شماری از دخترانی که پس از محدودیتهای طالبان به کسبوکارهای آنلاین روی آوردهاند، نسبت به قطع انترنت فایبرنوری در افغانستان ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که با این اقدام، تمام فعالیتهای کاریشان متوقف خواهد شد. این دختران میافزایند در حالیکه کشورهای دیگر به پیشرفت و استفاده بهینه از انترنت فکر میکنند، طالبان تنها به محدودیتها میاندیشند و از توانمندی زنان هراس دارند. به گفته آنان، طالبان بهجای حمایت از کارآفرینی زنان، راه نفسشان را یکییکی میبندند و در شرایطی که آموزش، آزادی بیان و فرصتهای شغلی محدود است، فضای مجازی تنها جای باقیمانده برای فعالیت آنهاست که حتا همین حضور محدود را نیز تحمل نمیکنند.
برخی از این دختران تجارتپیشه در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگویند که طالبان با بهانهتراشی برای قطع انترنت، در واقع پس از بستن دروازههای آموزش، اکنون قصد دارند حضور زنان در فضای دیجیتال را نیز محدود کنند. به گفته این دختران، طالبان انترنت را نه بهعنوان ابزاری برای رشد، بلکه بهعنوان تهدیدی علیه کنترل و تمامیت خود میدانند، زیرا زنان از این فضا برای مقاومت، آگاهی و خودکفایی استفاده میکنند.
زهرا علی، یکی از دختران تجارتپیشه آنلاین، میگوید که اگر انترنت فایبر نوری در کابل قطع شود، آخرین امیدش برای ادامه زندهگی و استقلال مالی نیز از او گرفته خواهد شد. به باور زهرا، طالبان دشمن زندهگی هستند، هر چیزی که امکان کار، آموزش یا ارتباط را فراهم کند، از نظر آنها «منکر» است و باید نابود شود.
این دختر تجارتپیشه میافزاید که پس از ممنوعیت آموزش دختران توسط طالبان به این کار روی آورده است و میگوید: «طالبان هر چیزی را که نشانی از زندهگی، امید یا پیشرفت داشته باشد، ممنوع میکنند. با قطع شدن انترنت، دیگر نمیتوانم کار کنم. انترنت موبایل هم بسیار گران است. طالبان افراد خودخواهیاند که تنها خود را میبینند.»
مارال نیز با بسته شدن درهای آموزش، به کسبوکار آنلاین روی آورده است. او میگوید تجارت آنلاین آخرین فرصت برای حضور فعال و مستقل دختران در جامعه است. مارال هشدار میدهد که اگر انترنت پرسرعت در کابل قطع شود، زنان دوباره به روزهای تاریک نخستین محرومیت از آموزش بازمیگردند.
مارال میافزاید: «من از خانه کار میکنم. اگر انترنت قطع شود، نه میتوانم درس بخوانم و نه کار کنم. تمام دختران به انترنت امید بسته بودند و وقتی این هم قطع شود، آخرین امیدشان گرفته میشود.»
ستوده (مستعار)، یکی دیگر از دختران تجارتپیشه آنلاین، از قطع انترنت توسط طالبان ابراز نگرانی میکند. او میگوید که به آینده کاریاش هیچ اطمینانی ندارد، چون حتا اگر کار حضوری را آغاز کند، احتمال دارد طالبان آن را نیز به رویش ببندند. ستوده میافزاید: «در برخی ولایتها همین حالا انترنت وایفای قطع شده است. همکاران ما که در بخش تجارت آنلاین فعالیت دارند، از قطع انترنت فایبر نوری شکایت دارند و کارشان دچار اختلال شده است. آنها کاملاً نگران ادامه این وضعیت هستند.»
از دید ستوده، دخترانی که از طریق تجارت آنلاین تنها منبع درآمد خود را تامین میکردند و به استقلال مالی دست یافته بودند، اکنون با چالش جدی مواجه شدهاند. به گفته او، تجارت آنلاین برای بسیاری از زنان نهتنها راهی برای کسب درآمد، بلکه ابزاری برای کاهش استرس و جلوگیری از وابستهگی مالی بوده است.
ستوده میگوید: «از قطع انترنت بسیار نگرانم، چون مشتریانم را از طریق انترنت و شبکههای مجازی جذب کردهام. اگر انترنت قطع شود، تمام مشتریانم را از دست میدهم.»
در همین حال، شماری از کارشناسان تکنالوژی هشدار میدهند که فیلتر و قطع انترنت میتواند کسبوکارهای نوپا و آنلاین را با خطر جدی توقف و زیان مواجه کند. این کارشناسان همچنین میگویند که در صورت قطع کامل انترنت، کاربران میتوانند از طریق استارلینک به انترنت آزاد دسترسی پیدا کنند.
فرهاد فخری، یکی از کارشناسان مسایل تکنالوژی، در این باره میگوید: «قطع کامل انترنت فاجعهای بزرگ برای اقتصاد و کسبوکار مردم خواهد بود؛ زیرا کشور زیرساختهای عظیم اقتصادی ندارد و تمام سکتورهای آموزشی، تجارتی، تولیدی، تبلیغاتی و سایر بخشها به انترنت وابستهاند و با قطع آن، دچار بحران جدی خواهند شد.»
همچنین، شماری از کارشناسان مسایل اقتصادی هشدار میدهند که کسبوکارهای کوچک، که به پرداختهای آنلاین و خدمات انترنتی وابستهاند، در صورت قطع انترنت با اختلال جدی روبهرو خواهند شد و اقتصاد کشور به سطح «بقای حداقلی» تنزل خواهد یافت. آنان تاکید میکنند که آینده افغانستان به اقتصاد دیجیتال گره خورده است و تصمیم طالبان برای قطع انترنت، این فرصت حیاتی را نابود میکند.
سیر قریشی، یکی از کارشناسان مسایل اقتصادی، میگوید در دنیای امروز هیچ کشوری بدون انترنت نمیتواند به رشد اقتصادی پایدار دست یابد یا اقتصاد دیجیتال خود را توسعه دهد. او میافزاید: «طالبان از قطع انترنت بهعنوان ابزاری برای خاموشکردن صدای جوانان و کنترل جامعه استفاده میکنند، اما این تصمیم در نهایت به اقتصاد افغانستان آسیب جدی وارد میکند.»
قطبالدین یعقوبی، یکی دیگر از کارشناسان مسایل اقتصادی، در این باره میگوید: «در حالی که جهان با سرعت در حال پیشرفت در عرصههای مختلف فناوری و تکنالوژی است، اگر ما در افغانستان شاهد چنین عقبگردی باشیم، بدون تردید در تمام بخشهای تجارت، اقتصاد و بانکداری با رکود و شکست روبهرو خواهیم شد. قطع انترنت نهتنها سبب توقف کسبوکارها خواهد شد، بلکه در سطح ملی و بینالمللی افغانستان را با چالشهای جدی مواجه میسازد.»
این در حالی است که کمیته حمایت از روزنامهنگاران، تصمیم طالبان برای قطع انترنت پرسرعت در چند ولایت افغانستان را «افزایش بیسابقه سانسور» توصیف کرده است.
به دستور رهبر طالبان، از روز دوشنبه قطع انترنت فایبر نوری آغاز شده و تا کنون دسترسی به انترنت در ولایتهای بلخ، بدخشان، هلمند، کندز، پکتیکا، ارزگان و نیمروز قطع شده است.






