شماری از دانش‌آموزان در مکتب‌های مختلف کشور نسبت به فشارهای واردشده از سوی طالبان برای پوشیدن لنگی و پیراهن‌وتنبان سفید ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته آنان، دانش‌آموزانی که توانایی مالی برای تهیه این نوع پوشش را ندارند، با برخوردهای سخت‌گیرانه مواجه شده، گاهی از سوی آموزگاران لت‌وکوب می‌شوند، غیرحاضر شمرده می‌شوند و حتا از ورود به مکتب محروم می‌گردند. بسیاری از این دانش‌آموزان می‌گویند که در کنار سختی پوشیدن لنگی، توان پرداخت هزینه آن را نیز ندارند.
تعدادی از دانش‌آموزان در مکتب‌های مختلف کشور از برخورد معلمان برای تطبیق یونیفورم جدید طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند و می‌گویند که فقر، گرسنه‌گی و بی‌پولی آن‌ها نادیده گرفته می‌شود و با تنبیه بدنی و فشار روحی مجبور به خرید لنگی می‌شوند. به گفته آنان، بیشتر خانواده‌ها توانایی خرید لنگی و لباس سفید برای فرزندان‌شان را ندارند و این موضوع باعث شده که برخی پدران و مادران، کودکان خود را از رفتن به مکتب بازدارند.
در همین حال، برخی از دانش‌آموزان در مکتب اسلام‌قلعه، در شهر پلخمری، مرکز ولایت بغلان، می‌گویند که به‌دلیل نداشتن لنگی و لباس سفید از صنف اخراج شده‌اند. این دانش‌آموزان تاکید می‌کنند که با مشکلات شدید اقتصادی روبه‌رو هستند و توانایی تهیه یونیفورم و دستار را ندارند. آنان از طالبان می‌خواهند که در این تصمیم خود تجدید نظر کنند.
همچنان اطلاعیه‌ای از سوی این مکتب منتشر شده و تاکید کرده است که تطبیق یونیفورم طالبان بر همه الزامی است. براساس این اطلاعیه، دانش‌آموزان از صنف اول تا صنف نهم باید پیراهن‌وتنبان به رنگ پرچم معارف آسمانی همراه با کلاه سفید بپوشند و از صنف دهم تا دوازدهم، پوشیدن لباس سفید همراه با دستار اجباری است. همچنین تاکید شده که هیچ‌کس حق ندارد تلفن همراه خود را به داخل مکتب بیاورد.
یکی از دانش‌آموزان در شهر پلخمری در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «قیدگیری زیاد شده است. از روز شنبه تا حال به شاگردانی که لنگی و لباس سفید ندارند، اجازه ورود به مکتب داده نمی‌شود. بچه‌ها راضی نیستند و موافقت ندارند و برخی هم توانایی خرید یونیفورم طالبان را ندارند.»
همزمان، شماری از دانش‌آموزان لیسه اتحاد اسلامی در ولسوالی بنگی ولایت تخار می‌گویند که به‌دلیل نداشتن لنگی، از ورود به مکتب محروم شده‌اند. به گفته آنان، دروازه مکتب به‌روی کسانی که لنگی به سر نداشتند بسته شده و این دانش‌آموزان ناچار شده‌اند به خانه‌های‌شان بازگردند و غیر حاضر شوند.
با این حال، یکی ازدانش‌آموزان در کابل می‌گوید که از سوی یکی از مسوولان مکتب لت‌وکوب شده است. او با اشتراک گذاشتن عکسی از کمرش که در نتیجه ضربه شلاق آسیب دیده، می‌گوید که به‌دلیل نداشتن لنگی به چنین وضعیت دچار شده است. این دانش‌آموز در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح می‌گوید: «بهتر است سکوت کنیم و بگذریم.»
همچنان ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است که یکی از دانش‌آموزان در کابل می‌گوید به‌دلیل تحمیل پوشیدن لنگی، مکتب را ترک می‌کند. او در این نوار تصویری می‌گوید: «به مکتب گفتند که لنگی و پیراهن‌وتنبان سفید بپوشید. شد [امکان] ندارد. ایلا [رهایش] می‌کنم. ایقه [اشاره به بزرگی] لنگی را در کله‌مان بانیم [بگذاریم؟] بدون لنگی هم می‌شود درس بخوانیم. لنگی نمی‌خرم.» او به رفیق خود اشاره می‌کند و می‌گوید: «همرای او می‌روم لنگی می‌خرد، اگر لنگی باشد مکتب نمی‌روم. روزگار تلخ است و آینده هم نا معلوم.»
ویدیوی دیگری نیز منتشر شده است که نشان می‌دهد یکی از دانش‌آموزان لنگی سفید را در دست دارد و می‌گوید: «لنگی را در دست گرفتم، اما [بسته] نتوانستم. هرچه این‌ها [طالبان] بخواهند، قبول داریم.»
نپوشیدن لنگی تنها به مشکل بزرگ دانش‌آموزان در مکتب‌ها محدود نمی‌شود، بلکه کارمندان دولتی نیز با این معضل دست‌وپنجه نرم می‌کنند. به‌دنبال فشارهای بیشتر برای پوشیدن لنگی، طالبان در بلخ دستور داده‌اند که کسانی که ریش خود را کوتاه کنند، حق امضا کردن حاضری را نخواهند داشت. این گروه همچنین از تمام کارکنان دولتی در بلخ تعهدنامه کتبی، شصت و امضا گرفته‌اند که باید لنگی یا کلاه بر سر بگذارند و پیراهن‌وتنبان به تن کنند.
طالبان پیش از این، لایحه‌ای را به دستور هبت‌الله آخوندزاده، رهبر این گروه، صادر کرده‌اند که براساس آن دانش‌آموزان مکاتب موظف به پیروی از آن هستند. طبق این لایحه، از صنف اول تا نهم، دانش‌آموزان باید پیراهن و تنبان به رنگ «آسمانی» همراه با دستار یا کلاه سفید بپوشند و از صنف نهم تا دوازدهم، پیراهن و تنبان سفید به همراه دستار (لنگی) لازم است. این لایحه که شامل نُه ماده و در چهار فصل تنظیم شده، تاکید دارد که پیراهن دانش‌آموزان باید تا پایین زانوها بلند باشد.
طالبان علاوه بر تحمیل لباس اجباری و حذف شماری از مضامین درسی، محتوای کتاب‌های آموزشی را نیز مشابه دوران حاکمیت قبلی خود و مطابق با ایدیولوژی این گروه تغییر داده‌اند. حذف تصاویر ذی‌روح، تشویق به جهاد، توجیه خون‌ریزی و تخریب، منع از پرداختن به مردم‌سالاری و حقوق بشر، و مخالفت با تعلیم و آزادی‌های زنان، از جمله موارد برجسته در این نظام آموزشی است. همچنین، بیگانه‌پنداری اهل تشیع، شیطانی خواندن سازمان ملل متحد، منع تجلیل نوروز، محدودیت بر میله‌ها و جشن‌ها، و نکوهش برخی شخصیت‌ها نیز از محتوای غالب نصاب آموزشی طالبان به‌شمار می‌رود.
در تازه‌ترین مورد، دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در گزارشی اعلام کرده که طالبان نظام آموزشی عمومی را به یک نظام مدرسه‌ای مذهبی تبدیل کرده‌اند و به‌جای تکنوکرات‌ها و افراد تحصیل‌کرده، به‌تدریج ملاهای وفادار به خود را در وزارت‌ها جایگزین کرده‌اند.
