محلی در هرات می‌گوید که طالبان از چهار روز به این‌سو قبرستان‌های شهرک اندیشه را نقشه‌کشی کرده‌اند. او می‌افزاید که در این شهرک عمدتاً هزاره‌ها زنده‌گی می‌کنند و قرار است به‌جای قبرستان‌ها، یک شهرک صنعتی ساخته شود.
این منبع که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، می‌گوید: «طالبان از مردم می‌خواهند که از ایران به افغانستان برگردند، اما ما که به‌تازه‌گی از ایران رد مرز شده‌ایم، نه اجازه کار داریم و نه جای زنده‌گی. من در این منطقه زمین خریده‌ام و سند رسمی دارم، ولی اجازه ساخت‌وساز نمی‌دهند.»
این باشنده شهرک اندیشه می‌افزاید: «خودم بارها دیدم که مهاجران برگشته به‌دلیل نداشتن خانه، زیر چادر و خیمه زنده‌گی می‌کنند. حتا پیدا کردن خانه کرایی هم ممکن نیست.» به گفته او، طالبان قصد دارند باشنده‌گان شهرک اندیشه را به‌طور اجباری کوچ دهند.
منبعی دیگر مدعی است که شهرک اندیشه نزدیک به ۲۰ سال پیش ساخته شده و تمامی خانه‌ها دارای سند رسمی و جواز ساخت‌وساز هستند، اما طالبان از آغاز سال ۱۴۰۴ این منطقه را به‌دلیل این‌که اکثر باشنده‌گان آن هزاره‌ها هستند، «دولتی» اعلام کرده‌اند.
این منبع همچنین می‌گوید که طالبان حتا قبرستان‌های مربوط به هزاره‌ها را به فروش رسانده‌اند تا در آن محل یک شهرک صنعتی برای یک شرکت ساخته شود. او می‌افزاید: «طالبان می‌خواهد مردم شهرک اندیشه را به صورت اجباری کوچ دهد، چون کل این شهرک هزاره‌نشین است. این شهرک نزدیک به ۲۰ سال پیش ساخته شده و دارای سند و جواز ساخت‌وساز است، اما طالبان از سال ۱۴۰۴ این منطقه را دولتی اعلام کرده‌اند فقط به این دلیل که اکثر ساکنان آن هزاره هستند.»
همزمان با این، یکی از باشنده‌گان ولایت هرات در صفحه فیسبوک خود از احتمال کوچ اجباری ساکنان چند شهرک مسکونی در غرب شهرک صنعتی خبر داده است. او نوشته است: «امروز در یک ارتفاع بلند قرار داشتم و پنج شهرک در غرب شهرک صنعتی را که زیر نظر داشتم، به چشم دیدم. یادم آمد که شایعاتی وجود دارد مبنی بر این‌که زمین این پنج شهرک دولتی اعلام شده است.» او همچنان عکسی را منتشر کرده و گفته است: «این عکس از یک نقطه مرکزی گرفته شده و تنها سمت شرق را نشان می‌دهد، اما همین تصویر هزاران خانه را در بر می‌گیرد. حالا تصور کنید در سه سمت دیگر چند خانه دیگر ممکن است وجود داشته باشد.»
در همین حال، فعالان حقوق بشر و رسانه‌ای هشدار داده‌اند که این اقدامات نقض آشکار حقوق مالکیت، آزادی جابه‌جایی و کرامت انسانی است و تاثیرات جدی بر امنیت اجتماعی و انسجام ملی خواهد داشت.
رحیم‌الله کریمی، یکی از فعالان حقوق بشر، می‌گوید که اخراج اجباری هزاره‌ها از مناطق مسکونی‌شان، نقض آشکار حقوق انسانی و زیرپا گذاشتن کرامت آنان است. او می‌افزاید: «این اقدامات بدون طی مراحل قانونی، بدون رضایت ساکنان و با انگیزه‌های قومی و مذهبی انجام می‌شود که نه‌تنها خلاف موازین حقوق بشر است، بلکه زمینه‌ساز بی‌ثباتی اجتماعی و تشدید شکاف‌های قومی در کشور خواهد شد.»
مرضیه محمدی، یکی دیگر از فعالان حقوق بشر، کوچ اجباری باشنده‌گان شهرک اندیشه هرات را «ادامه‌ای از نسل‌کشی خاموش» علیه جامعه هزاره می‌داند. او از جامعه جهانی و رسانه‌های آزاد کشور می‌خواهد که در برابر چنین رخدادها سکوت نکنند و هشدار می‌دهد که سکوت در برابر این تصمیم‌های طالبان، هم‌دستی با جنایت است.
این فعال حقوق بشر می‌افزاید: «طالبان بار دیگر با کوچ اجباری مردم هزاره از هرات پرده از یک حقیقت تلخ برداشتند. این تنها یک جابه‌جایی ساده نیست، بلکه ادامه یک نسل‌کشی خاموش است که سال‌ها علیه مردم هزاره جریان دارد؛ از بامیان تا غزنی، از دایکندی تا هرات، هزاره‌ها بارها هدف کوچ اجباری، حذف قومی و تبعیض سیستماتیک قرار گرفته‌اند. این فاجعه تنها مربوط به قوم هزاره نیست؛ اگر امروز صدای مظلومیت هزاره‌ها شنیده نشود، فردا نوبت دیگر اقوام افغانستان خواهد بود. طالبان با این سیاست‌ها نه تنها حقوق اساسی یک قوم را پایمال می‌کنند، بلکه آینده کل کشور را به سوی تفرقه و نابودی می‌کشاند.»
عاطفه ایوبی، از فعالان مدنی، می‌گوید: «سیاست طالبان که از بامیان و غور آغاز شده، به‌تدریج مردم را به انزوا خواهد کشاند. مردمی که با ترس، اضطراب و دلهره زنده‌گی می‌کنند، هرگز زنده‌گی آرامی نخواهند داشت. روشن است که امروز هزاره‌ها هدف قرار گرفته‌اند و فردا ممکن است مردم تاجیک و دیگر اقوام نیز با چنین وضعیتی روبه‌رو شوند و این روند به ولایت‌های دیگر گسترش یابد.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که نگرانی‌ها درباره کوچ‌های اجباری هدف‌مند در مناطق خاص قومی، به ویژه در میان جوامع هزاره‌نشین، به‌شدت افزایش یافته است.
پیش از این نیز موارد متعددی از کوچ اجباری توسط طالبان گزارش شده است. در یکی از این موارد، در روستای رشک ولسوالی پنجاب ولایت بامیان، دست‌کم ۲۵ خانواده هزاره به‌طور اجباری از خانه‌های شان کوچ داده شده‌اند.
براساس گزارش‌ها، این اقدام پس از صدور حکم دادگاه طالبان به نفع کوچی‌ها صورت گرفته است. گفته می‌شود نیروهای طالبان همراه با کوچی‌ها وارد محل شده‌اند، خانه‌ها را قفل کرده و وسایل خانواده‌ها را به زور از منازل بیرون انداخته‌اند.
افزون بر هزاره‌ها، اقوام دیگر نیز به‌گونه گروهی از سوی طالبان کوچ داده شده‌اند. سال گذشته، بیش از ۶۰۰ خانواده به‌طور اجباری از مناطق اصلی‌شان در ولسوالی دولت‌یار ولایت غور کوچ داده شدند.
