یک نوار صوتی از سخنرانی هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، در اختیار روزنامه ۸صبح قرار گرفته است که در آن دستور بسته شدن تمامی مکاتب، شامل مکاتب دخترانه و پسرانه، در افغانستان صادر شده است. در این سخنرانی، هبتالله نتیجه مکتب و مدرسه را مقایسه کرده و میگوید که مکتب «اخلاق» مردم را خراب کرده و نظرشان را تغییر میدهد و باید بسته شود. او مدعی است که مکتب در تضاد با مدرسه ساخته شده و طالبان باید به جای مکتب، مدرسه بسازند و فرزندانشان را به آن بفرستند. ملا هبتالله در این مقایسه، نتیجه مکتب را در پاکستان پرویز مشرف، رییس جمهور سابق این کشور، و در افغانستان، حامد کرزی، رییس جمهور سابق، میداند و نتیجه مدرسه را خود و طالبان معرفی میکند. او سپس از مخاطبانش میخواهد که خود قضاوت کنند کدام یک از این دو به سود مسلمانان در افغانستان است. هبتالله همچنان در این سخنرانی «علم مکتب» را «علم شکم» خوانده و میگوید که چنین علمی را نمیخواهد. تاریخ دقیق ضبط این سخنرانی مشخص نیست، اما این سخنرانی در کویته پاکستان هنگامی که او مدرس یک مدرسه بوده، ثبت شده و این روزها در میان طالبان بهصورت گسترده دستبهدست میشود.
یک نوار صوتی از سخنرانی هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، در اختیار روزنامه ۸صبح قرار گرفته است که در آن گفته است در مکتب «اخلاق» خراب میشود و تاکید میکند که مکتب باید بسته شود. او خطاب به طالبان میگوید که باید بچههایشان را به مدرسه بفرستند، زیرا در مکتب نظریات و اخلاق آنان خراب میشود. تاریخ دقیق ضبط این سخنرانی هبتالله مشخص نیست، اما این نوار صوتی این روزها در میان گروههای واتساپی طالبان در حال دستبهدست شدن است.
ملا هبتالله در این سخنرانی خود با صراحت میگوید که مکتب ضد اخلاق است و نظر دانشآموزان را خراب میکند. او سپس هشدار میدهد و میگوید: «مکتب مکتب بند است. در مکتب اخلاق خراب میشود، نظریه خراب میشود، مکتب ضد مدرسه است. مکتب در مقابل مدرسه جور شده است. کوشش کنید به ضد مکتب مدرسه جور کنید و بچههایتان را به مدرسه بفرستید.»
رهبر طالبان میگوید که در روستایش کسی مدرسه ساخته و سپس از او مشوره خواسته است که میخواهد یک مکتب نیز بسازد. او که به جای استفاده از واژههای «مکتب» و «شونزی» در پشتو، از واژه انگلیسی «اسکول» در سخنرانیهای خود استفاده میکند، از آن فرد پرسیده است که چهگونه مکتبی میخواهد بسازد.
این فرد که هبتالله در سخنرانیاش از او بهعنوان «مولانا» یاد میکند، گفته است که مکتبی خواهد ساخت که در آن ملا باشد و شرایط شرعی مورد نظر این گروه حاکم باشد؛ اما از محتوای سخنان رهبر طالبان چنین برمیآید که او با موجودیت مکتبهای پسرانه نیز مخالف است و ذهنیتش آن را نمیپذیرد.
رهبر طالبان در این سخنرانی به زبان پشتو صحبت میکند که در گزارش، ترجمه فارسی آن آمده است. او میگوید: «در قریه ما که مدرسهای ساخته شد، فردی آمد و گفت که مکتب میسازم. به من گفت، مولوی صاحب، مکتب میسازم، اما یک مکتب صحی میسازم. از مولوی صاحب پرسیدم که چهگونه مکتب میسازی؟ گفت مکتبی میسازم که در آن ملا هم باشد و خوب شرایط شرعی در آن باشد. من به او گفتم، مولانا اجازه نمیدهند که چنین مکتبی ساخته شود.»
هبتالله آخوندزاده سپس به مقایسه مکتب و مدرسه میپردازد و میگوید که نتیجه مکتب در پاکستان پرویز مشرف و در افغانستان حامد کرزی است. او مدعی است که مشرف و کرزی باعث کشته شدن مسلمانان در پاکستان و افغانستان شدهاند. هبتالله به تاکید میگوید که اگر میخواهید نتیجه مکتب را ببیند به این دو فرد نگاه کنید.
رهبر طالبان در این سخنرانی میافزاید که نتیجه مدرسه، اما «امیرالمومنین، طالب و مجاهد» است. او خطاب به طالبان میگوید که نتیجه مکتب و مدرسه در دنیا مشخص است و مردم نباید فرزندانشان را به مکتب بفرستند.
هبتالله در این سخنرانی میگوید که مدرسه را در روستایش تقویت کرده است، اما مکتب به حالت خود باقی مانده و ضعیف شده است. او ابراز امیدواری میکند که مکتب همچنان ضعیف باقی بماند و در نهایت از بین برود. او میافزاید: «بالاخره مکتب جور شد، اما مدرسه را تقویت کردیم و تقویت کردیم. مکتب در یک گوشه همین رقم ماند و ضعیف شده و توکل به خدا که امسال به خیر کاملا ختم شود و از بین برود.»
رهبر طالبان در این نوار صوتی مردم را به «بیغیرتی» متهم کرده و بهطور تلویحی کسانی را که به مکتب میروند، مزدوران غرب میخواند. او ادعا میکند کسانی که به مکتب رفتهاند، اسلام را تباه کردهاند. هبتالله میگوید که از مکتب داکتران و انجینران بیرون میآیند و با «فیس و پول، نفس آدمی» را میکشند.
هبتالله «علم مکتب» را «علم شکم» خوانده و میگوید که چنین علمی را نمیخواهد. او در این سخنرانی میگوید: «مولوی صاحب، این بیغیرت خلق است. اسلام را همین مزدوران تباه میکنند. داکتر و انجینر بیرون میآیند و با فیس و پول، نفس آدمی را میکشند. اینها تماماً علم شکم است، ما این علم را نمیخواهیم.»
این در حالی است که او به تازهگی، دستور منع آموزش دختران و زنان را در انستیتوتهای طبی که پیش از این به آنان اجازه میدادند درس بخوانند نیز صادر کرده است. وزارت صحت عامه طالبان روز دوشنبه، ۱۲ قوس، مسوولان انستیتوتهای طبی در کابل را فراخوانده و فرمان هبتالله را به آنها ابلاغ کرده است. براساس این فرمان، همه انستیتوتهای طبی دولتی و خصوصی از روز شنبه، ۱۳ قوس، به روی زنان و دختران بسته خواهد بود.
همچنین در تازهترین مورد، یک منبع معتبر محلی در قندهار به روزنامه ۸صبح گفته است که هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، تصمیم دارد تا در سال جدید تعلیمی به دختران بالاتر از ۱۳ سال که تا صنف ششم اجازه درس خواندن دارند، اجازه ندهد که به مکتب بروند. این منبع به نقل از هبتالله گفته است که دختران ۱۳ سال به «شرایط نکاح» برابر هستند. به گفته این منبع، این تصمیم پس از برگزاری نشستی با رییسان شورای عالمان ولایتی تحت اداره طالبان اتخاذ شده است.
هبتالله در حالی دختران ۱۳ ساله را برابر با «شرایط نکاح» میخواند که براساس تمامی قوانین حکومت پیشین، قوانین بینالمللی و ارزشهای انسانی، دختران ۱۳ ساله کودک شمرده میشوند و به نکاح درآوردن آنها جرم محسوب میشود.
رهبر طالبان پیش از این، زنان و دختران را از رفتن به مکاتب و دانشگاهها نیز منع کرده است. وزارت تحصیلات عالی طالبان در ۲۸ قوس ۱۴۰۱ دستور هبتالله را مبنی بر بسته شدن دانشگاهها به روی دختران ابلاغ کرده است.
وزارت معارف طالبان در ۲۶ سنبله ۱۴۰۰ با نشر خبرنامهای از دانشآموزان پسر و آموزگاران خواسته بود که به مکاتب بازگردند، اما در مورد دختران بالاتر از صنف ششم چیزی ذکر نشده بود. پس از آن، مکاتب به روی زنان و دختران بالاتر از صنف ششم بسته شد. این گروه همچنین در سنبله ۱۴۰۱ مراکز آموزشی زبان را به روی دختران مسدود کرد. در ماه جوزای همان سال، فعالیت تمام موسسات خصوصی آموزشی در افغانستان ممنوع شد.
پیش از این، روزنامه ۸صبح به نسخهای از گزارش «کمیته بازنگری نصاب مکاتب عصری» طالبان دست یافته است که روند بازنگری آن در قوس ۱۳۹۹ توسط هیات کمیته ارزیابی طالبان برای نصاب تعلیمی آغاز شده بود. این گزارش نشان میدهد که طالبان نصاب تعلیمی را متناسب با ایدیولوژی خود تغییر دادهاند. در این نصاب، طالبان تصاویری از موجودات زنده و مسایل حقوق بشری را حذف کردهاند. براساس این نصاب، خونریزی و تخریب توجیه شده و مردم به جهاد تشویق شدهاند. طالبان همچنین مخالفت صریح خود را با آموزش و آزادیهای زنان بیان کردهاند. علاوه بر این، محدود کردن محتوا به دنیای اسلام و ستیز با جهان غیراسلامی، بهویژه غرب، از پیشنهادهای اصلی این کمیته طالبان در نصاب تعلیمی بوده است.
