شماری از باشندهگان مناطق گوناگون شهر کابل از کمبود موترهای شهری و ازدحام ترافیکی در این شهر شکایت میکنند. آنان میگویند که پس از ساعت ۴ عصر، افزون بر ازدحام ترافیکی، شمار موترهای شهری بهگونه چشمگیر کاهش مییابد و مردم ناچار میشوند ساعتها در صفهای طولانی انتظار بکشند. آنان میافزایند که انتظار در صفهای طولانی برای موترهای شهری زمینه را برای کیسهبری و سوءاستفاده برخی رانندهگان فراهم کرده است. به گفته باشندهگان کابل، ضعف مدیریت طالبان در بخش ترانسپورت شهری، باعث تشدید این چالشها شده است. به باور آنان، ادامه این وضعیت، زندهگی روزمره مردم، را با دشواریهای جدی روبهرو خواهد ساخت.
این روزها در گوشه و کنار پایتخت، در ساعتهای نزدیک به شام، صفهای طولانی از مردم دیده میشود که در انتظار موترهای شهری ایستادهاند. این انتظار گاهی آنقدر طولانی میشود که با رسیدن یک موتر خالی، مردم بهسوی آن هجوم میبرند؛ با این حال، در بسیاری از موارد این تلاشها در میان ازدحام شدید بینتیجه میماند.
جاوید، یکی از باشندهگان منطقه دشتبرچی کابل، یکی از دههای فردی است که با دستان پر از خریطههای سودا در میان جمعیت منتظر موتر شهری ایستاده است. او میگوید با پایان ساعت رسمی کار، شمار موترهای شهری در سطح شهر بهگونه قابل توجهی کاهش مییابد و این وضعیت رفتوآمد روزانهاش را با مشکلات جدی روبهرو کرده است.
این باشنده کابل از تجربه روزانهاش در انتظار موترهای شهری به روزنامه ۸صبح چنین میگوید: «این روزها وقتی بهسوی خانه حرکت میکنیم، از همان ابتدا ازدحام خیلی زیاد است و سرک تا جایی که چشم کار میکند پر از مردم است. با آمدن موتر، همه برای بالا شدن به موتر هجوم میآورند. دختران بیشتر اوقات در همان مسیر میمانند، چون ازدحام بسیار زیاد است. هر شام در مسیر دشتبرچی همین وضعیت تکرار میشود.»
از دید جاوید، نبود سیستم منظم ترانسپورت شهری نهتنها باعث خستهگی و اتلاف وقت مردم شده، بلکه زمینه برخی مشکلات اجتماعی و امنیتی را نیز فراهم کرده است.
این باشنده کابل میافزاید: «همین ازدحام و بیروبار زمینه جیببری را هم فراهم میکند. از سوی دیگر آدم هر روز با این نگرانی روبهرو است که آیا موتر پیدا میشود یا نه. باید هم متوجه جیب خود باشی و هم مراقب تلفن همراهت که دزدیده نشود. از یک طرف خستهای و از طرف دیگر، راهبندان و بینظمی واقعاً آدم را عصبی میکند. ترانسپورت منظم حق مردم است و باید در این بخش توجه جدی صورت بگیرد.»
سمیعالله، یکی دیگر از باشندهگان منطقه دشتبرچی شهر کابل، میگوید که انتظار در صفهای طولانی برای موترهای شهری به بخشی از زندهگی روزمرهاش تبدیل شده است. این باشنده کابل میافزاید که موترهای شهری پاسخگوی نفوس رو به افزایش کابل نیست و باید یک سیستم منظم ترانسپورت شهری برای شهروندان ایجاد شود.
این باشنده کابل میگوید: «در ساعتهای اول شام، ماموران دولتی، کارمندان و دکانداران همه بهسوی خانههایشان میروند. موتر هست، اما پاسخگوی نیاز مردم نیست. نفوس شهر بسیار زیاد شده و راهبندان هم شدید است. حتا اگر کسی مریض باشد، بهسادهگی نمیتواند خود را به شفاخانه برساند، چون سرکها بند میماند.»
خالد، یکی از باشندهگان منطقه چهاراهی قمبر کابل که هر روز چند مسیر را تا رسیدن به خانه طی میکند، کمبود موترهای شهری را یکی از جدیترین چالشهای این روزهای باشندهگان کابل میداند. او میگوید پس از ساعت شش شام، یا کرایهها افزایش مییابد و یا برخی موترها تنها در صورت گرفتن دربست مسافران را انتقال میدهند.
این جوان از ریاست ترافیک کابل زیرکنترل طالبان میخواهد که بر فعالیت موترها نظارت و کنترل جدی داشته باشد. او میافزاید: «یکی از مشکلات عمده، بلند بودن کرایهها، کمبود موتر و ازدحام ترافیکی است. بعد از شام به سختی موتر پیدا میشود و اگر کرایه ۲۰ افغانی باشد، ۳۰ افغانی میگیرند و اگر ۴۰ افغانی باشد، ۵۰ افغانی میخواهند. زمانی که از شهر به طرف چهاراهی قمبر میآیم، اول موتر پیدا نمیشود. در طول روز هم که سواری کم است، با مسافران رفتار مناسب نمیشود. خواست ما از مسوولان این است که به این موضوع رسیدهگی کنند تا این مشکلات حل شود.»
سهیل، یکی دیگر از باشندهگان منطقه دارلمان کابل، میگوید که کمبود وسایط نقلیه باعث شده شماری از رانندهگان از این وضعیت سوءاستفاده کنند. به گفته او، نبود یک سیستم منظم ترانسپورت شهری و قوانین مشخص، این مشکل را تشدید کرده است.
این باشنده کابل میافزاید: «در مسیر سینما پامیر تا دوغآباد از ساعت ۱۲ چاشت تا ۷ شام باید ساعتها منتظر موتر ماند. موترها کم است و ازدحام زیاد. برخی موترهای نوع مرسدس هم هستند که کلینرهایشان اخلاق اجتماعی را درست رعایت نمیکنند و مسافران را تا نیمهراه انتقال میدهند. از سوی دیگر، موترهای تکسی، کرولا و سراچه در جریان روز مسافر میبرند، اما در شام بیشتر بهصورت دربست کار میکنند و خدمات لین کمتر ارائه میشود.»
کابل در سالهای اخیر با افزایش قابل توجه نفوس و گسترش سریع شهرنشینی روبهرو بوده است؛ موضوعی که فشار زیادی بر زیرساختهای خدماتی، بهویژه بخش ترانسپورت شهری وارد کرده است.
باشندهگان مناطق مختلف، بهویژه کوتهسنگی-برچی و همچنان ساحاتی چون دهافغانان، سرای شمالی، مسیر سینما پامیر–دارالامان، سینما پامیر–کوتهسنگی، سینما پامیر–چهلستون و شماری از مسیرهای دیگر، میگویند که با کمبود موترهای شهری و ازدحام ترافیکی بهگونه گسترده مواجهاند.
پیش از این، برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد (UN-Habitat) هشدار داده بود که افزایش جمعیت شهری و استقرار گسترده بازگشتکنندهگان در شهرها، فشار قابل توجهی بر خدمات عمومی و زیرساختهای شهری افغانستان وارد کرده است.






