افزایش بیماری سرطان پستان میان بانوان هرات، موجب نگرانی مقام‌های صحی در این ولایت شده است. در چند سال اخیر پس از ایجاد بخش جداگانه مراقبت و تشخیص بیماری در زایشگاه هرات، آمار مبتلایان رو به افزایش بوده و این امر سبب شده تا برای تشخیص و راهنمایی افراد مبتلا به این بیماری، برخی پزشکان دوره‌های ویژه درمان بیماری سرطان پستان را در کشورهای اروپایی ببینند.
مسوولان بخش مراقبت از سرطان پستان در هرات می‌گویند از سال ۱۳۹۷ خورشیدی که بخش تشخیص این بیماری در زایشگاه مرکزی این ولایت فعال شده است، از هر ۱۰ زنی که به این مرکز مراجعه می‌کنند، دست‌کم نتیجه آزمایش یکی از آنان مثبت می‌شود.
مسوولان این مرکز درمانی می‌گویند برای این‌که در تشخیص دقیق باشند، آزمایش‌های گرفته شده را به شفاخانه «پروجا» در ایتالیا که با بخش مراقبت‌های بیماری سرطان پستان هرات همکاری دارد، می‌فرستند و نتیجه نهایی آزمایش‌ها سه تا پنج روز را در بر می‌گیرد.
روزانه ۱۵ تا ۲۰ بانو برای آزمایش سرطان پستان و دریافت رهنمودهای پزشکی به این مرکز مراجعه می‌کنند. افزون بر این، برخی افراد آزمایش می‌دهند تا مشخص شود که آیا سرطان پستان دارند یا دچار بیماری‌های مشابه هستند.
مسوولان صحی در هرات می‌گویند که دو پزشک خانم در بخش تشخیص بیماری در خارج از کشور و دو بانوی دیگر در بخش گرفتن آزمایش، آموزش‌های ویژه را فرا گرفته‌اند و به گونه رایگان بیماران این مرکز را همکاری می‌کنند و در صورت مثبت بودن آزمایش، موارد مهم را به آنان آموزش می‌دهند.
داکتر عبدالحکیم تمنا، رییس صحت عامه هرات، در گفت‌وگو با روزنامه 8صبح می‌گوید که با تغییر شیوه زنده‌گی مردم، بیماری‌های میکروبی کم می‌شود و «بیماری‌های مزمن» افزایش می‌یابد. او تأکید می‌کند که افزایش روز‌افزون بیماری سرطان پستان در کشور، به ویژه در هرات، نگران‌کننده است و وزارت صحت عامه در این زمینه باید سرمایه‌گذاری بیش‌تری کند.
داکتر سعیده سعید، متخصص زنان و مسوول زایشگاه هرات، در صحبت با روزنامه 8صبح، از افزایش آمار بیماری سرطان پستان میان بانوان هراتی ابراز نگرانی می‌کند. او می‌افزاید، اگر‌چه امکان دارد مردان هم به بیماری سرطان پستان مبتلا شوند، اما زنان «صد برابر» بیشتر از مردان به آن گرفتار می‌شوند.
پزشکانی که دوره‌های ویژه آموزش تشخیص درمان بیماری سرطان پستان را در ایتالیا فرا گرفته‌اند، می‌گویند از دو سال پیش بخش نمونه‌گیری «سیتولوژی» این بیماری در زایشگاه هرات فعال شده است. در این مدت از ۶۹۶ بانو آزمایش سرطان پستان گرفته شده که نتیجه ۱۲۱ تن آنان مثبت بوده است.
فاطمه کریمی، متخصص زنان و مسوول بخش نمونه‌گیری در مرکز مراقبت از سرطان پستان بانوان زایشگاه هرات، به روزنامه 8صبح می‌گوید که روزانه بین ۱۵ تا ۲۰ بانو برای آزمایش و استفاده از رهنمودهای پزشکی به این مرکز مراجعه می‌کنند.
برای گفت‌وگو با زنانی که گرفتار این بیماری هستند، به مرکز مراقبت از سرطان پستان زنان در زایشگاه هرات رفتم. شیما بهبود، یکی از این بیماران در هرات است. او چهار سال پیش، زمانی که حامله بود، متوجه شد که دچار بیماری سرطان پستان شده است.
این زن تا کنون ۱۴ بار برای درمان و عملیات جراحی به پاکستان سفر کرده است. او تأکید می‌کند که در نخست نبرد با بیماری برایش دشوار بود، اما شوهرش او را همراهی کرد و هم اکنون ۳۶ سال سن دارد و با دو پسر و یک دخترش، تلاش می‌کند این بیماری را شکست دهد.
او هفته‌ای یک بار برای انجام آزمایش به این مرکز می‌آید و حالا احساس بهتری دارد. شیما، به زنانی که به این بیماری دچار می‌شوند، توصیه می‌کند که با «مقابله و ایستاده‌گی» در مقابل سرطان پستان و هر بیماری دیگر، می‌توانند موفق به شکست آن شوند.
در روند تشخیص بیماری سرطان پستان، نخست از زنان باردار و شیرده آزمایش تلویزیونی (سونوگرافی) گرفته می‌شود، اما بانوانی که باردار و شیرده نباشند، پستان‌شان با دوز کم «پرتو ایکس» آزمایش می‌شود. این آزمایش از سونوگرافی دقیق‌تر است، اما برای زنان باردار و شیرده مناسب نیست.
پس از این‌که وجود غده در پستان مشخص شد، نمونه‌گیری «سیتولوژی» از بافت پستان انجام می‌شود و در این مرحله نتیجه آزمایش مشخص می‌گردد. برای این‌که نتیجه آزمایش‌ها دقیق‌تر باشد، نمونه‌های مشکوک از هرات به شفاخانه پروجا در ایتالیا فرستاده می‌شود.
قرار بود در سال جاری بخش «رادیوتراپی/پرتو‌درمانی» با پرتوهای «ایکس» و «گاما» نیز در این مرکز فعال شود، اما به دلیل همه‌گیری ویروس کرونا، به تعویق افتاده است. تمام مراحل درمانی از نمونه‌گیری تا نتیجه‌گیری آزمایش در این مرکز کاملاً رایگان است و هیچ پولی بابت آن از بیماران دریافت نمی‌شود.
با این که دلایل ابتلا به سرطان پستان به صورت دقیق مشخص نیست، اما از دید پزشکان، عواملی چون عدم ازدواج، عدم شیردهی، چاقی، سابقه شخصی، وجود غده‌های سرطانی در بدن افراد، سرطان تخم‌دان و سابقه خانواده‌گی در ابتلای افراد به این بیماری نقش دارد.
مرکز مراقبت از سرطان پستان زنان در زایشگاه مرکزی هرات، با همکاری موسسه «ویرونیزی» ایتالیا در سال ۲۰۱۳ میلادی پایه‌گذاری شد که در این مرکز پنج پزشک متخصص مشغول کار هستند. پرداخت معاش و مصارف این بخش هم به دوش این موسسه است.
هرچند افزایش آمار بیماران مبتلا به سرطان پستان در هرات برای مقام‌های صحی نگران‌کننده است، اما ایجاد مرکز مراقبت از سرطان پستان زنان در این ولایت، امیدها برای شناسایی دقیق و انجام مراحل ابتدایی درمان بیماران را افزایش داده است.
