طالبان صبح روز چهارشنبه، ۲۶ اسد، اعلام کردند که مولوی مهدی مجاهد، تنها فرمانده هزارهتبار این گروه را، که در برابر آنان قرار گرفت و جنگ بلخاب را رهبری کرد، کشتهاند. در خبرنامه طالبان چنین گفته شده است: «مهدی پس از سرکشی علیه امارت اسلامی در بلخاب، با چند تن از همراهانش به کوهها متواری شد. او در روزهای گذشته قصد داشت به ایران فرار کند که مأموران سازمان کشف و استخبارات مرزی، در منطقه مرزی هرات و ایران او را شناسایی کردند و به سزای اعمالش رساندند.»
از آنجا که تا هنوز تصویری از جسد مولوی مهدی منتشر نشده، کشته شدن او ثابت نشده است. شماری به این باورند که این فرمانده پیشین طالبان، تا هنوز کشته نشده و شماری هم میگویند که طالبان ساعاتی پس از بازداشت مولوی مهدی، او را کشتهاند و در منطقهای نامعلوم دفن کردهاند.
در این گزارش با چندین منبع از میان طالبان و منابع نزدیک به مولوی مهدی درباره چگونهگی بازداشت و کشته شدن او گفتوگو شده است.
یک منبع در میان طالبان به روزنامه 8صبح میگوید که نیروهای طالبان در ولایت هرات، از چند روز به اینسو آمادهگی کامل برای بازداشت مولوی مهدی داشتند. این منبع میافزاید: «تمام بخشهای استخبارات، قولاردوی الفاروق و پولیس ما در این ولایت [هرات] میدانستند که مولوی مهدی میخواهد از مرز اسلامقلعه به ایران برود.»
به گفته این منبع، جنگجویان طالبان چندین روز در مناطق مرزی افغانستان و ایران در هرات، در حال گشتزنی بودند و اطلاعات دقیق داشتند که مولوی مهدی، از همین ساحه به خاک ایران میرود. منبع میگوید: «مسوولان استخبارات در گمرک اسلامقلعه ساعت ۲ شب، به سوی قریه بنیاد حرکت کردند و ساعت ۴ صبح چهارشنبه وارد عملیات شدند و مولوی مهدی را از یک خانه بازداشت کردند.»
منابع مردمی در روستای بنیاد، روستایی که مولوی مهدی از آن بازداشت شده، میگویند که موترهای نوع عقاب طالبان، روز چهارشنبه در روستا دیده شده است. یکی از باشندهگان روستای بنیاد میگوید که مولوی مهدی مجاهد، در خانه یکی از اقوام علیزایی جابهجا شده بود و قرار بود صبح زود از افغانستان خارج شود. به گفته این منبع، پیش از محاصره روستای بنیاد، برای مولوی مجاهد دو بار تماس آمده بود تا از محاصره اطلاع یابد، اما مولوی مجاهد، متوجه نشده یا اعتنا نکرده، تا اینکه خانهها یکی پی دیگر بازرسی شدند و نوبت به خانهای رسید که مولوی مجاهد در آن حضور داشت. به گفته این باشنده روستای بنیاد، پیش از محاصره محل اقامت مولوی مهدی، صاحب خانه پا به فرار گذاشته بود.
یکی دیگر از منابع در میان طالبان میگوید که در ساعات نخست بازداشت مولوی مهدی، و پس از تماس با کندهار، او را کشتند و جسدش را در مناطق کوهستانی، در نوار سرحدی ایران و افغانستان دفن کردند. این منبع میگوید که «پیش از کشتن او، لنگی بر سرش گذاشتند، اعتراف گرفتند و سپس او را کشتند.»
دو منبع دیگر در گفتوگو با روزنامه 8صبح میگویند که ایران در بازداشت و کشته شدن مولوی مهدی دست داشته است.
«نه کشته شده و نه اسیر است!»
منابع نزدیک به مولوی مهدی اما خبر بازداشت و کشته شدن او را رد میکنند و میگویند که او زنده است و در حال حاضر در مکان امنی به سر میبرد. به گفته این منابع، طالبان با نشر این خبرها میخواهند مکان بودوباش او را پیدا کنند. یکی از این منابع میگوید: «مولوی صاحب، نه کشته شده است و نه اسیر.» این منبع تصویر نشر شده از مولوی مهدی در میان دو عضو طالبان را جعلی میدانند. یک منبع دیگر نزدیک به آقای مجاهد میگوید که به زودی ویدیویی از آقای مهدی منتشر خواهد شد.
یک منبع دیگر از ولایت سرپل میگوید که از صبح امروز تاکنون بارها به تلفن همراه مولوی مهدی به تماس شده و «هر بار مرد ناشناسی به زبان پشتو» آن را پاسخ داده است. به باور این منبع، مولوی مهدی هنوز در اسارت طالبان قرار دارد.
رد پای ایران
یکی از مسوولان امنیتی حکومت پیشین هم میگوید که مولوی مهدی مجاهد، روز یکشنبه، ۲۲ اسد، بهگونه قاچاقی وارد خاک ایران شده بود، اما روز بعد از سوی مرزبانان ایرانی به نیروهای طالبان تحویل داده شد. این منبع میافزاید که روز چهارشنبه، مولوی مهدی مجاهد به دستور گروه حقانی در ولسوالی کهسان ولایت هرات به قتل رسید.
واثق حسینی، نویسنده و کارشناس سیاسی، میگوید که تاکنون این موضوع دقیقاً مشخص نیست، اما اگر این خبر واقعیت داشته باشد، جبهه بلخاب با چالش روبهرو خواهد شد. با این حال جبهه مقاومت بلخاب از هم نمیپاشد و مقاومت مردم علیه طالبان قویتر از پیش ادامه خواهد یافت.
به گفته آقای حسینی، در صورتی که مولوی مهدی از سوی طالبان بازداشت شده باشد، این فرضیه که او از جانب نیروهای ایرانی بازداشت و تسلیم طالبان شده باشد، قوی است؛ زیرا او توانسته از بلخاب تا هرات بیاید و از سوی نیروهای طالبان در این مسیر شناسایی نشود.
این کارشناس سیاسی میگوید که جبهات مختلفی در برابر طالبان شکل گرفته است و قتل مهدی به این جبهات نشان میدهد که صلح با طالبان نتیجهبخش نیست و تنها راه حل، عملکرد نظامی است.
مولوی مهدی یگانه فرمانده هزارهتبار طالبان بود که در پیروزی این گروه در ولایتهای شمالی، بهویژه ولایت سرپل نقش داشت. با این حال پس از سقوط افغانستان به دست طالبان، نسبت به آنچه تبعیض و قومگرایی در رهبری طالبان عنوان میکرد، در ولسوالی بلخاب ولایت سرپل دست به اعتراض زد و از صف این گروه خارج شد. او گفته بود که در رهبری طالبان، هزارهها امنیت ندارند و مذهب اهل تشیع نادیده گرفته شده است.
طالبان برای حل اختلافها با او، خواستار گفتوگو شدند، اما مولوی مهدی به این درخواست پاسخ رد داد. در سوم ماه جوزای سال جاری، وزارت دفاع طالبان به ولسوالی بلخاب ولایت سرپل لشکرکشی کرد و پس از سه روز درگیری خونین، موفق به تصرف این ولسوالی شد. بر بنیاد گزارشها، دهها غیرنظامی در این درگیریها کشته و زخمی شدند. نهادهای بینالمللی نیز اعلام کردند که ۲۷ هزار خانواده پس از لشکرکشی طالبان به بلخاب، آواره شدهاند.
پس از تصرف ولسوالی بلخاب از سوی طالبان، مولوی مهدی به مناطق کوهستانی ولایت سرپل پناه برد و مدتی ناپدید بود.
تاکنون مقامهای ایران درباره کشته شدن مولوی مهدی، ابراز نظری نکردهاند و طالبان هم به جز نشر یک خبرنامه چیزی نگفتهاند. تسلیمی مولوی مهدی از سوی ایران به طالبان، سوالهای زیادی را به وجود آورده است. اخیراً حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران برای افغانستان، گفته است که جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود، از سوی آمریکا حمایت میشود. با اینکه آقای قمی امروز گفت که از صحبتهایش تعبیر نادرست شده، اما این اظهار نظرها موقف ایران در برابر طالبان و تسلیمدهی مولوی مهدی به طالبان از سوی نیروهای این کشور را تقویت میکند.






