شماری از آگاهان اقتصادی قطع انترنت بیسیم (وایرلس) که در افغانستان به «وایفای» مشهور است را ضربهای بزرگ به اقتصاد کشور دانسته و میگویند این اقدام باعث تشدید مهاجرت نیروی متخصص و خروج بیشتر سرمایه از کشور میشود. به گفته آنان، از بین رفتن ظرفیتهای تولیدی، نابودی کسبوکارهای کوچک، رشد مسیرهای دیجیتالی غیررسمی و افزایش فقر و بیکاری از دیگر پیامدهای این ممنوعیت خواهد بود.
تعدادی از کارشناسان در گفتوگو با روزنامه ۸صبح خاطر میگویند که محدودسازی فایبر نوری ضربهای بزرگ به اقتصاد کشور است که با کاهش روند توسعه اقتصادی و تضعیف نظام بانکی، اعتبار افغانستان را در سطح منطقه و جهان زیر سوال میبرد.
میر شکیب میر، آگاه اقتصادی، میگوید که در قدم اول این اقدام باعث میشود معاملات بانکی مانند گذشته با سرعت انجام نشوند. او میافزاید هزینههای عملیاتی بانکها نیز افزایش مییابد که این موضوع منجر به بالا رفتن قیمت خدمات بانکی، کاهش اعتماد مردم و خروج سپردهها میشود. به گفته او، این مساله سکتور بانکی را به سمت تضعیف شدن، محدود شدن فعالیتها و حتا ورشکستهگی سوق میدهد.
این آگاه اقتصادی میافزاید: «این وضعیت همچنین اعتبار اقتصادی افغانستان را در سطح منطقه و جهان خدشهدار میکند، زیرا سرمایهگذاران پیش از ورود، زیرساختها و محیط سرمایهگذاری را ارزیابی میکنند.» او میگوید که قطع فایبر نوری باعث عقبماندهگی در شاخصهای بینالمللی ارتباطات و در نهایت کاهش رشد اقتصادی، افزایش فقر، بیکاری و ناامنی میشود.
آقای میر تصریح میکند : «در مجموع، این روند مانعی جدی در برابر رشد اقتصادی، توسعه سکتور خصوصی، دیجیتالیسازی خدمات و کاهش هزینههای عملیاتی بهشمار میرود.»
سیر قریشی، یکی دیگر از آگاهان اقتصادی، معتقد است قطع انترنت تنها یک مشکل فنی نیست، بلکه ابزاری برای کنترل قدرت، محدود کردن زنان و خاموش کردن جوانان است. او میگوید: «موضوع صرفاً فنی نیست؛ بلکه میتواند بهعنوان ابزاری برای کنترل قدرت به کار رود، مانند محدود کردن زنان یا ساکت کردن جوانان، که در نهایت به اقتصاد آسیب میزند.» به گفته او، تجربه نشان داده است که مردم برای دور زدن محدودیتها از ویپیان استفاده میکنند؛ همانگونه که در برخی کشورهای آفریقا از پیامک (SMS) برای پر کردن این خلا بهره گرفته شده است.
قطبالدین یعقوبی، از آگاهان اقتصادی، بر این باور است که انترنت نهتنها یک ابزار ارتباطی ساده، بلکه یکی از ارکان حیاتی رشد و توسعه همهجانبه جامعه به شمار میرود و قطع آن تمام بخشهای جامعه را بهطور مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر قرار میدهد. او میگوید: «با قطع انترنت، مبادلات اقتصادی، تعاملات تجاری، ارتباطات اجتماعی و روند تعلیم و تربیه که همه به اینترنت وابستهاند، متوقف میشوند و انسانها در تاریکی و بیاطلاعی فرو میروند.»
طالبان در تاریخ ۱۶ سپتامبر دستور مسدودسازی کامل انترنت فایبر نوری را در بلخ صادر کردند که پس از آن، انترنت در ولایتهای پکتیکا، قندهار، هلمند، هرات، ارزگان، نیمروز، کندز، تخار، بدخشان و بغلان نیز بهطور کامل قطع شده است.
رژیم طالبان بهطور رسمی در این باره اظهار نظر نکرده است، اما سخنگوی والی این گروه در بلخ مدعی شده که این دستور برای جلوگیری از «منکرات» صادر شده است. در حالی که شماری از شهروندان و سیاستمداران این اقدام طالبان را نشانه ترس این گروه از قدرت اطلاعرسانی و تلاش برای پنهان ماندن جنایات و فساد گسترده مالی و اخلاقی آنان دانستهاند.






