شماری از باشنده‌گان کابل و هرات از افزایش کرایه خانه شکایت دارند. آنان می‌گویند که اخراج اجباری مهاجران افغانستان از ایران، در کنار ایجاد سایر مشکلات، بی‌سرپناهی را در کشور تشدید کرده و مالکان با سوءاستفاده از وضعیت بحرانی مردم قیمت خانه‌های‌شان را افزایش داده‌اند. به گفته آنان، در حالی کرایه خانه‌ها افزوده شده که بازگشت‌کننده‌گان و مردم، با ناامیدی، بیکاری و فقر شدید دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
باشندگان کابل و هرات می‌گویند که پس از جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسراییل، بازار مسکن در افغانستان دچار نوسان شده است. آنان تاکید می‌کنند که طالبان در این زمینه هیچ اقدام موثری انجام نداده‌اند. به گفته باشنده‌گان کابل و هرات، حضور گسترده بازگشت‌کننده‌گان در این دو شهر باعث افزایش کرایه خانه‌ها شده است.
شهرزاد، یکی از باشنده‌گان شهرکابل با ابراز نگرانی می‌گوید که نزدیک دوهفته می‌شود که در جست‌جوی خانه کرایی است و نتوانسته خانه مناسبی بیابد. این بانو تصریح می‌کند: «قرارداد خانه‌ما ماه گذشته به پایان رسید. پیش‌تر ماهانه ۷ هزار کرایه پرداخت می‌کردم، اما اکنون نزدیک به دو ماه است که موفق به یافتن خانه‌ای مناسب نشده‌ام. چون کرایه خانه افزایش پیدا کرده است. خانه‌ای که قبلاً ۷ هزار افغانی کرایه داشت، حالا به ۱۲ یا حتا ۱۵ هزار افغانی رسیده است.»
عبدالمتین، یکی از باشنده‌گان هرات، می‌گوید: «در یک خانه دو‌اتاقه زنده‌گی می‌کردم و ماهانه ۳ هزار افغانی کرایه می‌دادم، اما پس از افزایش تنش‌ها صاحب‌خانه کرایه را به ۶ هزار افغانی رسانده است. این ناامنی‌ها نه‌تنها مهاجران را با مشکل مواجه کرده، بلکه زنده‌گی همه مردم هرات را نیز سخت‌تر و پرهزینه‌تر ساخته است؛ از افزایش قیمت مواد خوراکی گرفته تا بهای نفت و گاز، همه‌چیز افزایش یافته است.»
آرزو، از باشنده‌گان ولسوالی گذره ولایت هرات، می‌گوید که پس از تنش‌ها و موج گسترده بازگشت مهاجران، بسیاری از آن‌ها به هرات آمدند و این مساله باعث شد قیمت‌ها به‌طور چشم‌گیری افزایش پیدا کند. او می‌افزاید: «این گرانی نه‌تنها برای مهاجران مشکل‌ساز شده، بلکه همه مردم هرات را متضرر کرده است؛ چون بیکاری گسترده است و کار برای کسی نیست.»
این باشنده هرات می‌گوید: «وضعیت به‌ویژه برای مهاجران بیچاره‌ای که تازه برگشته‌اند بسیار سخت شده؛ نه چیزی برای خوردن دارند، نه جایی برای ماندن. شرایط واقعاً طاقت فرساست.»
پیمان، یکی از مهاجرانی است که اخیراً به‌دلیل ناامنی‌ها به کابل آمده است. این جوان می‌گوید که ۴ تا ۵ روز است به‌دنبال خانه‌کرایی بوده، اما به‌دلیل افزایش قیمت‌ها موفق نشده است. او می‌گوید: «چهار تا پنج روز است در جست‌وجوی خانه هستیم، فعلاً در منزل یکی از اقوام مانده‌ایم. یک آپارتمان ۳ یا ۴اتاقه که قبلاً ۱۲ هزار افغانی بود، حالا حتا ۱۵، ۱۶ یا ۱۷ هزار شده، و دو‌اتاقه‌هایی که بین ۸ هزار افغانی بود، حالا بین ۱۲ تا ۱۴ هزار است؛ آن هم با شرایط بسیار سخت مانند دو ماه پیش‌پرداخت.»
در همین حال، شماری از مسوولان راهنمای معاملات در کابل، بازگشت مهاحران و افزایش تقاضا را از عوامل در تغییر بازار مسکن می‌دانند. به گفته آنان، بیشتر مراجعه کننده‌گان مهاجران برگشته از ایران و پاکستان هستند.
قدیر (مستعار)، یکی از مسوولان رهنمای معاملات در ساحه قلعه فتح‌الله، شهر کابل در گفت‌وگو با ۸صبح می‌گوید که بیشتر مراجعه‌کننده‌گان مهاجرانی هستند که در نتیجه تنش‌ها از ایران برگشته‌اند. به گفته او، ناامنی‌های منطقه‌ای همزمان با سایر بخش‌ها بر بازار مسکن افغانستان نیز تاثیر گذاشته است.
آقای قدیر در ادامه می‌افزاید: «کرایه آپارتمان‌های سه یا چهار اتاقه در کابل بین ۶ هزار تا ۱۰ هزار افغانی بود، اما اکنون به ۱۵ تا ۲۰ هزار افغانی افزایش یافته است؛ به‌ویژه در مناطقی مانند قلعه فتح‌الله، تایمنی. در خیرخانه، شهرک شیخ‌زاهد، معمار شهر و خواجه‌رواش قیمت خانه‌هایی که قبلاً بین ۳ تا ۴ هزار افغانی بود، اکنون به ۷ تا ۱۰ هزار افغانی رسیده است.»
افضل، مسوول یک رهنمای معاملات در کابل، می‌گوید که کرایه خانه در تمام نقاط کابل افزایش یافته است؛ اما در مناطق مرکزی و پرجمعیت، هزینه‌ها به‌مراتب بیشتر از نقاط دوردست است. او می‌افزاید: «پیش‌تر کرایه خانه‌های دو‌اتاقه بین ۶ تا ۷ هزار افغانی بود، اما اکنون به ۱۰ تا ۱۱ هزار افغانی رسیده است. خانه‌های سه‌اتاقه که قبلاً با ۱۰ هزار افغانی کرایه داده می‌شد، حالا ۱۴ تا ۱۵ هزار افغانی قیمت دارند.»
ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسراییل، هزاران تن از شهروندان افغانستان را که به این کشور رفته بودند، به‌صورت اجباری اخراج می‌کند. این مهاجران اکنون با ناامیدی، بیکاری، بی‌سرپناهی و ترس از انتقام‌جویی روبه‌رو هستند.
بر بنیاد گزارش سازمان بین‌المللی مهاجرت، از ۱۱ جوزا تا ۷ سرطان سال جاری، بیش از ۲۳۰ هزار مهاجر از ایران به افغانستان برگشته‌اند که بیشتر آنان به‌صورت اجباری اخراج شده‌اند.
همزمان با تشدید اخراج مهاجران افغانستان از ایران، فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر خواستار افزایش حمایت جهانی شده است. این نهاد اعلام کرده که از ماه جنوری تا کنون، بیش از ۸۰۰ هزار مهاجر از طریق گذرگاه اسلام‌قلعه به افغانستان بازگشته‌اند.
