منابع در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، از مداخله طالبان و حیفومیل کمکهای نهادها برای نیازمندان، بهشدت ابراز نگرانی میکنند. آنان میگویند که برخی از نهادهای کمککننده که برای زنان در عرصههای خیاطی، صنایع دستی و سایر حرفهها زمینه آموزش و کار را مساعد میسازند، اکثریت اعضای طالبان، خانوادههای خود را شامل میسازند و این کمکها به نیازمندان نمیرسد. به گفته آنان، زنان و دخترانی که از آموزش و تحصیل بازماندهاند، از آموزش این حرفهها نیز محروم میشوند.
منابع مردمی در برخی از مناطق شهر مزارشریف میگویند که نهادهایی که در بخش خیاطی به زنان و دختران آموزش میدهند و وسایل آن را فراهم میکنند، بیشتر این کمکها توسط اعضای طالبان و کلانترهای منطقه تقسیم میشود و به نیازمندان نمیرسد.
برخی از زنان میگویند که اعضای طالبان بهگونه گسترده در حیفومیل کمکها و مداخله در روند توزیع آنها دست دارند و هر نهادی که بخواهد در یکی از بخشها فعالیت کند، افراد معرفیشده از سوی طالبان را در اولویت قرار میدهد. به گفته آنان، حتا در برخی موارد، اعضای طالبان افراد را در فهرست دریافتکنندهگان کمکها شامل میسازند و سپس نیمی از کمکهای آنان را برای خود میگیرند.
این زنان میگویند که طالبان به برخی از افراد، بهویژه زنان نیازمند، وعده میدهند که نام آنان را در فهرست دریافتکنندهگان کمکها شامل میکنند؛ اما در مقابل، از آنان میخواهند که پس از دریافت کمک، نیمی از آن را به اعضای طالبان بازگردانند.
یکی از زنان میگوید: «نهادها زمینه آموزش خیاطی را برای زنان فراهم میکنند. نخست، کلانترها تصمیم میگیرند و در کنار آنان اعضای طالبان نیز حضور دارند. در هر سطحی که باشند، ابتدا مادر، خواهر و همسر خود را شامل کورسهای خیاطی میسازند و خانههای خود را به کرایه میدهند؛ زیرا موسسات برای شاگردان خیاطی امتیازاتی در نظر میگیرند، از جمله ماشین خیاطی و پرداخت ماهانه حقالزحمه.»
این بانو میافزاید: «این کمکها به مستحقان نمیرسد. زنانی که از آموزش، تحصیل و کار محروم شدهاند، بهدلیل نداشتن واسطه و شناخت، حتا از آموزش خیاطی نیز محروم میشوند. آنان برای شاملشدن در کورسهای خیاطی مجبورند رشوه بپردازند یا امتیازهایی را که دریافت میکنند، با طالبان تقسیم کنند.»
۸صبح پیش از این نیز در گزارشهای متعددی دریافته بود که طالبان کمکهای بشردوستانه را میان خانوادهها و نزدیکان خود توزیع میکنند و از افراد فقیری که این کمکها را دریافت میکنند، اخاذی میکنند.
این در حالی است که دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارشی گفته است که از اول اپریل تا ۳۰ جون ۲۰۲۶، نهادهای بشردوستانه ۱۵۹ مورد محدودیت در دسترسی به کمکهای بشردوستانه از سوی طالبان را ثبت کردهاند. براساس این گزارش، در پی این مداخلات، ۸۶ فعالیت بشردوستانه متوقف شده است. وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با ۴۰ مورد از این مداخلات مرتبط دانسته شده و در ۲۴ مورد نیز محدودیتهایی بر مشارکت کارمندان زن در فعالیتهای بشردوستانه یا دسترسی زنان به کمکها اعمال شده است.
همچنان، براساس ارزیابی دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) از وضعیت دسترسی به کمکهای بشردوستانه در جولای ۲۰۲۶ که در ماه سپتامبر منتشر شده است، از مجموع ۳۰ مورد محدودیت در دسترسی به کمکهای بشردوستانه، ۱۶ مورد به مداخله در فعالیتهای نهادهای امدادرسان مربوط بوده است.
در این گزارش آمده است که در سه مورد، مقامهای طالبان در انتخاب دریافتکنندهگان کمکها مداخله کردهاند و در سه مورد دیگر، در اجرای برنامههای بشردوستانه دخالت داشتهاند. همچنین، در دو مورد، نهادهای امدادرسان به ارایه فهرست کارمندان یا اطلاعات حساس خود مجبور شدهاند. براساس این گزارش، در پی اعمال این محدودیتها، ۱۸ برنامه کمکرسانی بهگونه موقت متوقف و دو مرکز بشردوستانه نیز تعطیل شدهاند.
همچنین، ادیم ووسورنو، از مقامهای ارشد دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد، در ماه می ۲۰۲۶، در نشست شورای امنیت گفته بود که نهادهای بشردوستانه با فشارهایی برای تاثیرگذاری بر روند انتخاب دریافتکنندهگان کمکها و قراردادهای پروژهها روبهرو هستند. او همچنین درباره خطر انحراف کمکهای بشردوستانه هشدار داده و تاکید کرده بود که سازمان ملل متحد برای جلوگیری از سوءاستفاده، نظارت بر روند توزیع کمکها و بررسی شکایتها را تقویت کرده است.
در یکی از موارد مشکوک در ولایت کنر، سازمان ملل متحد پس از دریافت گزارشی درباره احتمال انحراف کمکهای نقدی، بررسیهای بیشتری انجام داده است. این سازمان اعلام کرده که در جریان بررسی فهرست دریافتکنندهگان کمکها، هیچ شواهدی مبنی بر تقلب یا انحراف کمکها پیدا نشده است.




