شماری از باشنده‌گان ولایت بغلان از آلوده‌گی ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری که در میان مناطق مسکونی این ولایت موقعیت دارد، شکایت دارند. آنان می‌گویند که دود و ذرات منتشرشده از این کارخانه، سلامت باشنده‌گان مناطق دو سرکه، ششصدکوتی، بلاک‌های سمنت غوری، باغ چقرک، تپه فرحت، قشلاق، بند دو، دند غوری و شماری از مناطق دیگر را با تهدیدهای جدی روبه‌رو کرده و زنده‌گی روزمره آنان را تحت تاثیر قرار داده است. به گفته باشنده‌گان، خانواده‌هایی که در نزدیکی این کارخانه زنده‌گی می‌کنند، بیش از دیگران در معرض پیامدهای آلوده‌گی هوا قرار دارند. آنان می‌افزایند که ذرات ناشی از فعالیت این کارخانه هر روز بر بام خانه‌ها، حویلی‌ها و حتا داخل منازل می‌نشیند و ادامه این وضعیت، بسیاری از خانواده‌ها را ناگزیر کرده است تا خانه‌های خود را ترک کنند.
این باشنده‌گان در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گویند که کارخانه سمنت غوری از سوخت‌های غیرمعیاری استفاده می‌کند و فعالیت آن بدون رعایت معیارهای محیط‌زیستی ادامه دارد. به گفته آنان، مسوولان این کارخانه تا کنون اقدام موثری برای نصب و فعال‌سازی دستگاه‌های تصفیه دود انجام نداده‌اند و طالبان نیز نظارت لازم بر فعالیت آن نداشته است. از دید آنان، ادامه فعالیت این کارخانه بدون رعایت معیارهای محیط‌زیستی، آلوده‌گی هوا را در این ولایت تشدید کرده و نگرانی‌ها از افزایش بیماری‌های ناشی از آلوده‌گی هوا، به‌ویژه در میان کودکان و سالمندان، را بیشتر ساخته است.
احمد (مستعار)، یکی از باشنده‌گان منطقه دند غوری ولایت بغلان، از آلوده‌گی هوا ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری شکایت دارد. او می‌گوید دود غلیظ و ذرات سیاه ناشی از فعالیت این کارخانه، هر روز بر بام خانه‌ها، حویلی‌ها و حتا داخل منازل می‌نشیند و مشکلات فراوانی را برای باشنده‌گان مناطق اطراف به وجود آورده است.
این باشنده بغلان می‌گوید: «باشنده‌گان مناطق دو سرکه، ششصدکوتی، بلاک‌های سمنت غوری، باغ چقرک، تپه فرحت، قشلاق، بند دو، دند غوری و شماری از مناطق دیگر سال‌هاست از دود غلیظ و ذرات سیاه ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری رنج می‌برند. فعالیت این کارخانه برای اقتصاد و ایجاد فرصت‌های شغلی اهمیت دارد، اما مردم نیز حق دارند از هوای پاک و محیط‌زیست سالم برخوردار باشند. دود و گردوغبار ناشی از این کارخانه سلامت مردم، به‌ویژه کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های تنفسی را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.»
این باشنده بغلان از مسوولان کارخانه سمنت غوری و اداره حفاظت محیط‌زیست می‌خواهد با بررسی این موضوع و نصب تجهیزات معیاری برای کنترل و تصفیه دود، از ادامه آلوده‌گی هوا جلوگیری کنند. به گفته او، رسیده‌گی به این مشکل می‌تواند ضمن حفظ فعالیت تولیدی کارخانه، از وارد شدن آسیب بیشتر به سلامت شهروندان و محیط‌زیست نیز جلوگیری کند.
نسیم، یکی از باشنده‌گان منطقه دوسرکه ولایت بغلان، می‌گوید که آلوده‌گی هوای ناشی از فعالیت کارخانه‌های سمنت، زنده‌گی مردم این منطقه را با مشکلات جدی روبه‌رو کرده است. به گفته او، فرزندانش به‌دلیل تنفس هوای آلوده به مشکلات تنفسی مبتلا شده‌اند، اما به‌دلیل مشکلات اقتصادی توانایی ترک این منطقه یا خرید خانه در جای دیگر را ندارد.
این جوان می‌افزاید: «پس از ایجاد کارخانه جدید سمنت و گسترش فعالیت کارخانه‌ها، وضعیت هوای منطقه دوسرکه و معدن ششصدکوتی به‌مراتب بدتر شده است. در ساعت‌هایی که این کارخانه‌ها فعالیت می‌کنند، دود غلیظ تمام منطقه را فرا می‌گیرد و وارد خانه‌های مردم می‌شود. این دود باعث شده است کودکان و سالمندان به بیماری‌های تنفسی مبتلا شوند. کسانی که توانایی مالی داشتند، خانه‌های‌شان را ترک کردند، اما بسیاری از خانواده‌ها، از جمله ما، توان رفتن نداریم و ناچاریم همین‌جا با این شرایط زنده‌گی کنیم.»
علی‌الله، یکی دیگر از باشنده‌گان ولایت بغلان، می‌گوید که کارخانه سمنت غوری به‌دلیل استفاده نکردن از سوخت معیاری و نداشتن سیستم‌های موثر تصفیه دود، به یکی از منابع اصلی آلوده‌گی هوا در این ولایت تبدیل شده است. او معتقد است که موقعیت این کارخانه در میان مناطق مسکونی، پیامدهای زیست‌محیطی و صحی آن را دوچندان کرده است.
این جوان بغلانی با ابراز نگرانی از رسیده‌گی نشدن به مشکلات شان می‌گوید: «پلخمری با وجود برخورداری از معادن زغال‌سنگ، کارخانه سمنت و دیگر منابع درآمدزا، هنوز از ابتدایی‌ترین خدمات شهری بی‌بهره است. نه سرک‌های معیاری ساخته شده و نه خدمات صحی متناسب با نیاز مردم فراهم است. در کنار این مشکلات در سال‌های اخیر، هم‌زمان با افزایش فعالیت کارخانه سمنت، آلوده‌گی هوا نیز به‌گونه چشم‌گیری افزایش یافته است. دودکش‌های کارخانه به سمت مناطق مسکونی از جمله ششصدکوتی، کارته نو، پل معدن و ساحات اطراف قرار دارد و دود غلیظ و ذرات ناشی از آن به‌طور مستقیم وارد خانه‌های مردم می‌شود.»
علی‌الله از طالبان می‌خواهد کارخانه را به رعایت معیارهای محیط‌زیستی ملزم کنند. او تاکید می‌کند که استفاده از سوخت‌های معیاری، نصب دستگاه‌های تصفیه دود و نظارت جدی بر فعالیت کارخانه، می‌تواند از میزان آلوده‌گی هوا بکاهد و از تهدید بیشتر سلامت باشنده‌گان جلوگیری کند.
شمسیه و سکینه، دو تن از باشنده‌گان ولایت بغلان، می‌گویند که آلوده‌گی ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری به یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های محیط‌زیستی در شهر پلخمری تبدیل شده است. آنان هشدار می‌دهند که ادامه فعالیت این کارخانه بدون رعایت معیارهای محیط‌زیستی، می‌تواند پیامدهای منفی بر سلامت مردم و محیط‌زیست داشته باشد.
شمسیه می‌گوید: «کسی مخالف فعالیت کارخانه نیست، اما تولید نباید به بهای سلامت مردم تمام شود. اگر مسئولان کارخانه از دستگاه‌های معیاری تصفیه دود استفاده کنند، سوخت‌های کم‌آلاینده را جایگزین زغال‌سنگ کنند و در اطراف کارخانه کمربند سبز ایجاد شود، میزان آلوده‌گی هوا کاهش خواهد یافت.»
سکینه نیز می‌گوید که آلوده‌گی هوا سلامت باشندگان، به‌ویژه کودکان و سالمندان، را تهدید می‌کند و هزینه‌های درمان را بر خانواده‌ها افزایش داده است. او می‌افزاید: «اگر کارخانه از فروش سمنت درآمد دارد، باید بخشی از آن را برای کاهش آلوده‌گی، نصب دستگاه‌های تصفیه دود و حفاظت از سلامت مردم اختصاص دهد. سلامت شهروندان نباید قربانی تولید و درآمد شود.»
در حالی که باشنده‌گان بغلان از افزایش آلوده‌گی هوا ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری ابراز نگرانی می‌کنند، این کارخانه از دهه ۱۹۵۰ میلادی تا کنون به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجتمع‌های صنعتی افغانستان در شهر پلخمری فعالیت داشته و نقش مهمی در تامین سمنت مورد نیاز پروژه‌های ساختمانی کشور ایفا کرده است.
طالبان نیز چندی پیش از آغاز کار بخش سوم این کارخانه خبر دادند و اعلام کردند که روند ساخت آن ظرف ۱۸ ماه تکمیل خواهد شد. با این حال، شماری از باشنده‌گان تاکید می‌کنند که هم‌زمان با توسعه فعالیت‌های این کارخانه، باید تدابیر لازم برای کاهش آلاینده‌های ناشی از آن نیز روی دست گرفته شود.
نگرانی‌ها از آلوده‌گی ناشی از فعالیت کارخانه سمنت غوری در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) هشدار داده بود شهرهای افغانستان با بحران فزاینده آلوده‌گی هوا روبه‌رو هستند. این نهاد گفته بود که انتشار آلاینده‌ها از کارخانه‌ها و وسایط نقلیه، در کنار دود ناشی از سوزاندن زغال‌سنگ، چوب، پلاستیک و دیگر سوخت‌های غیراستاندارد، سلامت شهروندان را به‌طور جدی تهدید می‌کند.
برنامه اسکان بشر سازمان ملل همچنین تاکید کرده است که استفاده از انرژی‌های پاک، کاهش انتشار آلاینده‌های صنعتی، توسعه حمل‌ونقل عمومی و گسترش فضاهای سبز از راهکارهای اساسی برای کاهش آلوده‌گی هوا و حفاظت از سلامت شهروندان به شمار می‌رود.
