شماری از کارشناسان محیط زیست همزمان با تشدید خشک‌سالی و بحران‌های آب در کابل هشدار می‌دهند که فصل بارنده‌گی فرصتی مناسب برای ذخیره‌سازی آب و کاهش فشار بر منابع آبی است. آنان می‌افزایند که اگر مردم و طالبان بر مدیریت و جمع‌آوری آب باران تمرکز کنند، این اقدام در صورت اجرای صحیح می‌تواند بخش قابل توجهی از فشار بر منابع آب‌های زیرزمینی را کاهش دهد. به گفته آنان، با وجود کاهش بارنده‌گی در سال‌های اخیر، هنوز هم میزان باران در فصل بهار می‌تواند به‌گونه موثر مدیریت و ذخیره شود. آنان تأکید می‌کنند که استفاده از سیستم‌های ساده مانند ذخیره آب باران از بام خانه‌ها در تانک‌ها، ایجاد حوضچه‌های کوچک و هدایت آب به داخل زمین برای تغذیه آب‌های زیرزمینی، از جمله روش‌های عملی است که هم در سطح خانواده‌ها و هم در سطح شهری قابل اجرا است.
این کارشناسان در گفت‌وگو با روزنامه ۸ صبح می‌گویند که نصب سیستم‌های ساده جمع‌آوری آب باران در خانه‌ها نه‌تنها به کاهش مصرف آب آشامیدنی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند برای آبیاری باغچه‌ها و سایر استفاده‌های روزمره نیز مفید باشد. آنان می‌افزایند که ایجاد زیرساخت‌های شهری مانند کانال‌های معیاری برای مدیریت آب‌های سطحی، ساخت بندهای کوچک و اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی، از اقداماتی است که می‌تواند در درازمدت تأثیر چشم‌گیری بر کاهش بحران کم‌آبی داشته باشد.
با این حال، به گفته کارشناسان، جمع‌آوری آب باران به‌تنهایی نمی‌تواند بحران آب در کابل را به‌طور کامل حل کند، بلکه این روش باید به‌عنوان بخشی از یک برنامه گسترده‌تر مدیریت منابع آب در نظر گرفته شود. کاهش مصرف بی‌رویه، جلوگیری از استخراج بیش از حد آب‌های زیرزمینی و افزایش آگاهی عمومی، از دیگر اقداماتی است که باید همزمان با این روش دنبال شود. کارشناسان همچنین هشدار می‌دهند که در صورت نبود مدیریت درست، سیستم‌های جمع‌آوری آب باران ممکن است با مشکلاتی مانند آلوده‌گی یا هدررفت آب مواجه شوند.
سیدمحمد سلیمان‌خیل، یکی از کارشناسان محیط زیست، می‌گوید که باران‌های فصلی یکی از فرصت‌های مهم برای کاهش بحران‌های آبی است؛ اما از این ظرفیت به‌درستی استفاده نمی‌شود. او می‌افزاید که به‌دلیل نبود زیرساخت‌های شهری، این آب‌ها نه‌تنها مدیریت نمی‌شوند، بلکه در سطح شهر جاری شده و هدر می‌روند. او تأکید می‌کند که نیاز است روی مدیریت آب‌های باران و توسعه زیرساخت‌های شهری سرمایه‌گذاری صورت گیرد.
این کارشناس می‌گوید: «در شهر کابل باید در بخش کانالیزاسیون و ایجاد کانال‌های خرد و بزرگ برای مدیریت آب‌های سطحی و تغذیه آب‌های زیرزمینی، سرمایه‌گذاری دقیق، فنی و درازمدت انجام شود. از یک‌سو کابل با کمبود شدید آب روبه‌رو است و از سوی دیگر، باران‌هایی که به‌عنوان یک فرصت فراهم می‌شود، به‌درستی مدیریت نمی‌گردد. باید آب برف و باران به‌گونه تخنیکی و مسلکی به داخل زمین هدایت شود تا بخشی از این مشکل کاهش یابد. چالش آب در افغانستان گسترده و رو به افزایش است؛ نه‌تنها کابل، بلکه ولایت‌های همجوار نیز با این مشکل روبه‌رو اند.»
از دید این کارشناس محیط زیست، در صورت نبود مدیریت موثر از آب باران و برف، این منابع می‌تواند به‌جای فرصت، به تهدید تبدیل شود. او ادامه می‌دهد: «اگر نتوانیم آب‌های برف و باران را مدیریت کنیم، این وضعیت می‌تواند خسارات هنگفت مالی به‌همراه داشته باشد؛ در حالی‌که همزمان با بحران کم‌آبی و خشک‌سالی نیز روبه‌رو هستیم. براساس بررسی‌های ابتدایی، سیلاب‌های آنی در صورت مدیریت‌نشدن می‌تواند سالانه تا ۳۵۰ میلیون دالر به افغانستان خسارت وارد کند. همچنین خشک‌سالی‌ها نیز هر سال بیش از ۴۰۰ میلیون دالر زیان به کشور تحمیل می‌کنند.»
سید شاه گهرپور، یکی دیگر از کارشناسان محیط زیست، می‌گوید که آب باران به‌تنهایی نمی‌تواند بحران کم‌آبی در پایتخت را حل کند؛ اما در کنار سایر راهکارها، می‌تواند در کاهش آسیب‌پذیری و مدیریت بحران آب نقش مهمی داشته باشد. از دید او این آب‌ها تنها می‌توانند ۱۵ درصد نیازهای آبی را در کابل مرفوع بسازند. او می‌افزاید در صورت مدیریت درست، گردآوری و ذخیره آب باران می‌تواند به‌عنوان یک راهکار کمکی موثر باشد.
آقای گهرپور می‌گوید: «میزان بارنده‌گی در کابل به‌گونه اوسط حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌متر در سال است، در حالی‌که بیش از شش میلیون نفر در این شهر زنده‌گی می‌کنند و جریان منظم منابع آبی وجود ندارد. میزان تبخیر بالا، تغییرات اقلیمی و افزایش نیاز به آب باعث شده که این مقدار بارندگی به‌هیچ‌وجه، نه در حال و نه در آینده، پاسخ‌گوی نیازها نباشد در حال حاضر در کابل نه سیستم پس‌انداز آبی وجود دارد و نه مدیریت موثر آب‌های باران، در حالی‌که مصرف آب‌های زیرزمینی بیشتر از میزان تغذیه مجدد آن است.»
به گفته او، اجرای پروژه‌های جمع‌آوری آب باران باید از مناطقی آغاز شود که ساختار شهری منظم و ساختمان‌های معیاری دارند. گهرپور تأکید می‌کند که برای موفقیت این طرح، لازم است سیاست‌گذاری مناسب، فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی صورت گیرد.
این کارشناس محیط زیست هشدار می‌دهد که آب باران در کابل اغلب اسیدی است و نباید به‌صورت مستقیم مصرف شود. او می‌گوید: «در شهرهای بزرگ، به‌ویژه کابل، به‌دلیل انتشار گازهای آلاینده، بخشی از بارنده‌گی‌ها به شکل باران‌های اسیدی است که برای زراعت و سلامت انسان زیان‌بار می‌باشد. در صورت نبود مدیریت صحیح، آب‌های باران می‌تواند به‌جای فرصت، تهدید ایجاد کرده و باعث افزایش خسارات ناشی از سیلاب‌ها، تشدید فقر و شیوع بیماری‌ها شود، به‌ویژه اگر بدون تصفیه و مستقیم مورد استفاده قرار گیرد.»
در همین حال، شماری از باشنده‌گان کابل می‌گویند که آب باران را در مقیاس کوچک برای آبیاری باغچه‌های خود جمع‌آوری می‌کنند. آن‌ها معتقدند این روش برای مقابله با خشک‌سالی موثر است و به آن‌ها کمک می‌کند از آب موجود بهره کافی ببرند.
نورآغا، یکی از باشنده‌گان کابل که باغچه کوچکی دارد، می‌گوید که آب باران را در حوض کوچکی در خانه‌اش جمع‌آوری کرده و در طول سال از آن استفاده می‌کند. او می‌افزاید که با استفاده از این روش توانسته درختان و سبزی‌های باغچه‌اش را زنده نگه دارد.
این باشنده کابل می‌گوید: «زیاد آب نمی‌توانم جمع‌آوری کنم چون تجهیزات کافی ندارم، اما همین حوض کوچک هم کمک می‌کند. هر وقت نیاز به آب برای آبیاری دارم، از آن استفاده می‌کنم. خیلی نگرانم که نتوانم آب بیشتری ذخیره کنم، چون آب نل خیلی قیمت است. آب باران رحمت است و باید از آن استفاده شود. در گذشته هم ما از آب برف استفاده می‌کردیم و این روش را از گذشته‌گان آموخته‌ایم. مردم باید روش‌های جمع‌آوری آب را یاد بگیرند و اجرا کنند، حتی اگر دولت اقدامی نکند.»
کابل از جمله شهرهای افغانستان است که با بحران شدید کم‌آبی مواجه است. براساس گزارش یونیسف، سطح آب‌های زیرزمینی این شهر طی ده سال گذشته بین ۲۵ تا ۳۰ متر کاهش یافته و نزدیک به نیمی از چاه‌های آن خشک شده‌اند. کاهش بارنده‌گی و ذوب زودهنگام برف‌ها نیز فشار بر منابع آبی را افزایش داده و زنده‌گی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار داده است.
پیش از این، سازمان غیردولتی «مرسی کورپس» نیز اعلام کرده بود که سطح آب‌های زیرزمینی کابل در دهه گذشته، به‌دلیل رشد سریع شهرنشینی و تغییرات اقلیمی، تا ۳۰ متر کاهش یافته است. براساس این گزارش، تقریباً نیمی از چاه‌های شهر که منبع اصلی آب آشامیدنی ساکنان پایتخت به‌شمار می‌روند، خشک شده‌اند و میزان استخراج آب سالانه حدود ۴۴ میلیون متر مکعب بیشتر از تغذیه طبیعی آب‌های زیرزمینی گزارش شده است.
در همین حال، روزنامه «جاپان تایمز» در گزارشی با عنوان «کابل در نبرد با کمبود آب در حال شکست خوردن است» نوشته است که وضعیت منابع آبی پایتخت به‌طور چشم‌گیری رو به وخامت است. در این گزارش آمده است که در صورت ادامه روند کنونی و نبود اقدامات مؤثر، تا سال ۲۰۳۰ ممکن است آب‌های زیرزمینی کابل به‌شدت کاهش یافته یا به پایان برسد.
