هم‌زمان با محدودیت در صدور ویزای ایران، بازار سیاه فروش ویزا در افغانستان رونق گرفته و متقاضیان می‌گویند برای دریافت ویزا باید هزینه‌های سنگینی بپردازند. به گفته شماری از شرکت‌های سیاحتی، ویزای موسوم به «عاجل» حدود یک‌هزار و ۷۵۰ دالر و برخی انواع دیگر ویزا بین یک‌هزار و ۳۸۰ تا یک‌هزار و ۵۰۰ دالر معامله می‌شود؛ در حالی که متقاضیان می‌گویند در مواردی برای ویزای خانواده نیز تا هفت هزار دالر درخواست شده است. آنان می‌گویند محدودیت در صدور ویزا، به‌ویژه برای خانواده‌هایی که برای بازگشت به ایران، پی‌گیری اموال یا ادامه آموزش دختران‌شان نیازمند ویزا هستند، مشکلات جدی ایجاد کرده و زمینه سوءاستفاده واسطه‌ها و فعالیت بازار سیاه را افزایش داده است.
رضا (مستعار)، متقاضی ویزای ایران، از فروش ویزا در بازار سیاه در افغانستان شکایت دارد. به گفته او، با آن‌که روند قانونی دریافت ویزای ایران برای متقاضیان با محدودیت روبه‌رو شده، برخی افراد همچنان ویزا صادر می‌کنند، اما در بدل آن پول هنگفتی می‌گیرند. این متقاضی ویزای ایران می‌گوید که برای دریافت ویزای سیاحتی برای خانواده پنج‌نفری‌اش، هفت هزار دالر درخواست شده است.
این مرد می‌گوید: «ما پنج نفر اعضای خانواده، هفت هزار دالر دادیم و شش ماه می‌شود که منتظر هستیم، اما هنوز هم کارهای ما انجام نشده است. ما پیش از آمدن طالبان، با سه هزار افغانی به ایران رفته بودیم. از ایران اخراج‌مان کردند و خانه‌ای که خریده بودیم، دروازه‌اش قفل مانده است.»
رضا می‌افزاید: «پولم نزد صاحب‌کارم مانده که نداده است. سه گل‌خانه داشتم که تمام اموالش ماند و خراب شد. یک لک (۱۰۰ هزار) افغانی برایش مصرف کرده بودم. می‌خواهم به‌گونه قانونی بروم، اما هزینه آن بسیار زیاد است.»
گل‌محمد (مستعار)، یکی دیگر از متقاضیان ویزای ایران، از هزینه هنگفت دریافت ویزا ابراز نگرانی می‌کند و از مسوولان ایران می‌خواهد روند صدور ویزا را دوباره آغاز کنند. او می‌گوید افرادی که به‌گونه غیرقانونی ویزا تهیه می‌کنند، هزینه‌های بسیار بالایی مطالبه می‌کنند.
این متقاضی ویزای ایران می‌گوید: «با این هزینه هرگز نمی‌رفتم، چون توان پرداختش را ندارم؛ اما حالا به‌خاطر آموزش و تحصیل دخترهایم مجبور هستم بروم. قبلاً هم در ایران بودم، یک سال شد که اخراجم کردند. در حالی که خانه گرو گرفته بود، پولم پیش صاحب‌خانه ماند و صاحب‌کارم نیز پولم را نداده است.»
این متقاضی ویزای ایران می‌افزاید: «دخترهایم در صنف‌های شش و هفت بودند. حالا یک سال می‌شود که در افغانستان بی‌سرنوشت مانده‌اند. خودم هم نتوانستم کار پیدا کنم و بیکار هستم. با پول قرض، شب و روز خود را می‌گذرانیم.»
صبور (مستعار)، یکی از نظامیان پیشین کشور و متقاضی ویزای ایران، می‌گوید که بیش از یک سال می‌شود به افغانستان اخراج شده و در این مدت به‌گونه پنهانی زنده‌گی می‌کند تا طالبان او را شناسایی نکنند. به گفته او، نیمی از اعضای خانواده‌اش در ایران و خودش همراه با یکی از پسرانش در افغانستان، در وضعیت نامعلومی به‌سر می‌برند. او می‌گوید هزینه دریافت ویزا برایش بسیار سنگین است.
این نظامی پیشین می‌گوید: «نظامی پیشین هستم. بیش از یک سال می‌شود که خودم و یک بچه‌ام در افغانستان مانده‌ایم. خانمم و یک دختر و یک پسرم در ایران هستند. ویزای قانونی بسته است، اما برای خودم و پسرم درخواست ویزای سیاحتی دادیم. برای هر نفر یک‌ونیم هزار دالر درخواست کرده‌اند که پرداخت آن برای ما بسیار سخت است. ما میان مرگ و زنده‌گی قرار داریم؛ فامیلم آن‌جا بی‌سرنوشت مانده و این‌جا جان خودم در خطر است.»
در همین حال، قسیم (مستعار)، یکی از مسوولان شرکت‌های سیاحتی، می‌گوید که محدودیت در صدور ویزای ایران زمینه سوءاستفاده را فراهم کرده و هیچ‌گونه نظارتی بر این روند وجود ندارد. او می‌گوید: «متاسفانه ویزا از طریق شرکت‌های درمانی و تجارتی از نماینده‌گی جمهوری اسلامی ایران اخذ می‌شود و در اختیار مردم عادی قرار می‌گیرد. هیچ نوع نظارتی بر این روند وجود ندارد و این موضوع زمینه سوءاستفاده را فراهم کرده است.»
این در حالی است روزنامه ۸صبح در ۴ سرطان با گفت‌وگو با شماری از شرکت‌های سیاحتی دریافته بود که ویزای ایران در بازار سیاه با قیمت‌های متفاوت به فروش می‌رسد. به گفته منابع مورد مصاحبه، ویزای موسوم به «عاجل» در مدت ۷ روز حدود ۱۷۵۰ دالر قیمت دارد، در حالی که برخی انواع دیگر آن به بهای ۱۵۰۰ دالر و ۱۳۸۰ دالر با زمان انتظار ۷ تا ۱۰ روز به فروش می‌رسد. آنان افزوده بودند که ویزای پاکستان نیز در بازار غیررسمی تا بیش از ۳ هزار دالر معامله می‌شود. به گفته این منابع، قیمت‌ها بسته به نوع ویزا، زمان صدور و واسطه‌ها متفاوت است و در برخی موارد به مراتب بیشتر از نرخ‌های رسمی تمام می‌شود.
