شماری از کسبهکاران و دکانداران در ولسوالی سپینبولدک ولایت قندهار میگویند که در پی بسته شدن مرز پاکستان، بیش از ۵۰ درصد تجارت و فعالیتهای اقتصادی آنان با رکود مواجه شده است. آنان میگویند که ممنوعیت واردات موترهای دارای فرمان سمت راست از سوی طالبان نیز سبب شده است که کسبوکار مردم با رکود شدید روبهرو شود.
حاجی خدایرحیمخان، یکی از بازرگانان در ولسوالی سپینبولدک، میگوید: «بسته شدن مسیرهای تجاری با پاکستان به کسبوکار ما آسیب جدی وارد کرده است. پیش از این، هزاران نفر در دو سوی مرز از طریق همین تجارت زندهگی خود را میگذراندند، اما اکنون شمار زیادی از مردم بیکار شدهاند. متاسفانه، تجارت و کسبوکار مردم عادی سیاسی شده و در نتیجه این تصمیم، زندهگی اقتصادی مردم با مشکلات جدی روبهرو شده است.»
کسبهکاران سپینبولدک میگویند که پیش از این، موترهای جاپانی، تایوانی و سنگاپوری و پرزهجات موتر به این ولسوالی وارد و به فروش میرسید، اما طالبان واردات آن را ممنوع کردهاند.
بازمحمد، یکی از اعضای اتحادیه کانتینردارها، میگوید تصمیم طالبان باعث شده است که سفره هزاران خانواده فقیر خالی شود و خانوادههای زیادی با وضعیت بد اقتصادی و سرنوشت نامعلوم روبهرو شوند. به گفته او، این تصمیم سبب شده است که بازار موتر در ولسوالی سپینبولدک خالی شود، مردم شغلهای خود را از دست بدهند و تجارت در این منطقه سقوط کند.
این بازرگان میگوید: «ممنوعیت واردات موترهای دارای فرمان سمت راست و پرزهجات آنها تاثیر شدیدی بر بازار تجاری سپینبولدک گذاشته است. در نتیجه این تصمیم، بازارهای موتر خالی شده، هزاران نفر بیکار شدهاند و شمار زیادی از خانوادههای فقیر منبع درآمد خود را از دست دادهاند. اگر این ممنوعیت ادامه یابد، تجارت موتر در منطقه با مشکلات بیشتری روبهرو خواهد شد.»
لعلخان اچکزی، یکی دیگر از اعضای این اتحادیه، میگوید تجارت موتر و پرزهجات یکی از منابع مهم اشتغال و درآمد مردم منطقه بوده است و شمار زیادی از تاجران، پرزهفروشان، مستریها، رانندهگان، کارگران باربری، انبارداران و شرکتهای ترانسپورتی در این بخش فعالیت میکردند. به گفته او، از طریق این تجارت نهتنها باشندهگان سپینبولدک سود میبردند، بلکه بازارهای موتر در ولایتهای قندهار، کابل، هلمند، زابل و سایر ولایتهای افغانستان نیز از موترها و پرزهجات وارداتی بهرهمند میشدند.
او میافزاید: «تجارت موتر و پرزهجات تنها کسبوکار شخصی چند تاجر نبود، بلکه منبع مهم اشتغال و درآمد هزاران تن از باشندهگان منطقه به شمار میرفت. از طریق این تجارت، مستریها، رانندهگان، پرزهفروشان، کارگران باربری و انبارداران خانوادههای خود را تامین میکردند. این تجارت نهتنها به مردم سپینبولدک سود میرساند، بلکه بازارهای موتر در قندهار، کابل، هلمند، زابل و سایر ولایتها نیز به آن وابسته بودند. پس از ممنوعیت واردات، تمامی این بخشها آسیب دیدهاند.»
محمدهمایون، رییس مستریهای بازار موتر در ولسوالی سپینبولدک، میگوید پیش از ممنوعیت طالبان، روزانه تا ۶۰ کانتینر حامل موترهای دارای فرمان سمت راست و پرزهجات موتر به این بازار وارد و در این محل تخلیه میشدند.
او میگوید: «پیش از ممنوعیت طالبان، روزانه تا ۶۰ کانتینر حامل موترهای دارای فرمان سمت راست و پرزهجات موتر به سپینبولدک وارد میشد.کالاهای این کانتینرها در اینجا تخلیه و سپس به ولایتهای مختلف افغانستان توزیع میشد. اما پس از اجرای این ممنوعیت، بازارهای موتر خالی شده و براساس اطلاعات ما، بین ۶۰ تا ۷۰ هزار نفر در این بخش بیکار شدهاند.»
عبدالحلیم آکا، یکی دیگر از تاجران کانتینری در بازار تجاری سپینبولدک، میگوید: «پس از اعلام ممنوعیت واردات موترها و پرزهجات، ۱۰ تاجر بزرگ تلاش کردند تا با مقامهای مختلف طالبان درباره لغو این تصمیم گفتوگو کنند. ما مشکلات خود را با والی طالبان در قندهار، دفتر ریاستالوزرا و سایر مقامهای مربوط این گروه در میان گذاشتیم و به آنان گفتیم که جلوگیری از حوادث ترافیکی تنها از طریق ممنوعیت واردات امکانپذیر نیست. اما با وجود تمام تلاشها، خواستههای ما پذیرفته نشد و تاجران بدون دستیابی به نتیجه، به خانههای خود بازگشتند.»
حبیبالله، جوان ۲۴ سالهای که پیش از این در بخش تنظیم و جابهجایی کالاهای کانتینری فعالیت میکرد، میگوید روزانه بین پنج هزار تا ۱۵ هزار روپیه پاکستانی درآمد داشت، اما اکنون بیش از ۱۰۰ روز است که بیکار شده و تا کنون نتوانسته است شغل دیگری پیدا کند. او میگوید سرپرستی یک خانواده ۱۱ نفری را برعهده دارد و نمیداند چگونه نیازهای روزمره آنان را تامین کند.
سپینبولدک یکی از ولسوالیهای مهم مرزی و تجاری ولایت قندهار افغانستان به شمار میرود که در تقویت روابط تجاری میان افغانستان و پاکستان، گسترش واردات و صادرات و توسعه فعالیتهای اقتصادی نقش ویژهای دارد.
حدود ۴۰۰ روز پیش، در پی درگیریها و تنشهای سیاسی میان طالبان و نیروهای مرزی پاکستان، گذرگاه تجاری سپینبولدک و پاکستان، در کنار سایر مسیرهای تجاری، بهطور کامل مسدود شد.
موترهای «اشترینگ راسته» که فرمان آنها در سمت راست قرار دارد، به نام «موترهای دست پاکستان» یا «یککلید» نیز شناخته میشوند. طالبان مدعیاند که رانندهگان این موترها دید کافی از جاده و مسیر عبور سایر موترها ندارند و این موضوع باعث افزایش حوادث ترافیکی میشود.
طالبان واردات موترهای «اشترینگ راسته» به افغانستان را ممنوع کرده و به گمرکات دستور دادهاند که از ترخیص موترهای دارای فرمان سمت راست خودداری کنند. این تصمیم براساس فیصله شماره ۲۰ شورای وزیران این گروه صادر شده و وزارت مالیه طالبان موظف شده است از ورود موترهایی که با سیستم رانندهگی افغانستان همخوانی ندارند، جلوگیری کند.






