طالبان در ادامه محدودیتهای خود علیه زنان در هرات، بار دیگر دستور دادهاند زنانی که حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، از امروز بازداشت و به زندان منتقل خواهند شد. طالبان در دستور جدید خود در هرات گفتهاند که زنانی که عطر بزنند و از کنار مردان عبور کنند، «زناکار» محسوب میشوند و نیز ملا امامی که همسرش حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکند، نماز خواندن پشت سر چنین امامی «مکروه تحریمی» است. زنان و دختران در هرات با نگرانی میگویند که طالبان با زنان دشمنی پایانناپذیر دارند و دشمن شادی، خوشی و پاکیزهگی زنان هستند. به گفته آنان، در گرمای کنونی، پوشیدن ماسک و چادری/برقع بهشدت زجرآور است.
صدای منتسب به یکی از کارمندان دفتر والی طالبان در هرات در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود که در آن گفته میشود جلسهای به رهبری اسلامجار، والی این گروه، و رییس امر به معروف و نهی از منکر طالبان، هفته گذشته در مقر این ولایت برگزار شده است و در آن دستور داده شده تا متنی از سوی ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان با استناد به قرآن و سنت تنظیم و بار دیگر برای مردم ابلاغ شود.
این صدا که ظاهراً روز پنجشنبه هفته گذشته نشر شده، گفته میشود: «فردا مولوی صاحبها، بهخصوص خطیب صاحبها در تمام ولسوالیها از مردم بخواهند جلسه داشته باشند و ابلاغیهای را که در دسترس ما قرار گرفت نیز در گروه شریک میسازیم.»
در ابلاغیه طالبان آمده است که زنی که عطر بزند و خوشبو باشد و از کنار مردان عبور کند، مانند «زناکار» محسوب میشود. براساس این ابلاغیه، اگر همسر یک ملا امام حجاب مورد نظر این گروه را رعایت نکند، نماز خواندن پشت سر چنین امامی «مکروه تحریمی» دانسته شده است. در این ابلاغیه همچنین به حکم شماره ۱۹۳۰ هیبتالله آخوندزاده، رهبر این گروه، استناد شده است که براساس آن، اگر زنان و دخترانی که در برخی وظایف دولتی زیر سلطه این گروه گماشته شدهاند، حجاب مورد نظر آنان را رعایت نکنند، وظایفشان تعلیق میشود.
طالبان در هرات این دستور را به تمام نواحی شهر و ولسوالیها ابلاغ کرده و روز گذشته در نماز جمعه از سوی ملا امامان نیز اعلام شده است. در این ابلاغیه هشدار داده شده که مردم اجازه ندهند زنان بدون رعایت حجاب مورد نظر طالبان از خانه بیرون شوند.
بهناز (مستعار)، یکی از دختران در هرات، میگوید: «همسایه ما به نماز جمعه رفته بود و به برادرم تماس گرفت و گفت که خطیب مسجد گفته است هر زن و دختری که بدون چادری/برقع باشد، بازداشت میشود و شوهر، پدر یا برادرش اگر وظیفه دولتی داشته باشد، از کار منفک خواهد شد. همچنین گفته شده است که زنان حتا با پا درمیانی ریشسفیدان نیز آزاد نمیشوند و باید متوجه باشند. تا ساعت دو مردم را در مسجد نگه داشتهاند و تبلیغ کردهاند.»
باشنده دیگری در هرات نیز میگوید: «خطیبها در نماز جمعه اکثر مسجدهای شهر هشدار دادهاند که اگر خانمها مانتو داشته باشند، لباسشان کوتاه باشد یا چادرنماز و ماسک نداشته باشند، توسط امر به معروف و نهی از منکر [طالبان] به زندان منتقل میشوند. قومندانی امنیه طالبان، استخبارات شان و امر به معروف و نهی از منکر این گروه در این زمینه هماهنگ هستند و با همکاری یکدیگر در داخل شهر نظارت میکنند.»
سارا (مستعار)، یکی از دختران در هرات، میگوید: «وضع قوانین سختگیرانه طالبان هر روز زندهگی را برای ما سختتر و غیرقابل تحملتر میسازد. ما بهعنوان انسانهای مستقل، اجازه انتخاب نوع پوشش، رفتار و زندهگی کردن را نداریم. با این دستورهای غیرانسانی تلاش میکنند مانع کامل حضور زنان و دختران در جامعه شوند. اینها گویا از وجود زنان ترس دارند، اما نمیخواهند بپذیرند که یک زن در مقابل چشمشان پیشرفت کند، شاد باشد، خوب لباس بپوشد و مستقلانه زندهگی کند.»
این بانو میافزاید: «در این هوای گرم، پوشیدن ماسک، چادرنماز، لباس سیاه بلند و روسری همه با هم واقعاً قابل تحمل نیست؛ حس خفگی و مرگ تدریجی دارد. از نظر طالبان، زن فقط یک گزینه دارد: اینکه مانند یک برده زندگی کند و بمیرد.»
ماهرخ (مستعار)، دختر دیگری که در شهر هرات زندهگی میکند، میگوید: «طالبان هر روز زندهگی را برای ما سختتر میسازند؛ هر روز یک محدودیت جدی علیه زنان وضع میکنند، فقط که با ما دشمنی دارند. این دستور آخر که اگر پوشش زنان مطابق خواستشان نباشد به زندان منتقل میشوند، واقعاً نگرانکننده است. ترس تمام وجود ما را میگیرد وقتی فکر میکنیم بهخاطر پوشش باید زندانی شویم. این کار نه انسانی است، نه اخلاقی و نه شرعی؛ این ظلم آشکار علیه تمام زنان و دختران است که از ابتداییترین حقوق خود محروم میشوند و زندهگی برایشان به زندان و جهنم سوزان تبدیل شده است.»
این بانوی هراتی میافزاید: «ما از دید جهان فراموش شدهایم، هیچکس برای ما کاری انجام نداد؛ همه فقط برای شهرت خود شعار سر دادند. این ما بودیم و هستیم که همیشه قربانی دادهایم، بهخاطر زن بودن در داخل افغانستان.»
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که براساس قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان، صدای زنان «عورت» توصیف شده و آنان تنها برای حاجتهای ضروری میتوانند با پوشاندن صورت از خانه بیرون شوند و از بلند کردن صدای خود خودداری کنند. طبق این قانون، شنیدن صدای زن از داخل خانه نیز ممنوع اعلام شده و انتقال زنان بدون محرم توسط رانندهها منع شده است. در این قانون همچنین شنیدن نعت با صدای زنان نیز مجاز دانسته نشده است.
هیبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، در سال ۱۴۰۱ دستور داده بود که زنان باید صورت خود را بپوشانند، در غیر آن «اولیای آنان» زندانی و به دادگاه کشانده میشوند. براساس این دستور، چادری «بهترین حجاب و نماد فرهنگ افغانی» دانسته شده که از گذشتهها مورد استفاده قرار میگرفته است. همچنین در این حکم آمده است که لباس و چادر سیاه که «تنگ و چسب» نباشد نیز میتواند بهعنوان حجاب شرعی محسوب شود.
در این دستور رهبر طالبان آمده است: «زن بیحجاب در قدم اول خانهاش معلوم گردد و به ولیاش توصیه و تنبیه گردد.» در بندهای دیگر این دستور گفته شده است: «در قدم دومی ولیاش به ریاست مربوط احضار گردد و در قدم سوم، ولیاش سه روز بندی شود. در قدم چهارم، ولیاش به محاکم سپرده شود تا به سزای مناسب محکوم گردد.»
پیش از این، دیوان کیفری بینالمللی دستور بازداشت هیبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رییس دادگاه عالی این گروه را به اتهام «جنایت علیه بشریت» صادر کرده است. این دادگاه در بیانیهای اعلام کرده که این دو مقام ارشد طالبان بهدلیل نقششان در اعمال آزارواذیت سیستماتیک مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و سایر افراد در افغانستان، تحت پیگرد قرار گرفتهاند.






