شماری از باشندهگان شهر کابل نسبت به کاهش سطح آب و بحران آب در این شهر ابراز نگرانی میکنند. به گفته آنان، علاوه بر کاهش منابع آبی، ناسالم بودن آب نیز یکی از چالشهای جدی است که مردم را وادار کرده برای تهیه آب آشامیدنی به شرکتهای سیار خصوصی رو بیاورند. آنان میگویند که دسترسی به آب آشامیدنی سالم، در کنار فقر و بیکاری به یکی از مشکلات اساسی برای باشندهگان کابل تبدیل شده است.
تعدادی از باشندهگان کابل که با بحران شدید کمآبی مواجه هستند، میگویند که کاهش سطح آب و ناسالم بودن آن، مشکلات زیادی برایشان ایجاد کرده و مردم را نسبت به آینده بهشدت نگران ساخته است.
علی (مستعار)، یکی از باشندهگان منطقه کارته چهار شهر کابل، از کاهش سطح آب در این ساحه ابراز نگرانی میکند. او در گفتوگو با روزنامه ۸صبح میگوید: «قبلاً ما در حویلی چاه ۴۰ متره داشتیم که برای ما کافی بود. بعد از چند سال چاه خشکید و یک چاه دیگر به عمق ۹۰متر حفر کردیم، اما دو سال است که این چاه هم خشکیده و در ظرف تقریبا ۷ سال سطح آب چندین برابر کاهش یافته است.»
این باشنده کابل میافزاید: «موضوع مهم و جدی که باید به آن توجه شود، استفاده بیش از حد از آبهای زیرزمینی است. بهعنوان مثال، در بلند منزلها آبرسانی آشپزخانه و حمامها از یک منبع ذخیره مشترک تامین میشود که معمولاً آب شیرین زیرزمینی است. باید در مناطقی که امکان دسترسی به آبهای تصفیه نشده وجود دارد، از آن برای حمامهای بلند منزلها استفاده شود.»
سمیرا (مستعار) در این باره میگوید: «نل آب دارد، اما برای نوشیدن نیست. از آب چاه استفاده میکنیم، اما اگر برق نباشد، آب هم نیست.»
افزون بر کمآبی و کاهش سطح آبهای زیرزمینی، نبود اطمینان از صحی بودن آب و مشاهده آشکار آلودهگی آن، از جمله چالشهایی است که سبب شده باشندهگان کابل برای تامین آب مورد نیاز خود به شرکتهای خصوصی روی بیاورند.
شبیر (مستعار)، از باشندهگان کارته چهار شهر کابل، در این باره میگوید: «آب نل اکثر اوقات طعم و بوی ناخوشایند دارد؛ به همین دلیل از شرکتهای خصوصی آب تصفیه شده خریداری میکنیم.»
مرسل یکی دیگر از باشندهگان میگوید: «آب تصفیه شده طعم بهتر دارد و پاک است ما از نل شهری فقط برای شستن لباس، و ظرفها استفاده میکنیم.»
سهراب باشنده ناحیه ۱۱ شهر کابل، میگوید: «چاه حویلیما حدودا ۱۲۰ متر عمق داشت بهدلیل پایین آمدن سطح آب خشک شد وقتی نلها را اضافه و عمق چاه را افزایش دادیم آب داد ولی آب گل آلود که قابل استفاده نبود.»
این باشنده کابل میافزاید: «نل شهری هفته یکبار میآید خیلی ضعیف که در یک ساعت شاید یک سطل ۱۰ لیتره هم کامل نشود. مقدار آن هم کم است خصوصا برای خانوادههای که تعدادآن بیشتر از ۱۰ نفر باشد کفایت نمی کند.»
باشندهگان کابل میگویند که در حالیکه خانوادهها با بحران بیکاری، کاهش درآمد و فقر روزافزون دستوپنجه نرم میکنند، افزایش هزینه آب نیز مشکلاتشان را تشدید کرده است.
نگینه (مستعار)، از ساکنان منطقه گولایی سینمای کابل، میگوید که ماهانه بیش از هزار افغانی برای خرید آب میپردازد. او میافزاید: «در تابستان هفتهای یکبار و در زمستان هفتهای دو بار آب نل میآید. به طور کلی از آب نل دولتی برای نوشیدن استفاده نمیکنیم، زیرا هم طعم نامطلوب دارد و هم از سلامت آن اطمینان نداریم. اگر آب نل کافی باشد، فقط برای نوشیدن بین هزار و ۲۰۰ تا هزار و ۵۰۰ افغانی آب خریداری میکنیم، اما وقتی با کمآبی مواجه میشویم، هزینه خرید آب در یک ماه از ۳ هزار افغانی فراتر میرود که معمولاً در تابستان این وضعیت پیش میآید.»
صدام که با مشکلات مشابه مواجه است، میگوید: «خانواده من ۱۲ نفر هستند، اگر نل شهری منظم و به اندازه کافی بیاید ماهانه ۱۲۰۰ تنها آب معدنی باید خریداری کنم برای نوشیدن اگر آب کمشود که معمولا در تابستان اتفاق میافتد بدون آب معدنی باید دو روز بعد ۳۰۰ افغانی آب بگیرم.»
این در حالی است که دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) درباره تشدید بحران کمآبی در افغانستان هشدار داده است. به گفته این دفتر، میزان بارندهگی در کشور پایینتر از حد نرمال بوده و این موضوع نگرانیهای جدی را به همراه دارد.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ نیز در گزارشی نسبت به کمبود آب در افغانستان هشدار داده است. به گفته این کمیته، حدود ۳۳ میلیون تن به آب کافی دسترسی ندارند. براساس یافتههای این کمیته، درگیریهای مسلحانه چهار دهه اخیر و تغییرات اقلیمی چالشهای بزرگی را در زمینه تامین آب به وجود آوردهاند.
گفته میشود که رشد جمعیت و نبود قانون و مدیریت سالم در زمینه تجارت خصوصی آب و حفر روزافزون چاههای عمیق، بحران کمآبی در کابل را تشدید کرده است.
