طالبان پس از تسلط بر افغانستان، در کنار سرکوب گسترده شهروندان و ممنوعیت تمام فعالیت‌های سیاسی و مدنی، از طریق تغییرات در نظام آموزشی و برگزاری مسابقات با مضامین دینی، به دنبال جذب جوانان و جلب حمایت آنان از رژیم خود بوده‌اند. در این مدت، دو کتاب به‌طور سیستماتیک و هدف‌مند توسط طالبان در نهادهای آموزشی معرفی شده است. در این نهادها، مسابقاتی به‌طور پیوسته برگزار می‌شود و به کسانی که به پرسش‌های طالبان مطابق با محتوای این کتاب‌ها پاسخ صحیح می‌دهند، جوایزی اهدا می‌شود. این روند باعث شده است که نوجوانان و جوانان توجه بیش‌تری به کتاب‌های «امارت‌شناسی» و «حق‌المبین» داشته باشند. در این دو کتاب، طالبان به‌طور گسترده درباره جنگ ۲۰ ساله خود و «خوارج» خواندن گروه داعش، و همچنین باطل بودن ادعای این گروه علیه خود، تبلیغ کرده‌اند. بسیاری از دانش‌آموزان پس از مطالعه این کتاب‌ها بیان کرده‌اند که داعش به‌عنوان دست‌نشانده کشورهای «کفری» برای از بین بردن رژیم طالبان ایجاد شده است و حکومت پیشین را نیز فاسد معرفی کرده‌اند که زنان را به کار گماشته بود.
وزارت معارف طالبان در طول سه سال گذشته در بسیاری از مکتب‌های کشور، آزمون‌های «امارت‌شناسی» و «حق‌المبین» برگزار کرده است. این وزارت‌خانه به کسانی که در این مسابقات نمرات بالا کسب کرده‌اند، جوایز متعددی اهدا کرده که این امر موجب تشویق دانش‌آموزان و جلب توجه بیشتر آنان به حل دقیق‌تر و بهتر سوالات مربوط به این مضامین طالبان شده است.
کتاب «حق‌المبین» درباره چیست؟
طالبان این کتاب را با هدف تفکیک خود از داعش در میان دانش‌آموزان در مکاتب کشور تدریس می‌کنند و برای جذب بیشتر دانش‌آموزان، مسابقاتی برگزار می‌نمایند. به کسانی که در این مسابقات پاسخ می‌دهند، جوایز زیادی از جمله لپ‌تاپ، هدایای نقدی و دیگر موارد مورد علاقه دانش‌آموزان اهدا می‌شود. در کتاب «حق‌المبین»، طالبان خود را «حق» و گروه داعش را «خوارج و باطل» توصیف کرده‌اند و به رهبران داعش دشنام داده و آن‌ها را مورد انتقاد شدید قرار داده‌اند.
طالبان در کتاب «حق‌المبین» خود را گروه «مظلوم» معرفی کرده و ادعا کرده‌اند که برای «حق» می‌جنگند، اما داعش را گروه «ظالم» خوانده و گفته‌اند که این گروه به نفع دیگران، به‌ویژه کشورهای غربی، می‌جنگد.
در همین حال، شماری از دانش‌آموزان می‌گویند که پیش از خواندن این کتاب، اطلاعات زیادی در مورد داعش نداشتند و تنها در اخبار در مورد این گروه شنیده بودند. آنان فکر می‌کردند که داعش یک گروه مسلمان است که با کافران و دولت‌های «ظالم» می‌جنگد. اما پس از خواندن کتاب «حق‌المبین» و گذراندن امتحان آن، به این نتیجه رسیده‌اند که داعش یک «گروه باطل و گمراه» است که در مقابل طالبان، که به گفته آنان «مسلمانان واقعی» هستند، می‌جنگد. این دانش‌آموزان پس از اتمام امتحان کتاب طالبان به این باور رسیده‌اند که این گروه برای اسلام می‌جنگد.
نجیب‌الله، دانش‌آموز صنف دوازدهم یکی از مکاتب کشور، که امتحان «حق‌المبین» را سپری کرده است، می‌گوید: «ما در مورد داعش خواندیم، یک گروه باطل است، مسلمان نیست، داعش گمراه است؛ اما امارت طالبان خیلی متفاوت است، یک حکومت اسلامی است و تمام اصول آن اسلامی است. رهبر داعش از طرف امریکا حمایت می‌شود. حالا وضعیت فرق کرده و ما گروه باطل و حق را می‌شناسیم.»
همچنین برخی از دانش‌آموزان می‌گویند که پس از خواندن این دو کتاب به این درک رسیده‌اند که رژیم طالبان یک «حکومت اسلامی و عادل» است. این دانش‌آموزان تاکید می‌کنند که ملاها بهتر از حکومتی هستند که به زنان اجازه می‌دهد در همه جا رفت‌وآمد کنند و در دفاتر با مردان کار کنند. آنان می‌گویند که دوست دارند به رژیم طالبان بپیوندند و مانند این گروه بجنگند و به گفته خودشان «جهاد» کنند.
بریالی، یکی دیگر از دانش‌آموزان، می‌گوید: «در کشور ما سابق کافران آمده بودند و یک حکومت فاسد بود که فقط به زن‌ها وقت می‌دادند، جهاد علیه‌شان روا بود، ما باید پشت حکومت باشیم.»
همچنین برخی دیگر از این دانش‌آموزان می‌گویند که بعد از خواندن کتاب «امارت‌شناسی» و امتحان آن، فهمیده‌اند که نباید کسی بر ضد رژیم طالبان باشد، زیرا این گروه به گفته آنان «به نفع مردم و اسلام» است.
سمیع‌الله، دانش‌آموز یکی از مکاتب در شهر کندز، می‌گوید که باید تمام دانش‌آموزان این کتاب را بخوانند، چون باید از تاریخچه رژیم طالبان آگاه باشند و دشمنان آن را بشناسند. او می‌گوید: «ما در همین حکومت [تحت حاکمیت رژیم طالبان] هستیم، نمی‌شود که برخلاف آن باشیم. کسانی که سلاح می‌گیرند از بیرون حمایت می‌شوند، کار دشمنان است و فریب خورده‌اند. حالا حکومت مسلمانی است، کدام امریکایی در کشور نیست.»
اما شمار این دانش‌آموزان زیاد نیست، زیرا در هر صنف تعداد کمی از دانش‌آموزان امتحان «امارت‌شناسی» و «حق‌المبین» را گذرانده و این کتاب‌ها را خوانده‌اند.
شمار زیادی از دانش‌آموزانی که این کتاب‌ها را نخوانده‌اند، می‌گویند که آینده روشنی در این کشور ندارند و نمی‌توانند به آرزوهای‌شان برسند. آنان نسبت به آینده نگران و ناامید هستند و می‌گویند که آینده مبهم دارند، چون زمینه رشد برای آنان فراهم نیست. این دانش‌آموزان از محدودیت‌های وضع شده در مکاتب و ممنوعیت آموزش دختران ناراحت هستند.
پرویز (نام مستعار)، یکی از دانش‌آموزان صنف دوازدهم، می‌گوید: «در مکتب به ما گفته می‌شد که اگر موهای سر و ریش خود را مانند غربی‌ها استایل بزنیم یا ماشین کنیم، نمره در امتحان کم خواهد شد. استادان نشانه‌گذاری می‌کنند و ۱۰ نمره از ما کم می‌شود. ما در صنف‌ها نمی‌توانیم آزادانه صحبت کنیم؛ هر گپی که خلاف طالبان بگوییم، به اداره گزارش می‌دهند و برای ما هشدار می‌دهند که اگر چنین گپ‌هایی بزنیم، این بار ما را به حوزه پولیس می‌برند و به ما می‌فهمانند. ما چیزی نمی‌گوییم، چون دل‌مان می‌ترقد، خوب است که فارغ شدیم.»
محمد قاسم، یکی دیگر از دانش‌آموزان، می‌گوید که نسبت به آینده امیدواری وجود ندارد، چون رژیم طالبان برای کسانی است که مانند خودشان باشند. او می‌گوید: «لالا، خودت می‌فهمی که دختران و زنان را تعلیم نمی‌دهند. دو خواهر من به مکتب نمی‌روند و در خانه ناراحت هستند. آن‌ها امید داشتند. به این فکر هستم که از این کشور بروم، اگر یک حکومت دیگر آمد، برمی‌گردم. این جا مثل زندان است برایم.»
شمار دیگری از دانش‌آموزان نیز می‌گویند که سرخوشی و شادی از آنان گرفته شده است و آنان خود را در محوطه یک زندان احساس می‌کنند.
کتاب «امارت‌شناسی» درباره چیست؟
محتوای این کتاب تاریخچه رژیم طالبان را از دور نخست حاکمیت این گروه تا سلطه کنونی آن بر افغانستان در بر می‌گیرد. طالبان در این کتاب خود را به‌گونه‌ای معرفی کرده‌اند که نماینده بهترین و شایسته‌ترین نظام اسلامی در جهان اسلام هستند. در این کتاب، طالبان خود را به‌عنوان نخستین حکومتی در کره زمین معرفی کرده‌اند که نظام اسلامی دارد و شریعت اسلامی در آن به‌طور کامل اجرا می‌شود.
در این کتاب، درس خواندن دختران و پسران زیر یک سقف و کار کردن مردان و زنان در یک دفتر «ناروا و جز نظام کفری و فاسد» معرفی شده است. در این کتاب، ادعا شده که طالبان حقوق و عزت زنان را تامین کرده‌اند. این گروه گفته که زنان در خانه باعزت زنده‌گی می‌کنند. همچنین، ادعا شده که طالبان ناقض حقوق بشر نیستند و برعکس، حقوق تمام شهروندان را با عدالت تامین کرده‌اند.
طالبان در این کتاب ادعا کرده‌اند که در ۲۰ سال گذشته از سوی هیچ کشوری حمایت نشده‌اند. در این کتاب آمده است که طالبان در جنگ ۲۰ ساله با دولت پیشین و نیروهای خارجی تنها از حمایت خدا و مردم برخوردار بوده‌اند. همچنین ادعا شده که سایر احزاب و گروه‌های سیاسی «غلام» کشورهای خارجی هستند و طالبان هیچ‌گونه وابسته‌گی به کشورهای خارجی ندارند. تمام محتوای این کتاب به‌طور عمده برای سفیدنمایی طالبان و تبدیل این گروه به جریان سیاسی‌ای نوشته شده است که تنها برای «وطن و اسلام» می‌جنگد.
